Bất động sản và chứng khoán chờ giải pháp hợp lý hơn

Ở góc độ phát triển thị trường, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, chính sách siết chặt tín dụng là dịp thị trường sắp xếp lại, sàng lọc bớt những chủ đầu tư ăn xổi, non yếu cả về kinh nghiệm lẫn năng lực tài chính - một điều kiện quan trọng để phát triển thị trường bất động sản lành mạnh. Theo Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính – tiền tệ quốc gia Trần Hoàng Ngân, thị trường hiện nay có 3 nhóm doanh nghiệp. Nhóm thứ nhất là những doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận từ 17-18% và sẽ tồn tại trên thị trường nếu như lãi suất tiền gửi là 14%, nhưng không thể mở rộng quy mô được. Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận khoảng 20%. Do tỷ suất lợi nhuận cao hơn lãi suất cho vay nên nhóm doanh nghiệp này có khả năng mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nhóm thứ ba là một số doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận dưới lãi suất tiền gửi, tức là dưới 14%. Đây chủ yếu là doanh nghiệp Nhà nước, cần phải tái cấu trúc để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn hoặc cổ phần hóa, thậm chí là cho phá sản, sát nhập với doanh nghiệp khác.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho rằng, đã từ lâu kinh doanh bất động sản và chứng khoán chủ yếu dựa vào nguồn tín dụng ngân hàng. Đây là những lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm nên thường bị siết đầu tiên khi xảy ra vấn đề nào đó căng thẳng. Ngoài ra, do vốn của các nhà đầu tư chủ yếu dựa vào đi vay, nên khi ngân hàng tăng lãi suất, hai thị trường này sẽ bị tắc. Vì vậy, đã đến lúc không thể để một thị trường  bất động sản mà ai cũng có thể làm chủ đầu tư được. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam đề nghị, cần phải sớm hình thành các định chế khác để tạo vốn cho thị trường bất động sản như các quỹ tiết kiệm, quỹ đầu tư bất động sản, quỹ tín thác... Mặt khác, những người dân có tiền muốn đầu tư bất động sản thường giao dịch đơn lẻ, không có thông tin, chuyên môn, tiềm lực hạn chế. Nếu xây dựng quỹ để người có nhu cầu đầu tư bất động sản thực hiện ký thác, ủy thác sẽ huy động được tất cả các nguồn vốn trong xã hội. Và góp phần tạo sự quản lý chuyên nghiệp, đầu tư cơ bản hiệu quả, không bị tác động bởi các tin đồn.

Chuyên gia tài chính Đào Việt Trường cho rằng, cần lượng hóa tác động của việc siết vốn đối với chứng khoán và bất động sản, để có giải pháp ứng phó phù hợp, tránh trường hợp cả hai thị trường này bị đóng băng do thiếu vốn. Bởi thực tế, đa phần doanh nghiệp trong nước đang kinh doanh, sản xuất dựa vào vốn tín dụng từ ngân hàng. Dù việc doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp được ưu ái sử dụng nhiều vốn vay, kinh doanh không hiệu quả sẽ tạo nguy cơ lớn cho nền kinh tế. Nhưng trong bối cảnh kinh doanh khó khăn hiện nay, nếu không có giải pháp hợp lý thì sẽ thấy những vụ phá sản trong thời gian tới.

Những khó khăn hiện nay ở bất động sản và chứng khoán buộc doanh nghiệp, cũng như nhà đầu tư phải xem lại chiến lược kinh doanh của mình. Ngoài ra, xu hướng mua bán dự án, sáp nhập doanh nghiệp sẽ tiếp tục diễn ra trong thời gian tới. Điều này tốt cho thị trường khi các chủ đầu tư buộc phải hợp sức lại để tăng cường sức mạnh tài chính. Nhiều chuyên gia vẫn đồng tình với biện pháp được Ngân hàng Nhà nước đang làm là dùng chính sách để quản lý những thị trường vốn có nhiều bất cập và kéo về mức giao dịch thật của cả cổ phiếu, bất động sản. Sự can thiệp đó có thể giúp thanh lọc sự đầu cơ, thanh lọc những doanh nghiệp yếu kém, cũng như thanh lọc dòng tiền rủi ro.

Bộ Xây dựng đã kiến nghị Chính phủ nới lỏng tín dụng bất động sản, ưu tiên cho phân khúc nhà trung bình và thu nhập thấp. Có thể, đây là tín hiệu đầu tiên khơi thông thị trường cho vay tín dụng bất động sản trong thời gian tới. Với con số 235.000 tỷ đồng nợ vay bất động sản tính đến nay, nếu doanh nghiệp bất động sản không tiêu thụ được sản phẩm, không có tiền trả nợ cho ngân hàng sẽ dẫn đến hệ lụy không nhỏ đối với cả hoạt động của thị trường bất động sản và các ngân hàng. Nhưng yêu cầu các ngân hàng thương mại phải giảm dư nợ tín dụng phi sản xuất về mức 22% trong tháng 6 này và xuống 16% vào cuối năm nay cho thấy, Ngân hàng Nhà nước không khuyến khích các ngân hàng đầu tư quá nhiều vào hai thị trường này.

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ vừa yêu cầu trong tháng 6.2011, Liên  Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước phân tích, đánh giá tình hình hoạt động của thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán; đề xuất giải pháp tổ chức, quản lý phù hợp nhằm phát triển ổn định, có hiệu quả hai thị trường này, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.