AI tự xếp hạng 10 nghề dễ bị thay thế nhất

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những câu hỏi lớn về tương lai việc làm trên toàn cầu. Trong khi các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động, nhiều người lao động cũng không khỏi lo ngại liệu công việc của mình có thể bị máy móc thay thế trong tương lai hay không.

Một nghiên cứu mới của Công ty Quản lý Tài sản Công nghệ thông tin (IT Asset Management Group) đã tiếp cận vấn đề theo một cách khá đặc biệt: yêu cầu chính AI đánh giá những nghề nghiệp mà công nghệ này cho là dễ bị thay thế nhất.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng mô hình Gemini 3.5 Flash của Google để xác định 10 nghề nghiệp có nguy cơ bị tự động hóa cao nhất, đồng thời giải thích nguyên nhân.

Kết quả được công bố trong bối cảnh cuộc tranh luận về tác động của AI đối với thị trường lao động ngày càng sôi nổi. Nhiều chuyên gia cảnh báo một số nhóm nghề nghiệp có thể đối mặt với những thay đổi sâu rộng trong những năm tới, dù vẫn tồn tại quan điểm cho rằng AI sẽ tạo ra các cơ hội việc làm mới song song với việc thay thế những vị trí truyền thống. Tỷ phú công nghệ Jeff Bezos từng nhận định trí tuệ nhân tạo cuối cùng sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn số lượng việc làm mà công nghệ này loại bỏ.

Theo đánh giá của Gemini, nhóm nghề nghiệp dễ bị tác động nhất là những công việc mang tính lặp lại, dựa trên xử lý thông tin hoặc tuân thủ các quy trình chuẩn hóa:

1. Nhân viên nhập liệu: AI cho rằng phần lớn công việc của vị trí này xoay quanh việc chuyển dữ liệu văn bản hoặc số liệu giữa các tài liệu và cơ sở dữ liệu - những tác vụ có thể được tự động hóa tương đối dễ dàng bằng các hệ thống phần mềm.

2. Nhân viên tiếp thị qua điện thoại: Theo Gemini, các hệ thống gọi điện tự động kết hợp với công nghệ tổng hợp giọng nói bằng AI ngày càng có khả năng thực hiện các kịch bản bán hàng hoặc chăm sóc khách hàng với chi phí thấp hơn so với đội ngũ nhân viên truyền thống.

3. Nhân viên chăm sóc khách hàng cấp độ 1: Các mô hình ngôn ngữ lớn hiện có thể trả lời nhiều câu hỏi phổ biến, phân loại yêu cầu hỗ trợ và khai thác cơ sở dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp để cung cấp thông tin cho khách hàng.

4. Nhân viên kế toán sổ sách: Nhiều phần mềm tự động hóa hiện đã có khả năng đối chiếu số liệu, quản lý chứng từ và phân loại các khoản chi phí mà trước đây phải do con người thực hiện.

5. Biên tập viên soát lỗi: Các công cụ kiểm tra ngữ pháp, chính tả và phong cách diễn đạt ngày càng trở nên hiệu quả, giúp giảm đáng kể nhu cầu đối với hoạt động rà soát văn bản thủ công trong một số lĩnh vực.

6. Trợ lý pháp lý chuyên rà soát tài liệu: Các hệ thống AI hiện có thể quét và phân tích khối lượng lớn hợp đồng, hồ sơ tố tụng hoặc tài liệu pháp lý chỉ trong thời gian ngắn, giúp giảm đáng kể khối lượng công việc mang tính thủ tục.

7. Người viết nội dung phổ thông, đặc biệt là các công việc liên quan đến sản xuất bài viết cơ bản, mô tả sản phẩm hoặc nội dung quảng cáo đơn giản. Đây là những dạng văn bản mà AI hiện có thể tạo ra tương đối nhanh chóng với chi phí thấp.

8. Nghiên cứu thị trường: Gemini cho rằng AI đang ngày càng thể hiện năng lực trong việc thu thập dữ liệu, phân tích phản hồi của khách hàng và tổng hợp kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, công nghệ hiện vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong việc đưa ra các quyết định chiến lược.

9. Thu ngân bán lẻ: Sự phổ biến của các hệ thống thanh toán tự động và công nghệ thanh toán di động đang làm giảm nhu cầu đối với các quầy thu ngân truyền thống.

10. Biên dịch viên thương mại: Các mô hình ngôn ngữ AI ngày càng nâng cao độ chính xác trong dịch thuật các tài liệu kinh doanh và kỹ thuật, dù ở nhiều trường hợp vẫn cần sự tham gia của biên tập viên con người để bảo đảm chất lượng cuối cùng.

Bình luận về kết quả nghiên cứu, ông Richy George, Giám đốc doanh thu của Công ty Quản lý Tài sản Công nghệ thông tin cho rằng, những công việc tập trung vào xử lý thông tin theo quy trình lặp lại đang đối mặt với nguy cơ bị gián đoạn lớn nhất bởi AI.

“Điều đáng chú ý là tầng lớp trung gian trong hoạt động quản lý dữ liệu doanh nghiệp đang thu hẹp rất nhanh. Việc công việc nhập liệu đứng đầu bảng xếp hạng cho thấy hoạt động đơn thuần chuyển tải thông tin có thể không còn là một con đường nghề nghiệp bền vững đối với con người trong tương lai”, ông nói.

Dù vậy, danh sách trên phản ánh đánh giá của chính một mô hình AI về khả năng tự động hóa nghề nghiệp, chứ không phải dự báo chắc chắn về sự biến mất của các công việc. Nhiều chuyên gia cho rằng tác động thực tế của AI sẽ phụ thuộc vào tốc độ ứng dụng công nghệ, các chính sách quản lý cũng như khả năng thích ứng của lực lượng lao động trong giai đoạn chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.