Agribank và cuộc Cách mạng ESG:Bài cuối: Kiến tạo hệ sinh thái tài chính bền vững
Sau khi thiết lập nền tảng chiến lược và từng bước đưa dòng vốn tín dụng xanh vào nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, Agribank đang bước sang giai đoạn phát triển mới: Xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh toàn diện. Từ việc phát hành trái phiếu phục vụ mục đích xanh đến quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, ngân hàng đang từng bước khơi thông nguồn lực trung và dài hạn, tạo nền tảng để thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Tiền đề tiếp cận các dòng vốn xanh quốc tế
Tính đến hết năm 2025, tổng dư nợ tín dụng xanh của Agribank đạt khoảng 28.355,5 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng sạch chiếm tỷ trọng lớn nhất với 15.260 tỷ đồng, tương đương khoảng 52,5 - 53% tổng dư nợ xanh. Tiếp theo là lâm nghiệp bền vững với 6.944,4 tỷ đồng và nông nghiệp xanh với 5.973 tỷ đồng. Cơ cấu này phản ánh định hướng rõ ràng của ngân hàng trong việc ưu tiên các lĩnh vực có khả năng giảm phát thải và bảo vệ hệ sinh thái.
Theo TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo ESG của Agribank, việc thực hành ESG không chỉ là yêu cầu thích ứng với xu thế toàn cầu mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và khẳng định trách nhiệm của ngân hàng đối với cộng đồng.
Một trong những thách thức lớn đối với các dự án xanh, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lâm nghiệp bền vững, là nhu cầu nguồn vốn trung và dài hạn với chu kỳ thu hồi vốn kéo dài. Để giải quyết bài toán này, cuối năm 2025, ngân hàng phát hành thành công 5.000 tỷ đồng trái phiếu mã VBA12505 với kỳ hạn hai năm.
Điểm đáng chú ý là Agribank đã công bố rõ ràng mục đích sử dụng toàn bộ nguồn vốn huy động cho danh mục tín dụng xanh, thay vì phát hành trái phiếu thông thường rồi phân bổ sau đó. Việc "đóng khung" mục đích sử dụng vốn ngay từ giai đoạn huy động giúp ngân hàng kéo dài kỳ hạn nguồn vốn, giảm áp lực sử dụng vốn ngắn hạn cho các dự án có thời gian hoàn vốn dài.
Dù trái phiếu VBA12505 chưa mang nhãn "trái phiếu xanh" theo chuẩn của các tổ chức quốc tế như International Capital Market Association, nhưng đây được xem là bước chuẩn bị kỹ thuật quan trọng để Agribank từng bước tiếp cận các chuẩn mực tài chính xanh toàn cầu.
Kết nối nguồn lực tài chính quốc tế
Song song với việc huy động vốn trên thị trường trong nước, Agribank cũng mở rộng hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế nhằm tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho các dự án phát triển bền vững.
Hiện nay, ngân hàng là đối tác của nhiều định chế tài chính lớn như World Bank, Asian Development Bank và Agence Française de Développement. Thông qua các chương trình hợp tác này, Agribank đã tiếp cận thành công nguồn vốn ODA trị giá gần 6.500 tỷ đồng, phục vụ các dự án bảo vệ môi trường, phát triển năng lượng tái tạo và nông nghiệp carbon thấp.
Không chỉ mang lại nguồn lực tài chính, các chương trình hợp tác quốc tế còn giúp Agribank tiếp cận các mô hình quản trị rủi ro môi trường hiện đại, từng bước nâng cao năng lực thẩm định và giám sát các dự án xanh theo chuẩn mực quốc tế. Công tác đào tạo nhân sự vì vậy cũng được ngân hàng đặc biệt chú trọng. Nhiều khóa tập huấn về tài chính bền vững và ESG được tổ chức thường xuyên, giúp đội ngũ cán bộ từ cấp quản lý đến nhân viên trực tiếp nắm bắt các yêu cầu mới của thị trường tài chính toàn cầu.
Trong kỷ nguyên số, Agribank xác định công nghệ không chỉ là công cụ nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn là giải pháp quan trọng để thực hiện các mục tiêu ESG. Việc triển khai các nền tảng định danh điện tử eKYC và phát triển hệ sinh thái ngân hàng số Agribank E-Mobile Banking đã giúp hàng triệu khách hàng thực hiện giao dịch trực tuyến mà không cần đến quầy giao dịch, từ đó giảm đáng kể việc sử dụng giấy tờ và chứng từ in ấn.
Bên cạnh đó, các dịch vụ như thu nợ tự động, tra cứu thông tin bảo lãnh trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn giúp giảm chi phí vận hành và lượng khí thải carbon phát sinh từ hoạt động giao dịch truyền thống.
Đặc biệt, Agribank đã số hóa nhiều quy trình nội bộ trong hoạt động tín dụng xanh, cho phép cán bộ ngân hàng theo dõi tiến độ dự án và đánh giá tác động môi trường của từng khoản vay một cách minh bạch và hiệu quả.
Hướng tới mô hình ngân hàng ESG vào năm 2030
Trong tầm nhìn dài hạn, Agribank đặt mục tiêu hoàn thiện mô hình ngân hàng ESG với các chỉ số đo lường cụ thể về tăng trưởng tín dụng xanh, quản trị rủi ro và giảm phát thải trong hoạt động vận hành. Ngân hàng cũng kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành sớm hoàn thiện khung pháp lý về thị trường carbon cũng như hệ thống tiêu chí phân loại dự án xanh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của tài chính bền vững tại Việt Nam.
Để tín dụng xanh thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, Agribank đã đề xuất 5 nhóm giải pháp chiến lược gồm: Hoàn thiện khung pháp lý thống nhất về trái phiếu xanh và quản trị rủi ro môi trường; áp dụng các cơ chế khuyến khích như ưu đãi hệ số rủi ro và giảm chi phí vốn cho dự án xanh; phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu về tài chính khí hậu; số hóa và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu phát thải khí nhà kính; tăng cường phối hợp liên ngành nhằm tránh chồng chéo chính sách.
Với nền tảng gần 40 năm đồng hành cùng khu vực "tam nông", Agribank đặt mục tiêu đến năm 2030 không chỉ trở thành ngân hàng có quy mô tín dụng xanh lớn nhất, mà còn đi đầu trong việc vận hành các công cụ tài chính mới như sàn giao dịch tín chỉ carbon. Việc được vinh danh tại Vietnam ESG Awards 2025 và lọt vào Top 10 doanh nghiệp ESG ngành ngân hàng là minh chứng cho lộ trình phát triển bền vững mà Agribank đang theo đuổi.
Không chỉ là ngân hàng lớn nhất về mạng lưới, Agribank đang từng bước trở thành định chế tài chính tiên phong trong hành trình xanh hóa dòng vốn, góp phần kiến tạo một nền kinh tế thịnh vượng, bền vững cho Việt Nam trong tương lai.
