5 điểm đáng chú ý từ thượng đỉnh Mỹ - Trung
Cuộc gặp tại Nhà Trắng diễn ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh tiếp tục tìm cách duy trì ổn định quan hệ kinh tế, đồng thời xử lý những khác biệt về thương mại, công nghệ và cạnh tranh chiến lược.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/9 đã đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng trong chuyến thăm cấp Nhà nước với nghi lễ được tổ chức quy mô. Các cuộc trao đổi sau đó tập trung vào thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) và quan hệ chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Reuters chỉ ra 5 điểm đáng chú ý từ cuộc gặp thượng đỉnh của hai nhà lãnh đạo:
1. Thỏa thuận thương mại được gia hạn, nhưng những vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết
Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí gia hạn thêm 2 tháng thỏa thuận thương mại từng góp phần chấm dứt cuộc chiến thương mại giữa hai nước năm ngoái.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết việc gia hạn nhằm tạo thêm thời gian để Washington và Bắc Kinh tiếp tục thảo luận về các vấn đề kinh tế. Tuy nhiên, thỏa thuận mới chưa giải quyết những vấn đề cốt lõi như thuế quan, lượng hàng hóa Trung Quốc mua từ Mỹ, nguồn cung đất hiếm và các hạn chế liên quan đến công nghệ.
Theo ông Bessent, Trung Quốc đang đáp ứng cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương của Mỹ, nhưng vẫn chưa đạt mục tiêu mua thêm 17 tỷ USD các sản phẩm nông nghiệp khác. Các quan chức Mỹ cũng cho biết nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc đang thấp hơn mức cam kết.
Việc hai nhà lãnh đạo gia hạn thỏa thuận thương mại giúp duy trì mức thuế thấp hơn trong ngắn hạn, nhưng đối với doanh nghiệp, môi trường chính sách vẫn có thể tiếp tục thay đổi khi hai nước bước vào các vòng đàm phán tiếp theo.
2. Chuyến thăm với nghi lễ quy mô tại Nhà Trắng
Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình cũng cho thấy một diện mạo được cải tạo đáng kể của Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Sau khi ông Donald Trump được ông Tập Cận Bình đón tiếp với nhiều hoạt động tại Bắc Kinh hồi tháng 5 vừa qua, Tổng thống Mỹ đáp lại bằng một chương trình nghi lễ quy mô tại Washington.
Các binh sĩ trong trang phục lịch sử diễu hành và biểu diễn âm nhạc tại Vườn Hồng, khu vực đã được thiết kế lại. Máy bay chiến đấu và máy bay ném bom bay qua bầu trời trong các hoạt động nghi lễ ngày 23 và 24/9.
Các phóng viên Nhà Trắng cũng được chứng kiến hai nhà lãnh đạo tham quan trực thăng Marine One và khu vực Bãi cỏ phía Nam Nhà Trắng vừa được cải tạo, trong đó có một bãi đáp trực thăng lớn mang con dấu Tổng thống.
Khi được hỏi về nội dung cuộc thảo luận chính sách với ông Tập Cận Bình, ông Donald Trump không đưa ra nhiều chi tiết, chỉ nhận xét: “Một cuộc gặp tuyệt vời”.
3. Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục là vấn đề nhạy cảm
Vấn đề Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục được ông Tập Cận Bình đề cập trong cuộc gặp với ông Donald Trump.
Theo hãng thông tấn chính thức của Trung Quốc, ông Tập Cận Bình nói Bắc Kinh hy vọng Washington “xử lý vấn đề Đài Loan (Trung Quốc) một cách thận trọng”. Trong khi đó, Nhà Trắng chưa công bố ngay thông tin chính thức về nội dung trao đổi liên quan đến vấn đề này.
4. “Bẫy Thucydides” và những rủi ro chiến lược
Trong cuộc gặp với Tổng thống Trump, Chủ tịch Trung Quốc một lần nữa đề cập đến “bẫy Thucydides” - khái niệm trong nghiên cứu quan hệ quốc tế mô tả nguy cơ xung đột khi một cường quốc đang trỗi dậy cạnh tranh với một cường quốc đã xác lập vị thế.
Ông Tập Cận Bình cho rằng nguy cơ này “có thể vượt qua”. Tuy nhiên, việc nhà lãnh đạo Trung Quốc một lần nữa nhắc đến khái niệm này cho thấy những lo ngại về khả năng cạnh tranh chiến lược giữa Washington và Bắc Kinh vẫn là một phần quan trọng trong quan hệ song phương.
Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng Mỹ và Trung Quốc đều có lợi từ hợp tác và chịu tổn thất nếu đối đầu. Ông đồng thời kêu gọi duy trì đối thoại quân sự thường xuyên và củng cố các cơ chế phòng ngừa, kiểm soát khủng hoảng.
Về phía Mỹ, ông Trump nhắc đến lịch sử hợp tác giữa hai nước, để nhấn mạnh khả năng hai nước có thể hợp tác khi có những lợi ích chung.
5. Mỹ và Trung Quốc có cách tiếp cận khác nhau đối với AI
Trí tuệ nhân tạo (AI) là một lĩnh vực khác cho thấy sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai nước.
Tổng thống Donald Trump, người từng sử dụng thuật ngữ “siêu trí tuệ” (super intelligence - SI) khi nói về AI, cho biết trên mạng xã hội rằng ông muốn duy trì cách tiếp cận hiện nay và không áp đặt thêm các cơ chế quản lý mới, đồng thời dựa vào Bộ Tư pháp Mỹ trong việc xử lý những vấn đề liên quan.
Trong khi đó, ông Tập Cận Bình cho rằng Mỹ và Trung Quốc, với tư cách những quốc gia dẫn đầu về AI, có trách nhiệm quản lý sự phát triển của công nghệ này.
“Cả hai nước đều có năng lực và trách nhiệm phát triển và quản lý AI vì lợi ích chung, đồng thời bảo đảm sự phát triển của AI luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người và phục vụ phúc lợi của người dân”, ông Tập Cận Bình nói.
Sự khác biệt này phản ánh một trong những vấn đề mới nổi trong quan hệ Mỹ - Trung: bên cạnh thương mại và an ninh, công nghệ - đặc biệt là AI, ngày càng trở thành một lĩnh vực gắn với cạnh tranh và hợp tác giữa hai nước.
