Bình dân học vụ số - Hành trình khai trí của Đảng Bài cuối: Từ "Bình dân học vụ số" đến toàn dân tự học số
Phong trào "Bình dân học vụ số" với những mô hình, cách làm bài bản, sáng tạo từ các đơn vị, địa phương đang từng bước giúp người dân cả nước làm quen với việc học tập kỹ năng số. Nếu như phong trào "Bình dân học vụ số" là “mở đường”, thì nền tảng của nó chính là công cụ then chốt để mỗi người dân tự nâng cao trình độ, hiểu biết về công nghệ số, từ đó xây dựng một xã hội số với những công dân số toàn diện
Bài cuối:
Từ "Bình dân học vụ số" đến toàn dân tự học số
Năm 1945, phong trào “Bình dân học vụ” đã làm nên một cuộc cách mạng khai trí phi thường, giúp hàng triệu người dân thoát nạn mù chữ; hiện nay, “Bình dân học vụ số” - phong trào do Tổng Bí thư Tô Lâm khởi xướng không chỉ kế thừa giá trị lịch sử truyền thống vĩ đại của phong trào “Bình dân học vụ” năm xưa, mà còn khẳng định sự đồng điệu giữa ý Đảng và lòng dân trong hành trình trang bị tri thức số cho toàn dân - "chìa khóa vàng” để Việt Nam tự tin tiến bước trong kỷ nguyên mới.
Chìa khóa “xóa mù” công nghệ cho toàn dân
Trong kỷ nguyên số, mọi hoạt động từ giao tiếp, làm việc đến giao dịch tài chính đều diễn ra song song trên không gian mạng. Thiếu kỹ năng số, người dân dễ trở thành nạn nhân của lừa đảo trực tuyến, tụt lại phía sau trong tiến trình hội nhập. Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam Nguyễn Thị Doan từng nhấn mạnh: “Rào cản lớn nhất không nằm ở thiết bị, mà ở việc người dân chưa biết cách sử dụng và khai thác công nghệ cho việc học”.
Để tháo gỡ “điểm nghẽn” này, phong trào "Bình dân học vụ số" được khởi xướng với mục tiêu cốt lõi là "xóa mù công nghệ". Nền tảng binhdanhocvuso.gov.vn chính là "hạt nhân", "xương sống" của cả phong trào, không chỉ lưu trữ tri thức mà còn kết nối và lan tỏa hành trình "xóa mù số" trên phạm vi toàn dân.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính:
"Bình dân học vụ số” phải trở thành phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi thì chỉ bàn làm, không bàn lùi. Phong trào muốn “sống lâu”, phải mang lại hiệu quả thiết thực, hài hòa lợi ích riêng và chung, cá nhân với tập thể, lợi ích của Tổ quốc, đất nước. Phong trào Bình dân học vụ số phải là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mệnh lệnh của trái tim và tư duy thông minh của khối óc, hành động quyết liệt của mỗi người dân.
PGS.TS. Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết: nền tảng "Bình dân học vụ số" được phát triển dựa trên mô hình MOOC (khóa học đại chúng mở) đã thử nghiệm thành công trong đại dịch Covid-19. Với mục tiêu giúp hàng triệu người dân có thể học tập mọi lúc, mọi nơi, các khóa học miễn phí như lập trình, nhận thức về chuyển đổi số, an toàn thông tin... đã thu hút hơn 10.000 người chỉ trong vài tháng. Khi Đề án số 06 của Chính phủ được triển khai, hệ thống tiếp tục đào tạo miễn phí và hiệu quả cho hàng trăm nghìn cán bộ, công chức, viên chức về chuyển đổi số và an toàn thông tin - miễn phí và hiệu quả.
Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long cũng cho biết: nền tảng Bình dân học vụ số được vận hành trên hạ tầng số hiện đại. Đây không chỉ là một công cụ, mà còn là giải pháp chiến lược, giúp mọi người dân dễ dàng cập nhật kiến thức, kỹ năng số trong đời sống hàng ngày; ông Long cũng cho biết, nền tảng có thể đáp ứng đồng thời hơn 400.000 người học và 3.000 khóa học. Theo đó, người dân đăng nhập bằng tài khoản VNeID để có thể lựa chọn các khóa học phù hợp, bảo đảm tiện lợi và an toàn.
Đối với những người lớn tuổi hoặc bận rộn, nền tảng này đặc biệt hữu ích bởi sự tiện lợi và linh hoạt tối đa. Câu chuyện của ông Nguyễn Quang Vinh (gần 80 tuổi) ở Mai Châu, Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ) là một minh chứng sống động. Trước đây, nhờ được hướng dẫn và học tập trên nền tảng, ông đã tự tin sử dụng điện thoại để chuyển tiền, kê khai thông tin trên VNeID và sử dụng dịch vụ công trực tuyến; ông Vinh chia sẻ: cứ khi nào rảnh rỗi, tôi lại mở nền tảng để nghe đi nghe lại các bài giảng về kỹ năng số, giúp tôi dần ghi nhớ thông tin một cách tự nhiên. Giờ tôi còn hướng dẫn lại cho anh em bạn bè, người thân trong gia đình.
Chị Nguyễn Thị Hà, một tiếp thị cho Hãng bánh Kinh đô ở Đắk Lắk, sau khi hoàn thành khóa học về bán hàng trực tuyến và an toàn thông tin, chị Hà đã biết tự tin đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử. Nhờ đó, công việc kinh doanh, tiếp thị của chị phát triển hơn. "Nhờ nền tảng này, tôi tiết kiệm khá nhiều thời gian, công sức, giúp kinh doanh hiệu quả hơn, tránh được những rủi ro khi cung cấp thông tin cá nhân hay giao dịch trực tuyến” - chị Hà chia sẻ.
Thước đo hiệu quả với những con số ấn tượng
Theo ước tính, việc đào tạo trực tuyến trên nền tảng tập trung có thể giúp giảm khoảng 80% thời gian và chi phí so với đào tạo truyền thống. Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long khẳng định: "Đây không chỉ là một công cụ, mà còn là giải pháp chiến lược giúp mọi người dân dễ dàng cập nhật kiến thức, kỹ năng số".
Nhờ tiếp cận dễ dàng, hiệu quả vượt trội mà nền tảng "Bình dân học vụ số" mang lại, đến nay sau một thời gian ngắn vận hành, nền tảng đã đạt được những con số ấn tượng: hơn 203.750 lượt người học và đào tạo cho hơn 200.000 học viên - đại diện Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an cho biết. Những con số này minh chứng cho nền tảng đang thực sự đi vào cuộc sống, mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng, và là bước đi chiến lược để đạt được mục tiêu: đến năm 2025, có 80% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng thành thạo nền tảng số.
Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia (Bộ Công an), Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương:
Nâng cao kỹ năng số và bảo vệ dữ liệu cá nhân cho toàn dân
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống, việc trang bị kỹ năng số cho toàn dân không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là chìa khóa để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nhóm xã hội. Phong trào “Bình dân học vụ số”, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ trở thành một bước tiến quan trọng giúp mỗi người dân tự tin hòa nhập vào môi trường số hiện đại.
Để phong trào này thực sự lan tỏa sâu rộng, cần đặt người dân vào vị trí trung tâm, với cách tiếp cận gần gũi, dễ hiểu và thiết thực. Nội dung học tập nên tập trung vào những kỹ năng cơ bản, gắn liền với nhu cầu hằng ngày như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, bảo vệ dữ liệu cá nhân hay nhận diện thông tin sai lệch. Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân trở thành một “tài sản” quan trọng, do đó việc nâng cao nhận thức về bảo mật thông tin là hết sức cần thiết. Người dân cần được hướng dẫn cách đặt mật khẩu an toàn, không chia sẻ mã OTP, cảnh giác với các đường link lạ và hiểu rõ quyền riêng tư của mình trên không gian mạng.
Phương thức triển khai cần linh hoạt, ưu tiên hình thức “cầm tay chỉ việc”, thông qua các lớp học cộng đồng, video hướng dẫn ngắn, hoặc các tổ công nghệ số tại địa phương. Đồng thời, việc huy động các lực lượng xã hội như đoàn thanh niên, hội phụ nữ, giáo viên và cán bộ cơ sở sẽ tạo nên mạng lưới hỗ trợ rộng khắp, đặc biệt cho những nhóm còn hạn chế về kỹ năng số.
Quan trọng hơn, cần tạo động lực để người dân chủ động tham gia, bằng cách gắn việc học với những lợi ích thiết thực trong cuộc sống. Khi người dân nhận thấy giá trị rõ ràng, phong trào sẽ không chỉ dừng lại ở vận động, mà sẽ trở thành thói quen học tập tự nhiên, góp phần xây dựng một xã hội số an toàn, toàn diện và bền vững.
Không dừng lại ở đó, để thu hút đông đảo người dân cũng như tạo hiệu quả, thời gian qua, nền tảng này liên tục được bổ sung kho học liệu phong phú và thiết thực, từ các khóa học về an toàn thông tin đến kỹ năng lái xe, bảo đảm tri thức số đến được với mọi nhu cầu của người dân...
Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Huỳnh Quyết Thắng:
Hưởng ứng Phong trào “Bình dân học vụ số”, Đại học Bách khoa Hà Nội đã phối hợp với C06, Bộ Công an xây dựng nền tảng binhdanhocvuso.gov.vn để tạo nên nền tảng công nghệ và hệ thống chương trình đào tạo có thể vận hành với quy mô lớn, dễ truy cập, thân thiện với người dùng. Trước đây, chúng tôi đã triển khai eHUST- nền tảng chuyển đổi số toàn diện của Đại học Bách khoa Hà Nội, với hơn 90% hoạt động của nhà trường được thực hiện trên nền tảng này, phục vụ hơn 42.000 người học và hàng nghìn giảng viên, nhà khoa học. Với tầm quan trọng của phong trào "Bình dân học vụ số", cán bộ, giảng viên và sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ là những chiến sĩ xung kích tiên phong của Phong trào Bình dân học vụ số, huy động tối đa nguồn lực để hỗ trợ công tác xóa mù số".
Để nền tảng "Bình dân học vụ số" tiếp tục phát huy tối đa hiệu quả, tiến đến phổ cập kỹ năng số cho toàn dân, PGS.TS. Tạ Hải Tùng cho rằng: nền tảng cần được hoàn thiện với nhiều tính năng tiên tiến; đồng thời tích hợp thêm nhiều khóa học về phòng chống lừa đảo trực tuyến, hướng dẫn sử dụng các ứng dụng số, và áp dụng các công nghệ như AI giám sát học tập và blockchain để cấp chứng nhận.
PGS.TS Hà Minh Hoàng, Trưởng khoa Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế các bài giảng: khi triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", tức là dạy cho người bình dân những kiến thức tương đối khó, các bài giảng cần dễ hiểu, dễ tiếp cận và linh hoạt để cập nhật với sự thay đổi của công nghệ.
Hơn cả một phong trào, nền tảng “Bình dân học vụ số” vì thế không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là một quyết sách mang tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước. Với sự vào cuộc mạnh mẽ của các bộ, ngành, địa phương, cùng sự chủ động học tập từ mỗi người dân, nền tảng Bình dân học vụ số (“ngôi trường số”) hứa hẹn trở thành bệ phóng vững chắc để Việt Nam tiến bước trong tương lai số thịnh vượng.
Tác giả: Thiếu tá Vũ Thị Nụ - Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Bộ Công an
Trình bày: Hương Giang
