Quyết tâm ổn định thị trường chứng khoán

Hướng tới hạn chế tận gốc các vi phạm 

Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ khẩn trương thực hiện và rà soát vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp luật chứng khoán hiện hành; tiếp tục triển khai Đề án tái cấu trúc thị trường chứng khoán theo đúng kế hoạch, cũng như triển khai Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán 2021 - 2030 khi được Chính phủ phê duyệt.

Nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch trên thị trường chứng khoán, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ chỉ đạo các đơn vị chức năng thực hiện kế hoạch kiểm tra, thanh tra, giám sát các công ty đại chúng, tổ chức kinh doanh chứng khoán, công ty kiểm toán có khách hàng có báo cáo tài chính sai lệch hoặc có nhiều sai sót theo kế hoạch đã được phê duyệt. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ tiếp tục nâng cao vai trò giám sát của các tuyến giám sát, nhất là giám sát tuyến đầu của các Sở Giao dịch chứng khoán trong kịp thời phát hiện dấu hiệu giao dịch bất thường, vi phạm trên thị trường nhằm kịp thời cảnh báo cho nhà đầu tư; thực hiện thanh tra, kiểm tra giao dịch chứng khoán khi có dấu hiệu bất thường, thao túng. Đồng thời, Bộ Tài chính (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) đang chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán đẩy nhanh việc nghiên cứu giải pháp để ngăn chặn việc cổ đông nội bộ giao dịch cổ phiếu mà không công bố thông tin trước khi giao dịch, đề xuất giải pháp chặn kỹ thuật, cũng như kiến nghị sửa đổi các quy định có liên quan về giao dịch chứng khoán, hướng tới chủ động ngăn chặn, hạn chế tận gốc các hành vi vi phạm phát sinh…

Trước đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã yêu cầu các công ty chứng khoán phải công bố giao dịch tự doanh; điều chỉnh giá thanh toán cuối cùng của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là giá trung bình 30 phút cuối cùng của ngày đáo hạn thay vì lấy giá đóng cửa phiên ATC để tránh những tác động đến thị trường cơ sở; doanh nghiệp niêm yết có cổ phiếu trần hoặc sàn liên tiếp từ 5 phiên trở lên phải giải trình.

PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cho rằng động thái của Bộ Tài chính cũng như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hết sức cần thiết trong bối cảnh hiện nay, khi thị trường chứng khoán đã bộc lộ nhiều vấn đề, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư. “Nếu làm tốt sẽ góp phần bảo đảm thị trường chứng khoán công khai, minh bạch”, ông Thịnh nói.

Cần thêm giải pháp mạnh hơn

Quyết tâm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc bảo đảm thị trường ổn định đã rõ. Tuy nhiên, một nhà đầu tư lâu năm theo trường phái giá trị cho rằng, với một thị trường hơn 90% nhà đầu tư cá nhân (F0) và số lượng F0 bùng nổ trong thời gian ngắn, kinh nghiệm còn hạn chế, trong đó rất nhiều nhà đầu tư vào các hội nhóm fomo để tạo sóng thị trường, thì việc tạo lập sự phát triển ổn định cần thời gian. Theo nhà đầu tư này, những giải pháp Bộ Tài chính đưa ra là rất tốt nhưng cần được cụ thể hóa bằng các giải pháp mạnh hơn.

Cụ thể, đối với việc kiểm soát giao dịch nội bộ, cần có “van khóa” cả hai chiều mua và bán, chỉ khi cá nhân này đăng ký mua hoặc bán thì mới được mở tài khoản cho giao dịch. Như vậy sẽ tránh việc cổ đông nội bộ “làm trò”, mua bán “chui” cổ phiếu và tạo được niềm tin cho nhà đầu tư. Việc thanh tra, kiểm tra cần có kế hoạch cụ thể, tránh tình trạng cùng một đội ngũ nhân sự thanh kiểm tra một doanh nghiệp mà phải thường xuyên hoán đổi. Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần rà soát lại các tài khoản hội, nhóm trên mạng xã hội để bảo đảm thông tin đưa ra khách quan, trung thực, không làm méo mó thị trường hoặc kích động nhà đầu tư…

PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh cho rằng, thời gian qua, việc thanh, kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp niêm yết, tổ chức kinh doanh chứng khoán đã được thực hiện. Chế tài đối với các cá nhân, tổ chức vi phạm trên thị trường chứng khoán cũng đã được quy định cụ thể. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, chế tài này vẫn còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. “Việc thổi giá, “tay to” điều khiển, thao túng thị trường không phải là không có thông tin, nhưng cơ quan quản lý nghe ngóng, phát hiện còn chậm, xử lý thiếu kiên quyết dẫn đến tình trạng lặp đi lặp lại sai phạm. Điều này cần sớm được khắc phục để bảo đảm tính thượng tôn pháp luật”.

Cũng theo vị chuyên gia này, để thị trường phát triển ổn định, cần khống chế được lượng phát hành của doanh nghiệp. Ở các nước có khống chế vốn vay trên vốn chủ sở hữu, trong vốn vay đó có trái phiếu, vay ngân hàng và vay các đối tượng khác, song tổng vốn vay đó phải được quy ra để tính cơ cấu. Ở Việt Nam chưa làm và cần chỉnh sửa cho phù hợp. Đặc biệt, cùng với cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp niêm yết, tổ chức kinh doanh chứng khoán, cũng cần có cơ chế giám sát độc lập hoạt động của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở Giao dịch để bảo đảm hoạt động công khai, minh bạch. “Chỉ khi bảo đảm sự công khai, minh bạch, thượng tôn pháp luật thì thị trường chứng khoán mới có thể phát triển ổn định và bền vững”, ông Thịnh nhấn mạnh.