Biến chứng trong thẩm mỹ gia tăng
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, với số ca biến chứng từ 25.000-35.000 trường hợp. Biến chứng xuất hiện nhiều ở các thủ thuật xâm lấn và tại các cơ sở hoạt động “chui”, không phép.
Ngày 12/5, Báo Tiền phong tổ chức Hội thảo Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình, da liễu, y học tái tạo và đại diện cơ quan quản lý.
Tại hội thảo, Chủ tịch Hội phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP. Hồ Chí Minh PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân cho biết: "Phẫu thuật thẩm mỹ là lĩnh vực đặc thù dành cho người khỏe mạnh nhằm tối ưu ngoại hình, trong khi kỳ vọng của khách hàng rất cao và yêu cầu gần như không được phép xảy ra rủi ro. Tuy nhiên, thực tế cho thấy biến chứng trong thẩm mỹ đang gia tăng, trở thành vấn đề đáng lo ngại của y tế công cộng tại Việt Nam".
Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, với số ca biến chứng từ 25.000-35.000 trường hợp. Biến chứng xuất hiện nhiều ở các thủ thuật xâm lấn và tại các cơ sở hoạt động “chui”, không phép.
Các biến chứng thường gặp gồm nhiễm trùng, tụ máu, sẹo xấu, biến dạng chức năng, tắc mạch, hoại tử, mù mắt do filler, thuyên tắc phổi, tổn thương nội tạng thậm chí tử vong.
Trong đó, biến chứng vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt (20%) và ngực (18%).
Hiện nay, xu hướng “phi y khoa hóa” thẩm mỹ đang diễn ra đáng báo động. Nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép mọc lên, thực hiện tiêm filler tràn lan, sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc và người thực hiện thiếu kiến thức chuyên môn. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các ca tắc mạch, hoại tử, mù mắt... thời gian qua.
Biến chứng được phân thành nhiều mức độ, từ nhẹ như bầm tím, tụ dịch đến nặng như nhiễm trùng hoại tử, suy đa cơ quan, sốc phản vệ hay tử vong. Đặc biệt, huyết khối tĩnh mạch sâu - thuyên tắc phổi (DVT-PE) có nguy cơ tử vong từ 21-23,1%, thường gặp trong phẫu thuật tạo hình thành bụng. Hội chứng thuyên tắc mỡ sau hút mỡ, cấy mỡ khối lượng lớn cũng có tỷ lệ tử vong cao, từ 10-15%.
Ngoài ra, các biến chứng nguy hiểm khác, gồm thủng tạng rỗng khi hút mỡ gây viêm phúc mạc, ngộ độc thuốc tê do dùng quá liều hoặc tiêm nhầm mạch máu. Với thẩm mỹ nội khoa như tiêm filler, bệnh nhân có thể bị tắc mạch, đột quỵ hoặc mù lòa nếu thực hiện sai kỹ thuật.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân dẫn chứng nhiều trường hợp điển hình. Một phụ nữ 36 tuổi bị viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng. Khi chuyển đến Bệnh viện Quân y 175, bệnh nhân trong tình trạng sốc nhiễm trùng, phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật cắt lọc hoại tử, ghép da và điều trị kéo dài hơn 100 ngày mới qua cơn nguy kịch nhưng để lại di chứng nặng nề.
Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 64 tuổi tử vong sau khi thực hiện cùng lúc nhiều thủ thuật như cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ và tạo hình thành bụng. Sau mổ hai ngày, bệnh nhân đột ngột khó thở, tụt huyết áp, được xác định bị thuyên tắc phổi, suy đa cơ quan và không qua khỏi dù đã hồi sức tích cực.
Nhiều ca biến chứng khác cũng được ghi nhận như mù mắt sau tiêm filler tại spa, lật mi, sụp mí, lộ sụn mũi, hoại tử thành bụng hay hoại tử ngực sau bơm filler nâng ngực. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như cơ sở không phép, người thực hiện không phải bác sĩ chuyên khoa, lạm dụng phối hợp quá nhiều kỹ thuật trong một ca mổ, thiếu tiêu chuẩn hồi sức cấp cứu. Ngoài ra, người bệnh có bệnh nền, béo phì hoặc hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ tai biến.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân, để giảm biến chứng, cần siết chặt quản lý hoạt động thẩm mỹ, tăng cường sàng lọc bệnh nhân, tuân thủ quy trình chuyên môn và nâng cao trách nhiệm của người hành nghề. Đồng thời, các cơ sở phải có phác đồ xử lý biến chứng rõ ràng, không bỏ rơi bệnh nhân khi xảy ra sự cố.
Giảng viên Đại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch TS.BS. Lê Tôn Dũng chia sẻ: "Chúng ta đã nói rất nhiều đến vấn đề từ bác sĩ, dịch vụ, vấn đề tai biến... nhưng cũng phải nhìn nhận lại trong thời gian vừa qua là ngành thẩm mỹ Việt Nam đã dần khẳng định vị trí trên bản đồ thế giới.
Cần phải nhìn thêm những vấn đề tích cực mà ngành thẩm mỹ đạt được. Ví dụ trước đây, người từ Indonesia, Malaysia qua Việt Nam thẩm mỹ gần như chưa có, chủ yếu chỉ có Lào, Campuchia hoặc Myanmar thôi.
Nhưng bây giờ, tại các bệnh viện thẩm mỹ đã có rất nhiều bệnh nhân Indonesia, Malaysia, Philippines, sang làm đẹp, thậm chí cả Thái Lan. Trong khi Thái Lan cũng được khẳng định là nơi có ngành thẩm mỹ rất phát triển. Bên cạnh những vấn đề tồn tại, biến chứng thì sự phát triển của ngành cũng nên được ghi nhận.
