24 năm tín dụng chính sách - Trao cơ hội, dựng tương laiLấy thay đổi cuộc sống người nghèo làm thước đo
Mang trên mình sứ mệnh vì người nghèo, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, 24 năm qua, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã tận tâm đưa cơ hội phát triển đến những người còn thiếu nguồn lực và cùng hàng triệu gia đình đi qua những bước ngoặt quan trọng để giúp họ có vốn làm ăn, có nhà ở, có điều kiện học hành. Với các cán bộ NHCSXH, công việc chỉ thực sự hoàn thành khi ngoài kia không còn hộ nghèo, hộ đặc biệt khó khăn...
Đưa vốn đến đúng lúc
Những khoản vay nhỏ nhưng được đưa đến tay người khó khăn khi họ cần nhất và liên tục nối tiếp, kịp thời đáp ứng từng nhu cầu khác nhau: củng cố nơi ở, đầu tư sản xuất, mở rộng sinh kế khi đã có kinh nghiệm... đã đưa Việt Nam trở thành điểm sáng trong giảm nghèo của thế giới.
Đơn cử như gia đình anh Arâl Gu ở thôn A Dinh, xã Đông Giang, thành phố Đà Nẵng. Tháng 9/2017, anh Arâl Gu vay 25 triệu đồng để sửa căn nhà tạm. Năm 2019, khoản vay hộ nghèo 40 triệu đồng đã giúp anh có vốn trồng keo. Đến năm 2025, gia đình thoát nghèo và có trong tay một hecta keo, quế và đàn bò sinh sản. Tháng 5/2026, anh tiếp tục vay 100 triệu đồng theo chương trình hộ cận nghèo để mở rộng trồng rừng; thu nhập cải thiện giúp gia đình chăm lo hai con đến trường.
Cùng xã, ông Alăng Tòng vay 50 triệu đồng chương trình hộ mới thoát nghèo năm 2018 để trồng keo. Sau khai thác và trả hết nợ, gia đình được vay tiếp 100 triệu đồng đầu tư keo, quế; nhà cửa được sửa sang, đời sống ổn định hơn. Hay tại thôn Thượng Cầu, xã Hùng An, tỉnh Tuyên Quang, ông Bàn Văn Hưng, người Dao, vay 100 triệu đồng chương trình hộ cận nghèo năm 2024 để mua giống, cải tạo đất trồng keo. Đến tháng 8/2026, gia đình có hơn 3ha keo; đồng thời nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây ngắn ngày để tạo nguồn thu trong thời gian chờ rừng lớn.
Nhìn hành trình thoát nghèo của gia đình anh Arâl Gu hay vượt lên cận nghèo của ông Tòng, ông Hưng sẽ thấy, sự tiếp nối vô cùng đáng quý của nguồn vốn tín dụng chính sách. Với gia đình vừa vượt ngưỡng nghèo, nguồn thu còn mỏng, việc có thể tiếp tục tiếp cận vốn phù hợp giúp họ thêm điều kiện bảo vệ thành quả. Ra khỏi diện hộ nghèo là bước tiến quan trọng, nhưng còn một chặng đường để đủ sức ứng phó với biến động đời sống.
Chính sự đầu tư kịp thời và tiếp sức đúng lúc bằng các chương trình cho vay phù hợp, đến nay, đã có hơn 48 triệu lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn ưu đãi. Qua đó, góp phần giúp hơn 7 triệu lượt hộ vượt ngưỡng nghèo, tạo việc làm cho hơn 7,6 triệu lao động; hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên khó khăn học tập, xây dựng gần 20,5 triệu công trình nước sạch, vệ sinh môi trường và gần 785 nghìn căn nhà ở.
Cả hệ thống cùng hành động
Đưa vốn đến người cần vốn đòi hỏi cả một mạng lưới phục vụ. Trong mạng lưới ấy, NHCSXH đóng vai trò là đầu mối chính với sự tham gia của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị, xã hội, Tổ Tiết kiệm và vay vốn cùng hệ thống điểm giao dịch.
Theo đánh giá của các đại biểu Quốc hội, điều quan trọng của mạng lưới ấy nằm ở khả năng nhận diện nhu cầu tại nơi người dân sinh sống. Người vay cần được giải thích chương trình nào phù hợp, hồ sơ gồm những gì, sử dụng vốn và thực hiện nghĩa vụ trả nợ ra sao. Một thủ tục khó hiểu, một lần đi lại không cần thiết đều có thể làm tăng chi phí tiếp cận đối với gia đình vốn đã thiếu thốn.
Năm 2017, thông qua Đoàn Thanh niên, anh Nguyễn Xuân Hòa ở thôn An Vũ, xã An Khê, huyện quỳnh Phụ, Thái Bình (cũ) được vay 50 triệu đồng Chương trình cho vay Giải quyết việc làm mua máy dệt chiếu. Xưởng tăng công suất gấp 3 lần, tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động với thu nhập khoảng 4 triệu đồng/người/tháng.
Năm 2026, thông qua Hội Phụ nữ xã, bà Lê Thị Bích Kiểu ở xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa đã gây dựng mô hình tổng hợp từ khoản vay giải quyết việc làm 100 triệu đồng. Bà nuôi bò, dê, thuê đất trồng hành, ớt, cà; tận dụng phân chuồng bón cây. Sau nhiều mùa vụ, gia đình mở rộng canh tác, đào ao trữ nước và thoát nghèo, có sinh kế ổn định.
Lãnh đạo NHCSXH Thuận Bắc cho biết, càng ngày, người dân càng có ý thức và quyết tâm xây dựng cuộc sống sung túc nên mỗi đồng vốn đến tay, họ đều cố gắng phát huy tối đa giá trị. Bản thân mỗi cán bộ tín dụng cũng vì thế mà nỗ lực phục vụ. Sau sáp nhập, NHCSXH Thuận Bắc duy trì phối hợp với các xã bố trí địa điểm, tổ chức giao dịch. Năm 2025, doanh số cho vay đạt 217,6 tỷ đồng, phục vụ hơn 3.000 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách.
Nhìn đường đi của các khoản vay mà anh Hòa hay bà Kiểu đã sử dụng cho thấy, một khoản vay gắn với nghề sẵn có hay một phương án kinh doanh khả thi đã tạo ra kết quả ở cả hộ kinh doanh và người làm thuê. Trên quãng đường ấy có sự tham gia của cả hệ thống chính trị từ khâu giới thiệu chương trình, bình xét đến giao dịch tại cơ sở. Sự phối hợp giữa ngân hàng, chính quyền, tổ chức nhận ủy thác và Tổ Tiết kiệm và vay vốn giúp người dân tiếp cận chính sách một cách thuận lợi, nhanh chóng, sát nhu cầu. Đặc biệt, khi địa bàn hành chính thay đổi, việc bảo đảm nguồn vốn thông suốt luôn được NHCSXH coi trọng, giúp người vay không bị gián đoạn sản xuất kinh doanh.
Cùng với đó, cán bộ tín dụng, các hội, đoàn thể nhận ủy thác bám sát người dân để hiểu phương án sử dụng vốn của dân. Một hộ muốn mua máy dệt cần xem khả năng nhận đơn hàng; một hộ nuôi bò cần tính thức ăn, chuồng trại; người trồng rừng cần dự kiến thời điểm thu hoạch... Hỗ trợ đúng nhu cầu giúp khoản vay có cơ hội tạo nguồn trả nợ, thay vì chỉ giải quyết thiếu tiền trước mắt.
24 năm tín dụng chính sách được tiếp nối bằng những thay đổi cụ thể ấy. Đàn bò tăng thêm, xưởng chiếu có máy, đất khô hạn được đầu tư sản xuất... đều cho thấy, người dân đã biến cơ hội tài chính thành công việc. Thước đo của sứ mệnh vì người nghèo là khả năng giúp họ tự đứng vững, chăm lo gia đình và từng bước phát triển bằng sức lao động của mình.
NHCSXH được thành lập theo Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg ngày 4/10/2002, trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo. Nghị định số 06/2026/NĐ-CP tiếp tục xác định NHCSXH hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện các chính sách kinh tế, xã hội của Nhà nước.
