Bí thư xã trực tiếp kéo dây mạng lên đỉnh đồi, livestream bán 12 tấn nông sản địa phương
Để đặc sản địa phương vươn xa, Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư cùng đội ngũ cán bộ đã quyết tâm kéo cáp mạng lên tận đỉnh đồi. Không dừng lại ở vai trò chỉ đạo, đích thân đồng chí đã đứng trước ống kính ròng rã 8 tiếng đồng hồ để livestream giới thiệu sản phẩm, tư vấn và chốt đơn cùng bà con. Bằng hành động tiên phong ấy, Bí thư xứ Mường đã đưa "chuyển đổi số" thoát khỏi những trang giấy khô khan, thực sự bước vào đời sống và trở thành đòn bẩy tiêu thụ nông sản thiết thực cho địa phương.
Thực hiện: Trọng Nghĩa
Để đặc sản địa phương vươn xa, Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn (Phú Thọ) Nguyễn Duy Tư cùng đội ngũ cán bộ đã quyết tâm kéo cáp mạng lên tận đỉnh đồi. Không dừng lại ở vai trò chỉ đạo, đích thân đồng chí đã đứng trước ống kính ròng rã 8 tiếng đồng hồ để livestream giới thiệu sản phẩm, tư vấn và chốt đơn cùng bà con. Bằng hành động tiên phong ấy, Bí thư xứ Mường đã đưa "chuyển đổi số" thoát khỏi những trang giấy khô khan, thực sự bước vào đời sống và trở thành đòn bẩy tiêu thụ nông sản thiết thực cho địa phương.
Trong lớp sương sớm trong trẻo của ngày 7/11, lưng chừng ngọn đồi lộng gió ở xã Vân Sơn bỗng nhộn nhịp khác thường. Giữa không gian bạt ngàn sắc xanh của cây lá, điểm xuyết những chùm quýt vàng ươm, căng mọng như đang thắp sáng cả khu vườn, đồng chí Nguyễn Duy Tư bước vào khung hình máy quay. Không cần bục phát biểu hay giấy tờ, vị Bí thư Đảng ủy xã xuất hiện với tâm thế của một "đại sứ" mang đầy niềm tự hào về thức quà quê hương. Và cứ thế, qua lăng kính của trang Facebook "Bí thư xứ Mường", một phiên chợ số đặc biệt, tiên phong giữa mây ngàn gió núi đã chính thức sáng đèn.
Đây là lần đầu tiên đồng chí trực tiếp tham gia một phiên bán hàng trực tuyến. Chia sẻ với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, trước đó, đồng chí từng quay video giới thiệu cảnh đẹp, hoạt động du lịch và cuộc sống ở địa phương, nhưng việc đứng trước máy quay để tư vấn sản phẩm, trả lời câu hỏi và tiếp nhận đơn hàng lại là trải nghiệm hoàn toàn mới.
Ít ai biết rằng, để có được buổi phát sóng ngay giữa vườn quýt, địa phương đã phải chuẩn bị khá công phu. Khu vườn được lựa chọn nằm trên đỉnh đồi, cách xa khu dân cư, điều kiện kết nối Internet không thuận lợi. Muốn giới thiệu sản phẩm ngay tại nơi trồng, ê-kíp phải tìm được địa điểm vừa có những cây quýt đẹp, quả chín, vừa có thể triển khai đường truyền phục vụ livestream.
"Trước ngày phát sóng, chúng tôi phải khảo sát, lựa chọn khu vườn phù hợp để làm địa điểm livestream. Do muốn giới thiệu sản phẩm ngay tại nơi trồng, xung quanh có quýt, ê-kíp đã phải lựa chọn nơi có cây đẹp. Có chỗ gần, trái lại chưa chín, chỗ trái đẹp, lại không thể kéo mạng lên. Quá trình tìm kiếm đồi quýt lần này cũng khá khó khăn", đồng chí Tư kể.
Cuối cùng, giải pháp được đưa ra là kéo dây mạng lên tận vườn, đồng thời vận chuyển máy tính, máy ảnh và các thiết bị cần thiết đến địa điểm tổ chức. Phần lớn công việc do địa phương tự triển khai, với sự hỗ trợ thêm của một số người có kinh nghiệm về livestream và kỹ thuật. Không chỉ chuẩn bị thiết bị, xã còn huy động khoảng 40 người tham gia các công việc liên quan. Đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ cùng một số lực lượng tại chỗ được phân công hỗ trợ hậu cần, ghi nhận đơn hàng, thu hoạch và đóng gói quýt. Trong đó, nhóm phụ trách tiếp nhận, chốt đơn có khoảng 5-6 người.
Những tưởng công việc sẽ diễn ra thuận lợi khi chương trình bắt đầu, nhưng thực tế lại phát sinh nhiều tình huống. Lượng khách hỏi mua tăng nhanh, trong khi địa phương chưa có phần mềm hỗ trợ tự động. Nhân sự phải liên tục kiểm tra bình luận, tin nhắn để ghi lại thông tin người mua, sau đó tổng hợp, đối chiếu từng đơn hàng. Đường truyền Internet tại vườn đôi lúc không ổn định cũng ảnh hưởng đến việc theo dõi và tiếp nhận thông tin.
Ban đầu, những người tổ chức dự kiến chỉ livestream khoảng 3 tiếng. Tuy nhiên, lượng người theo dõi và khách hàng quan tâm liên tục tăng. Có thời điểm, phiên phát sóng thu hút khoảng 500-600 người xem cùng lúc, các bình luận hỏi mua quýt xuất hiện liên tiếp. "Chúng tôi quá phấn khởi trước sự quan tâm của mọi người. Đến khoảng 16h, chúng tôi mới phải thông báo trước với người xem rằng phiên livestream sẽ kết thúc lúc 17h, để mọi người chủ động đặt hàng", Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn chia sẻ.
Suốt 8 tiếng trước máy quay, đồng chí Tư gần như không có thời gian nghỉ ngơi, ăn uống đúng bữa. Khi kết thúc buổi phát sóng lúc 17h, công việc của những người hỗ trợ vẫn tiếp tục với việc kiểm tra, tổng hợp thông tin khách hàng và chuẩn bị các khâu tiếp theo.
Theo thống kê sơ bộ của địa phương đến chiều 9/11, phiên livestream ghi nhận khoảng 2.000 đơn đặt mua, với tổng lượng quýt hơn 12 tấn. Các đơn hàng vẫn đang được rà soát do khách đặt mua bằng nhiều hình thức, từ bình luận trực tiếp đến nhắn tin riêng. Với một địa phương lần đầu tổ chức bán nông sản trực tuyến theo hình thức này, kết quả trên vượt xa dự tính ban đầu. Nhưng với đồng chí Tư, điều đáng chú ý không chỉ là số lượng quýt được đặt mua, mà còn là việc sản phẩm của người dân Vân Sơn có cơ hội tiếp cận những khách hàng trước đây họ khó có thể tìm đến.
Trước khi có phiên livestream, việc tiêu thụ quýt ở Vân Sơn chủ yếu phụ thuộc vào thương lái. Mỗi khi đến mùa thu hoạch, các chủ vườn thường chờ người thu mua tìm đến tận nơi, thỏa thuận giá cả rồi bán sản phẩm. Cách làm này đã quen thuộc qua nhiều năm, nhưng cũng khiến người trồng quýt ít có cơ hội chủ động tìm kiếm thị trường và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Đó cũng là vấn đề khiến đồng chí Nguyễn Duy Tư trăn trở. Theo Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn, trách nhiệm của người đứng đầu trước hết phải là giải quyết những khó khăn thiết thực nhất của người dân. Với địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Vân Sơn, bài toán đầu ra cho nông sản mỗi khi vào vụ thu hoạch là một trong những vấn đề cần được quan tâm. Từ suy nghĩ đó, đồng chí cùng chính quyền địa phương tính đến việc sử dụng các nền tảng số để giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, chủ trương mới không dễ dàng nhận được sự hưởng ứng ngay từ đầu. Một số hộ dân còn dè dặt bởi chưa biết bán hàng trực tuyến có thực sự hiệu quả hay không, trong khi phương thức bán cho thương lái vẫn thuận tiện và ít tốn công sức hơn.
Đồng chí Tư hiểu rằng, nếu chỉ tuyên truyền về lợi ích của chuyển đổi số hoặc yêu cầu người dân tham gia các lớp tập huấn thì chưa đủ. Người dân cần nhìn thấy kết quả cụ thể, biết rằng việc thay đổi cách làm có thể giúp sản phẩm được tiêu thụ thuận lợi hơn. Bởi vậy, đồng chí đã lựa chọn trực tiếp tham gia. Việc người đứng đầu cấp ủy xuất hiện trên livestream không nhằm làm thay công việc của các tổ chức đoàn thể, mà trước hết là sử dụng uy tín của cấp ủy để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng, đồng thời làm gương cho cán bộ và người dân.
Cách làm được chính quyền địa phương kiên trì thực hiện là "nói đi đôi với làm, thấy hiệu quả dân mới tin yêu". Cán bộ trực tiếp xuống vườn hướng dẫn, lựa chọn một số hộ tiên phong để triển khai trước, qua đó chứng minh bằng những đơn hàng thực tế, khả năng tiêu thụ và giá bán cụ thể. Khi chứng kiến sản phẩm được nhiều người quan tâm, các chủ vườn dần thay đổi suy nghĩ. Từ chỗ còn e ngại, người dân đã chủ động tìm hiểu cách bán hàng, tham gia thu hoạch, đóng gói và chuẩn bị sản phẩm để gửi tới khách hàng. Với đồng chí Tư, đây là điều quan trọng trong quá trình đưa công nghệ vào sản xuất và tiêu thụ nông sản. Chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân nhận thấy lợi ích, hiểu cách sử dụng và chủ động tham gia, thay vì chỉ thực hiện theo yêu cầu của chính quyền.
