1.300 người chết vì Ebola, virus “lây lan như cháy rừng”

Theo số liệu cập nhật do Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo công bố cuối tuần qua, số người tử vong trong đợt bùng phát Ebola mới nhất đã tăng lên 1.354 người, tăng hơn 40% chỉ trong vòng 5 ngày. Tổng số ca mắc xác nhận, bao gồm cả những trường hợp đã tử vong, đạt 3.075 ca, tăng 27% so với thống kê của tuần trước.

Các chuyên gia nhận định đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất từng được ghi nhận.

Điểm đáng lo ngại là dịch lần này do virus Ebola chủng Bundibugyo gây ra - biến thể hiếm nhất trong bốn chủng Ebola có khả năng lây nhiễm sang người. Đến nay, thế giới vẫn chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị nào được phê duyệt đối với chủng virus này.

Ông Abdulsalami Nasidi, chuyên gia y tế công cộng từng tham gia thành lập Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) nhận định rằng việc chưa có vaccine hiệu quả khiến virus đang “lây lan như cháy rừng”.

Theo ông Nasidi, tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi dịch bùng phát tại khu vực vẫn đang xảy ra xung đột vũ trang, trong khi nguồn lực y tế vốn đã hạn chế của Cộng hòa Dân chủ Congo tiếp tục chịu áp lực lớn.

Vượt mốc 1.000 ca tử vong chỉ sau chưa đầy 10 tuần

Đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất trong lịch sử từng xảy ra tại Tây Phi giai đoạn 2013 - 2016, khiến hơn 11.000 người tử vong trong tổng số ít nhất 28.000 ca mắc tại Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Tuy nhiên, phải mất khoảng 8 tháng để đợt dịch này ghi nhận 1.000 ca tử vong đầu tiên. Trong khi đó, đợt bùng phát hiện nay chỉ mất chưa đầy 10 tuần để vượt qua cột mốc này.

Tuần trước, Tổng Giám đốc Africa CDC Jean Kaseya cảnh báo trên mạng xã hội X: “Chúng ta phải hành động ngay. Nếu không ngăn chặn được dịch bệnh ngay từ hôm nay, đây sẽ trở thành đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất mà thế giới từng ghi nhận”.

Nhân viên y tế kiệt sức, đình công ngay giữa tâm dịch

Theo phóng viên Al Jazeera tại thành phố Goma, phản ứng của chính quyền Cộng hòa Dân chủ Congo bị đánh giá là thiếu sự phối hợp và chưa đủ khẩn trương, khiến lực lượng y tế phải làm việc quá tải trong điều kiện hết sức khó khăn.

Ngày 25/7, thêm một bác sĩ và một nhân viên y tế được xác nhận đã tử vong vì Ebola. Kể từ khi dịch được công bố vào tháng 5, hơn 100 nhân viên y tế đã nhiễm bệnh, trong đó khoảng 35 người đã tử vong. Thiếu trang thiết bị bảo hộ cùng sự nghi ngờ của một bộ phận người dân về sự tồn tại của dịch bệnh tiếp tục cản trở công tác phòng chống dịch.

Tình trạng thiếu kinh phí cũng khiến nhiều cơ sở y tế rơi vào khủng hoảng.

Tại tỉnh Ituri, tâm điểm của dịch Ebola, ngày càng nhiều nhân viên y tế đình công để phản đối việc chậm trả lương và điều kiện làm việc không bảo đảm an toàn.

Tuần trước, hàng chục nhân viên tại Bệnh viện Đa khoa Rwampara, gần thành phố Bunia, đã ngừng làm việc. Đây là nơi vận hành một trong những trung tâm điều trị Ebola lớn của khu vực. Hồi tháng 5, một phần cơ sở này từng bị người dân quá khích phóng hỏa, đồng thời các nhân viên y tế phải bỏ chạy để tránh bị tấn công.

Đến ngày 25/7, một cuộc đình công khác tiếp tục nổ ra tại Trung tâm Điều trị Ebola Elikya ở thành phố Bunia. Hầu hết hoạt động tại trung tâm gần như tê liệt khi các bác sĩ, điều dưỡng và lực lượng bảo vệ đồng loạt ngừng làm việc.

Khoảng 100 nhân viên đã biểu tình bên ngoài cơ sở điều trị, cho rằng việc chậm chi trả phụ cấp đang làm suy giảm tinh thần làm việc và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình điều trị bệnh nhân.

“Chúng tôi cần được trả lương vì trong lúc này dịch bệnh vẫn đang lan rộng ngay tại trung tâm điều trị. Đã có 5 bệnh nhân tử vong trong khi vẫn còn nằm bên trong. Chúng tôi cần một giải pháp”, nhân viên y tế Martin Bolombi nói với hãng tin AP.

WHO cảnh báo số ca thực tế có thể cao gấp đôi

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo số ca mắc Ebola thực tế tại Cộng hòa Dân chủ Congo có thể cao gấp đôi con số thống kê chính thức, do tình trạng mất an ninh khiến các đội ứng phó không thể tiếp cận toàn bộ khu vực bị ảnh hưởng.

Diễn biến dịch bệnh tiếp tục đặt Cộng hoà Dân chủ Congo cũng như cộng đồng quốc tế trước sức ép lớn. Trong bối cảnh virus Bundibugyo chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị được phê duyệt, xung đột vũ trang kéo dài, hệ thống y tế quá tải và nhiều nhân viên y tế đình công vì điều kiện làm việc, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng nếu không có những biện pháp ứng phó quyết liệt hơn.

WHO kêu gọi các bên tại miền Đông Cộng hoà Dân chủ Congo ngừng bắn để tạo điều kiện cho lực lượng y tế tiếp cận các khu vực bị ảnh hưởng, nhấn mạnh rằng chỉ khi các rào cản về an ninh được tháo gỡ, công tác khống chế dịch mới có thể đạt hiệu quả và ngăn chặn Ebola lan sang những địa phương chưa ghi nhận ca bệnh.