Bác đề xuất của Kiev, Nga phát tín hiệu gì về hòa đàm?

Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên truyền hình nhà nước Nga đầu tuần này, Tổng thống Vladimir Putin cho biết, Ukraine đã đề xuất hai bên cùng ngừng các cuộc tấn công tầm xa nhằm tạo điều kiện cho tiến trình hòa bình. Tuy nhiên, ông bác bỏ đề xuất này, đồng thời khẳng định Nga sẽ tiếp tục các mục tiêu quân sự trên chiến trường Ukraine.

Cho đến nay, giới chức Ukraine chưa đưa ra bình luận công khai về phát biểu của Tổng thống Putin, cũng như chưa xác nhận việc có đề xuất hạn chế các cuộc tấn công tầm xa hay không.

Tình hình chiến sự hiện nay ra sao?

Những phát biểu của Tổng thống Putin được đưa ra trong lúc Ukraine tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch tấn công vào các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, lực lượng nước này đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) tầm xa tập kích các nhà máy lọc dầu tại Slavyansk và Yaroslavl, cách tiền tuyến lần lượt khoảng 300km và 700km. Trên mạng xã hội X, Tổng thống Zelensky khẳng định, Ukraine sẽ tiếp tục các hoạt động nhằm làm suy giảm khả năng của Nga.

Trong những tuần gần đây, Ukraine mở rộng chiến dịch tấn công vào các cơ sở năng lượng và hậu cần của Nga. Tuần trước, Kiev đã sử dụng UAV tầm xa tập kích các cơ sở dầu khí tại Kerch ở Crimea và cảng Kavkaz thuộc vùng Krasnodar. Đây là những địa điểm được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu cho lực lượng Nga trên chiến trường.

Các cuộc tấn công cũng nhằm vào hệ thống điện tại Crimea, dẫn đến việc gián đoạn hoạt động cung ứng nhiên liệu tại bán đảo này.

Vì sao ông Putin bác đề xuất hạn chế tấn công tầm xa?

Mặc dù các cuộc tập kích bằng UAV của Ukraine đang gây sức ép ngày càng lớn lên cơ sở hạ tầng năng lượng Nga, nhưng Tổng thống Putin khẳng định, những đòn tấn công này không làm thay đổi tình hình trên chiến trường.

Theo ông, mục tiêu của Ukraine là gây gián đoạn nguồn cung năng lượng và ảnh hưởng tới mùa du lịch tại Nga. Để đối phó, Moscow đang tập trung mở rộng sản xuất các hệ thống phòng không cần thiết.

Nhà lãnh đạo Nga cũng khẳng định, các cuộc tấn công của Moscow nhằm vào sâu bên trong lãnh thổ Ukraine hiện có sức công phá và hiệu quả lớn hơn đáng kể so với các cuộc tập kích của Kiev nhằm vào Nga, đồng thời cho rằng tình trạng thiếu hụt nhân lực của quân đội Ukraine là một trong những nguyên nhân khiến Kiev tìm kiếm những biện pháp giảm áp lực trên chiến trường.

Nhận định với Al Jazeera, ông Ian Lesser, nghiên cứu viên cao cấp của Quỹ Marshall Đức tại Mỹ cho rằng, Nga hiện vẫn sở hữu năng lực tấn công tầm xa vượt trội so với Ukraine. Theo chuyên gia này, việc Moscow không muốn chấp nhận các hạn chế đối với loại hình vũ khí đang mang lại lợi thế đáng kể cho mình là điều dễ hiểu.

“Moscow chắc chắn coi năng lực tấn công tầm xa của mình là một công cụ răn đe quan trọng, đặc biệt khi Ukraine đang mở rộng khả năng tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga”, ông Lesser nhấn mạnh.

Chuyên gia này cũng nhận định, Tổng thống Putin không muốn phát đi tín hiệu nhượng bộ trước Ukraine, đồng thời cũng không muốn tạo ấn tượng nhượng bộ trong quan hệ với NATO khi cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn.

Moscow tiếp tục giữ lập trường cứng rắn

Xung đột Nga - Ukraine đã kéo dài hơn bốn năm, với giao tranh tập trung chủ yếu tại miền đông và miền nam Ukraine. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định mong muốn thúc đẩy chấm dứt cuộc xung đột, tuy nhiên các nỗ lực trung gian của Washington đến nay vẫn chưa mang lại đột phá.

Đầu tháng 6, Tổng thống Zelensky đã gửi thư ngỏ tới Tổng thống Putin, đề xuất một cuộc gặp trực tiếp để thảo luận về khả năng chấm dứt chiến tranh. Trong bức thư, nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng cuộc xung đột kéo dài đã gây tổn thất cho cả hai bên và kêu gọi mở đối thoại trực tiếp nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Ông Putin cho biết đã từ chối đề xuất này. Dù vậy trong những ngày gần đây, nhà lãnh đạo Nga phát đi những tín hiệu khác nhau về khả năng nối lại đàm phán. Ngày 24/6, ông Putin cho biết, Moscow sẵn sàng nối lại thương lượng, nhưng trên cơ sở các đề xuất từng được đưa ra tại vòng đàm phán ở Istanbul năm 2022, trong đó có yêu cầu Ukraine từ bỏ khu vực Donbas ở miền Đông.

Ngày 28/6, ông Putin tiếp tục cho biết Nga tin tưởng các nỗ lực ngoại giao do Washington dẫn dắt sẽ được nối lại sau khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hạ nhiệt. Ông nói các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner có thể sẽ tới Moscow trong thời gian tới.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump tại Alaska hồi tháng 8 năm ngoái không đạt được thỏa thuận nào về chấm dứt xung đột, đồng thời cho rằng đồng minh Belarus có thể đóng vai trò hỗ trợ trong các nỗ lực hòa bình sắp tới.

Một trong những trở ngại lớn nhất đối với tiến trình hòa bình hiện tại là vấn đề lãnh thổ. Nga khẳng định muốn giữ các vùng lãnh thổ đang kiểm soát tại Ukraine, trong khi Kiev tuyên bố không chấp nhận bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào. Khi các bên vẫn kiên định với những yêu cầu cốt lõi này, triển vọng khởi động tiến trình hòa bình thực chất trong thời gian tới tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức.