500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ:Ứng dụng công nghệ ADN - mở cơ hội mới đưa các Anh hùng Liệt sĩ trở về đúng tên
Hiện cả nước còn hơn 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và gần 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây không chỉ là nỗi đau đáu của hàng trăm nghìn gia đình, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong cuộc chạy đua với thời gian, việc ứng dụng công nghệ ADN đang mở ra cơ hội mới để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và người thân.
Những tín hiệu tích cực từ cơ sở dữ liệu ADN
Trải qua các cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, hàng triệu cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Nhiều năm qua, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1,075 triệu hài cốt liệt sĩ; hệ thống nghĩa trang, đài tưởng niệm, bia ghi danh liệt sĩ được xây dựng trang nghiêm, trở thành những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã anh dũng ngã xuống vì Tổ quốc.
Tuy nhiên, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Bởi, chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhân chứng ngày càng ít, địa hình thay đổi, hồ sơ lưu trữ nhiều nơi chưa đầy đủ. Trong khi đó, thân nhân liệt sĩ phần lớn tuổi đã cao, nhiều trường hợp không còn người thân trực hệ để đối chiếu thông tin.
Trước yêu cầu cấp thiết đó, Bộ Công an đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại, xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ phục vụ công tác xác định danh tính. Đây được xem là bước đột phá quan trọng, góp phần tháo gỡ những nút thắt tồn tại nhiều năm qua. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Công an đã phân tích, đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu quốc gia; phối hợp xác định, công nhận danh tính cho 25 liệt sĩ.
Tại lễ phát động triển khai tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin diễn ra ngày 24/6 vừa qua, Ban Tổ chức công bố kết quả giám định ADN, xác định danh tính cho ba liệt sĩ: Nguyễn Thiện Quyết (Hải Phòng), Đoàn Văn Khải (Ninh Bình) và Nguyễn Trọng Cát (Thanh Hóa).
Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày hy sinh, các anh đã được trở về với chính tên tuổi của mình. Đó không chỉ là niềm hạnh phúc của gia đình mà còn là niềm vui chung của cả dân tộc, minh chứng cho sự kiên trì, trách nhiệm và quyết tâm của Đảng, Nhà nước cùng các lực lượng chức năng trong hành trình tri ân những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.
Xúc động khi nhận kết quả giám định ADN, bà Nguyễn Thị Bống, em gái liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết cho biết, sau nhiều năm mong mỏi tìm được phần mộ người anh thân yêu, năm 2011, gia đình nhận được thông tin phần mộ liệt sĩ tại Tây Ninh và đã làm các thủ tục để đưa hài cốt về quê an táng. Tuy nhiên, khi tham gia chương trình giám định ADN, kết quả lại cho thấy sự tương hợp với một phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai).
"Gia đình rất bất ngờ vì trước đó đã tin rằng đã tìm được đúng phần mộ của anh. Bây giờ kết quả ADN trùng khớp với phần mộ ở Gia Lai. Nếu không có chương trình này thì gia đình vẫn chưa biết đã nhận nhầm”, bà Bống xúc động chia sẻ.
Quyết liệt thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm”
Nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu ADN phục vụ xác định danh tính liệt sĩ, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN trên phạm vi toàn quốc.
Cục trưởng C06, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho biết: mục tiêu là thu nhận mẫu đối với khoảng 70% số thân nhân đủ điều kiện đã được cập nhật trên hệ thống, với tối đa hai thân nhân cho mỗi liệt sĩ. Toàn bộ quá trình sẽ được triển khai đúng đối tượng, đúng quy trình, bảo đảm an toàn, bảo mật và khai thác hiệu quả dữ liệu.
Đánh giá cao những kết quả bước đầu, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận nỗ lực của Bộ Công an cùng sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các địa phương. Nhấn mạnh Chiến dịch “500 ngày đêm” đang bước vào giai đoạn có tính quyết định, Phó Thủ tướng cho rằng nhiệm vụ phía trước vẫn còn rất lớn. Hiện nay, cả nước còn có trên 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, trên 300.000 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đây là trăn trở lớn của cả hệ thống chính trị và toàn dân.
Công việc thiêng liêng này vừa là trách nhiệm trước lịch sử, vừa là sự cấp bách chạy đua với thời gian. Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng, mỗi ngày trôi qua là thêm một cơ hội có thể mất đi, thêm một khoảng trống lịch sử cần được lấp đầy. Trong khi đó, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhất là các trường hợp còn thiếu thông tin, đòi hỏi phải có cách làm bài bản, khoa học, đồng bộ, lâu dài. Vì vậy, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ đóng vai trò rất quan trọng.
Do đó, đề nghị các bộ, ngành, địa phương coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng; tập trung mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thu nhận và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, không để chậm trễ làm mất đi những cơ hội quý giá còn lại.
Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn tiếp tục với biết bao nỗ lực. Mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi danh tính được xác lập không chỉ là kết quả của khoa học công nghệ mà còn là sự nối dài đạo lý, nghĩa tình của dân tộc Việt Nam.
