Nỗi lo truyền tải điện 

Xem với cỡ chữ
Quy hoạch Điện VII điều chỉnh đặt mục tiêu tổng công suất điện gió đạt 800MW vào năm 2020, đạt 2.000MW vào năm 2025 và 6.000MW vào năm 2030. Tuy nhiên, đến nay đã có hàng chục dự án với công suất hàng nghìn MW đi vào hoạt động. Điều này đặt ra mối lo về việc truyền tải công suất các dự án.

Nhanh chóng giải tỏa công suất các dự án

Theo Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 37/2011/QĐ-TTg ngày 29.6.2011 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam (Quyết định 39), các dự án điện gió trong đất liền được mua với giá 1.928 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế Giá trị gia tăng, tương đương 8,5 cents/kWh). Đối với các dự án điện gió trên biển, giá mua điện tại điểm giao nhận điện là 2.223 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế Giá trị gia tăng, tương đương 9,8 cents/kWh).

Đây là mức giá mua điện gió tương đối cao so với mức giá được áp dụng từ trước đó (khoảng 1.770 đồng/kWh, tương đương 7,8 cent). Giá mua điện ở trên được áp dụng cho một phần hoặc toàn bộ nhà máy điện gió nối lưới có ngày vận hành thương mại trước ngày 1.11.2021 và được áp dụng 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam TS. Mai Duy Thiện, với Quyết định số 39, nhiều nhà đầu tư đã tham gia vào lĩnh vực điện gió, công suất hiện đã vượt qua quy hoạch. Đây là điểm đáng mừng, nếu có thể giải quyết từng bước và nhanh chóng giải tỏa công suất cho các dự án, đem lại nguồn điện sạch cho phát triển kinh tế - xã hội và hiệu quả kinh tế của các dự án, tránh tình trạng như điện mặt trời thời gian qua.

Theo báo cáo cơ quan chức năng tỉnh Bạc Liêu, theo quy hoạch, tổng công suất tiềm năng gió tỉnh Bạc Liêu trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 khoảng 2.507MW. Hiện tại, tỉnh Bạc Liêu có tổng số 24 dự án điện gió, với tổng quy mô công suất 4.449,8MW; trong đó, 2 dự án đang vận hành, công suất gần 100MW; 4 dự án đã được phê duyệt quy hoạch (đang tổ chức thực hiện), công suất 292MW và 18 dự án đang trình bổ sung quy hoạch, tổng công suất hơn 4.000MW. Như vậy, trong thời gian tới, số dự án cần phải tính toán giải tỏa công suất là 22 dự án với tổng công suất hơn 4.350 MW. Tuy nhiên, việc truyền tải công suất các dự án trên gặp nhiều khó khăn do các công trình đường dây và trạm biến áp 110kV trong khu vực chậm thực hiện. Các công trình đường dây và trạm biến 220kV theo quy hoạch dự kiến thực hiện trong năm 2023, trong khi các dự án điện gió của tỉnh dự kiến vận hành trong các năm 2020, 2021 và sau 2021.

Bên cạnh đó, hệ thống lưới điện cao thế của khu vực bán đảo Cà Mau nói chung và tỉnh Bạc Liêu nói riêng còn rất thiếu và yếu (trên địa bàn tỉnh chỉ có 2 tuyến đường dây 220kV với chiều dài 122,8km và 6 đường dây 110kV với chiều dài 122,53km, chưa có đường dây 500kV). Trong khi, tiến độ xây dựng lưới điện chậm thực hiện. Vì vậy, theo UBND tỉnh Bạc Liêu, việc truyền tải công suất các dự án năng lượng đang gặp rất nhiều khó khăn. Cụ thể, lưới điện phát triển theo quy hoạch điện lực chưa tính hết sự thâm nhập lớn của nguồn năng lượng điện gió trên địa bàn tỉnh dẫn đến khả năng lưới điện không bảo đảm hấp thụ hết toàn bộ sản lượng điện phát của các nguồn điện gió trong tương lai, dẫn đến khả năng gây quá tải lưới cục bộ, tổn thất điện năng và ảnh hưởng đến độ tin cậy cung cấp điện cho phụ tải điện của địa phương.


Dự án điện gió Trung Nam tại xã Bắc Phong, huyện Thuận Bắc (tỉnh Ninh Thuận)
Nguồn: ITN

Tránh quá tải lưới truyền tải điện

Theo Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia (A0), trước khi có Quyết định 39, chỉ có 9 dự án đi vào vận hành, với công suất khiêm tốn là 353MW. Song đến nay, hàng nghìn MW điện gió đã được ký hợp đồng mua bán điện và hàng nghìn MW đã được bổ sung quy hoạch. Các dự án điện gió tập trung ở các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau, Trà Vinh, Ninh Thuận, Bình Thuận, Quảng Trị, Phú Yên, Sóc Trăng... Điều này đặt ra những khó khăn trong giải tỏa công suất các dự án điện gió cho ngành điện. Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), có thể cơ bản giải tỏa công suất tốt vào năm 2021. Tuy nhiên, còn rất nhiều dự án đang tiếp tục triển khai và bổ sung, gây khó cho việc giải tỏa.

Để hưởng mức giá ưu đãi cho điện gió, nhiều nhà đầu tư đang phải chạy đua với thời gian để nối lưới, vận hành thương mại trước ngày 1.11.2021 (mốc thời gian hưởng ưu đãi theo Quyết định 39), mặc cho những lo ngại xung quanh việc có thể bị sa thải công suất, tương tự như điện mặt trời trước đó.

Để tránh quá tải lưới truyền tải điện, giải tỏa công suất cho điện gió, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho hay, năm 2020 sẽ khởi công 218 công trình và hoàn thành 240 công trình lưới điện 110 - 500kV. Ngoài ra, Tập đoàn đã tính toán các kịch bản, đẩy nhanh kế hoạch xây dựng, đưa vào vận hành một số đường dây truyền tải như 220kV Đông Hà - Lao Bảo, Bạc Liêu - Vĩnh Châu... trong quý III hoặc IV năm 2020.

Ngoài ra, Bộ Công thương thống nhất với EVN xác định giải pháp huy động các nguồn lực để đẩy nhanh thực hiện, những dự án đầu tư trong hệ thống truyền tải, đặc biệt bảo đảm vai trò của Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia, các công ty điện lực địa phương, cũng như các yếu tố đấu nối kỹ thuật, vận hành an toàn và xuyên suốt của hệ thống truyền tải để giải tỏa tối đa công suất cho các dự án mới đầu tư.