5 sắc lệnh về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên

Trưng bày được tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) và 85 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026), chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Ngay trong những ngày đầu tiên vừa tuyên bố độc lập tháng 9/1945, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã ban hành nhiều sắc lệnh chuẩn bị thực hiện cuộc Tổng tuyển cử trong cả nước để bầu cơ quan quyền lực cao nhất - Quốc hội.

Giữa tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", Chủ tịch Hồ Chí Minh khi ấy nhận định, một trong những cơ sở cần có đầu tiên của một Nhà nước là Hiến pháp, mà muốn có Hiến pháp phải có Quốc hội.

Vì thế, trong 6 nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, có nhiệm vụ vô cùng khó khăn là phải tổ chức một cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu càng sớm càng tốt.

5 sắc lệnh liên tiếp được đưa ra để chuẩn bị cho cuộc Tổng tuyển cử lịch sử.

Ngày 8/9/1945, sắc lệnh đầu tiên về Tổng tuyển cử - Sắc lệnh số 14-SL được ban hành.

Tiếp theo đó là Sắc lệnh số 39-SL ngày 26/9/1945 về thành lập Ủy ban dự thảo thể lệ cuộc Tổng tuyển cử; Sắc lệnh số 51-SL ngày 17/10/1945 quy định thể lệ cuộc Tổng tuyển cử phải thực hiện theo lối phổ thông đầu phiếu, bầu cử trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Sắc lệnh số 71-SL ngày 2/12/1945 bổ khuyết Điều 11 chương V của Sắc lệnh số 51-SL nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người ứng cử và Sắc lệnh số 76-SL ngày 18/12/1945 về việc ấn định lại ngày Tổng tuyển cử và hạn nộp đơn ứng cử.

Kết quả, ngày 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử đã diễn ra trong cả nước với khoảng 90% cử tri đi bỏ phiếu, cả nước đã bầu được 333 đại biểu đại diện cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân.

Ở Hà Nội, 91,95% cử tri của 74 khu nội thành và 118 làng ngoại thành đã đi bỏ phiếu. Kết quả, 6 trong số 74 ứng cử viên đã trúng cử đại biểu Quốc hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trúng cử với số phiếu cao nhất (98,4%) và được đề nghị suy tôn là người công dân thứ nhất của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.