.jpeg)
.jpeg)
Phiên livestream cũng mở ra một cách tiếp cận khác đối với sản phẩm địa phương. Thay vì chờ thương lái đến tận vườn, người trồng quýt có thể giới thiệu trực tiếp sản phẩm đến khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố. Người mua được nhìn thấy vườn cây, nghe giới thiệu về sản phẩm và trao đổi với người bán trước khi quyết định đặt hàng. "Đây cũng là cách để các chủ vườn kể câu chuyện về sản phẩm của mình thay vì chỉ chờ người mua tìm đến", đồng chí Tư chia sẻ.
Hơn 12 tấn quýt được đặt mua sau buổi phát sóng đầu tiên là kết quả đáng ghi nhận, nhưng cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với chính quyền địa phương. Bởi bán được hàng trong một phiên livestream và duy trì được kênh tiêu thụ ổn định là hai câu chuyện khác nhau.
Bí thư Đảng ủy xã Vân Sơn cho biết, trên thực tế, địa phương vẫn còn nhiều khó khăn cần giải quyết nếu muốn mở rộng hoạt động bán nông sản trên môi trường số. Địa bàn miền núi khiến việc vận chuyển hàng hóa gặp trở ngại; hệ thống kho lạnh, bảo quản còn thiếu, trong khi nông sản tươi cần được giao đến người mua trong khoảng 24-48 giờ để bảo đảm chất lượng. Bên cạnh đó, kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế. Nhiều hộ vốn quen với công việc sản xuất, chăm sóc cây trồng nhưng chưa thành thạo thao tác quản lý đơn hàng trên sàn thương mại điện tử, thanh toán điện tử hay tương tác với khách hàng trực tuyến. Nếu không có người hướng dẫn và hỗ trợ, việc duy trì hoạt động bán hàng sau những buổi livestream sẽ gặp không ít trở ngại.
Vì vậy, định hướng của địa phương không chỉ là tổ chức thêm các phiên phát sóng mà phải từng bước giải quyết những vấn đề phía sau hoạt động tiêu thụ. Trước hết là chuẩn hóa chất lượng nông sản, xây dựng vùng trồng theo tiêu chuẩn an toàn VietGAP, sử dụng tem truy xuất nguồn gốc và hình thành thương hiệu cho sản phẩm đặc trưng của xã.
Cùng với đó, các Tổ công nghệ số cộng đồng sẽ được thành lập, bồi dưỡng để hướng dẫn người dân ngay tại cơ sở. Địa phương chú trọng phát huy vai trò của đoàn viên thanh niên và các hợp tác xã, từng bước giúp lực lượng này làm chủ việc giới thiệu sản phẩm, quản lý đơn hàng và duy trì các kênh bán hàng trực tuyến.
Một nhiệm vụ khác là kết nối với các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển chuyên nghiệp, tạo đầu ra ổn định hơn cho nông sản. Theo đồng chí Tư, mục tiêu không phải là tổ chức một vài hoạt động bán hàng để tạo hiệu ứng nhất thời, mà phải đưa thương mại điện tử trở thành một kênh tiêu thụ thường xuyên, gắn với quy trình sản xuất và kinh doanh của người dân. Sau buổi livestream đầu tiên, xã dự kiến tiếp tục tổ chức các phiên giới thiệu nông sản trên Facebook, đồng thời tìm hiểu thêm các nền tảng khác và chuẩn bị điều kiện về thiết bị, kỹ thuật để mở rộng hoạt động.
Nhìn từ câu chuyện ở Vân Sơn, có thể thấy vai trò của người đứng đầu trong chuyển đổi số không chỉ thể hiện ở việc ban hành kế hoạch hay phân công nhiệm vụ. Điều quan trọng hơn là phải hiểu người dân đang cần gì, đâu là điểm nghẽn cần tháo gỡ và làm thế nào để những chủ trương mới đi vào thực tế.
Đồng chí Nguyễn Duy Tư quan niệm, người đứng đầu cấp ủy không thể chỉ đạo trên văn bản mà phải sâu sát hơi thở đời sống, dám bước ra khỏi vùng an toàn để cùng người dân giải quyết những việc khó. Khi lãnh đạo dám nghĩ, dám chịu trách nhiệm và trực tiếp hành động, niềm tin của người dân được củng cố, từ đó tạo sự đồng thuận trong hệ thống chính trị ở cơ sở.
Với đồng chí Tư, phiên livestream ngày 7/11 có thể là một trải nghiệm mới, nhưng câu chuyện phía sau nó không chỉ gói gọn trong việc bán được bao nhiêu tấn quýt. Đó còn là cách chính quyền địa phương tìm kiếm hướng đi mới cho nông sản, giúp người dân từng bước thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và chủ động hơn trong việc tìm kiếm thị trường.
Từ một đường dây mạng được kéo lên đỉnh đồi đến những đơn hàng gửi đi khắp nơi, chuyển đổi số ở Vân Sơn đang được bắt đầu bằng những việc cụ thể như thế.
