Bệnh viện K thay khớp vai đảo ngược, giữ cánh tay cho bệnh nhi ung thư xương
Đau vai âm ỉ kéo dài, thiếu niên 14 tuổi được phát hiện mắc ung thư xương. Sau hóa trị, các bác sĩ Bệnh viện K đã cắt bỏ khối u và thay khớp vai đảo ngược, bảo tồn cánh tay.
Theo đó, bệnh nhi Đ.T.L. (14 tuổi, trú tại Phú Thọ) có biểu hiện đau âm ỉ vùng vai phải từ cuối năm 2025. Nghĩ con chỉ bị đau do vận động hoặc đau tăng trưởng, gia đình không quá lo lắng. Chỉ đến khi vùng vai sưng gồ, đau tăng nhiều về đêm kèm sốt nhẹ, trẻ mới được đưa đến Bệnh viện K thăm khám.
Kết quả sinh thiết xác định bệnh nhi mắc sarcoma xương (ung thư xương ác tính). Các chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối u lớn nằm ở đầu trên xương cánh tay phải, đã phá hủy vỏ xương và xâm lấn mô mềm quanh khớp vai nhưng chưa di căn xa.
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, bệnh nhi được chẩn đoán ung thư đầu trên xương cánh tay phải giai đoạn 2B và điều trị hóa chất tiền phẫu theo phác đồ MAP. Sau các đợt hóa trị, triệu chứng đau giảm rõ rệt nhưng khối u vẫn cần được phẫu thuật triệt căn nhằm hạn chế nguy cơ tái phát và di căn.
Theo các bác sĩ, thách thức lớn nhất của ca bệnh là khối u đã xâm lấn khiến một phần hệ thống cơ chóp xoay phải cắt bỏ. Nếu thay khớp vai theo phương pháp thông thường, bệnh nhân rất khó có thể nâng cánh tay sau phẫu thuật.
Sau khi hội chẩn, ê-kíp phẫu thuật Khoa Xương - Phần mềm do BSCKII Hoàng Tuấn Anh và ThS.BSNT Hoàng Lê Minh thực hiện đã lựa chọn phương pháp cắt đoạn đầu trên xương cánh tay kết hợp thay khớp vai đảo ngược.
Theo ThS.BSNT Hoàng Lê Minh, Phó Trưởng khoa Xương - Phần mềm, thay khớp vai đảo ngược là kỹ thuật phức tạp trong chấn thương chỉnh hình và điều trị ung thư xương. Khác với cấu trúc khớp vai tự nhiên, kỹ thuật này đảo vị trí chỏm cầu và ổ chảo, giúp chuyển tâm quay của khớp để cơ Delta thay thế chức năng của nhóm cơ chóp xoay đã bị tổn thương, qua đó giúp người bệnh vẫn có thể nâng và đưa cánh tay lên.
Đồng thời, vùng khớp vai tập trung nhiều mạch máu và dây thần kinh quan trọng như thần kinh nách và đám rối thần kinh cánh tay. Vì vậy, việc cắt bỏ triệt để khối u, bảo tồn tối đa thần kinh, mạch máu và tái tạo điểm bám cơ trên cánh tay của một bệnh nhi 14 tuổi đòi hỏi độ chính xác rất cao.
Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 2 giờ 30 phút diễn ra thuận lợi. Ê-kíp mổ đã cắt bỏ hoàn toàn đoạn đầu trên xương cánh tay chứa khối u với diện cắt an toàn (R0), đồng thời đặt hệ thống khớp vai đảo ngược thay thế chính xác. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ ghi nhận khối u đáp ứng một phần với hóa trị.
Sau phẫu thuật, bệnh nhi được tập phục hồi chức năng sớm, chuyển sang khoa Hóa chất để tiếp tục điều trị theo phác đồ.
Theo đại diện Bệnh viện K, thành công của ca mổ không chỉ giúp loại bỏ hoàn toàn khối u ác tính mà còn bảo tồn được cánh tay cho bệnh nhi. Với khớp vai đảo ngược, người bệnh có thể chủ động nâng tay, giơ tay và thực hiện các sinh hoạt cơ bản hằng ngày dù nhóm cơ chóp xoay đã bị cắt bỏ.
Ca bệnh cũng cho thấy hiệu quả của việc phối hợp hóa trị với các kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu trong điều trị ung thư xương, góp phần nâng cao cơ hội bảo tồn chi và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, đặc biệt ở lứa tuổi trẻ em và vị thành niên.
