CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 12:53 | 19/03/2019 (GMT+7)
.
Phát triển bền vững dựa vào đổi mới sáng tạo

Cốt lõi ở bản lĩnh, trí tuệ

07:41 | 25/12/2018
Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 sẽ tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội và là yếu tố quyết định năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh nền kinh tế đất nước. Trong bối cảnh đó, công nghệ, đổi mới sáng tạo như những bước chạy kiên cường làm động lực cho mỗi cá nhân, doanh nghiệp, quốc gia đi sau vươn lên trong thế giới cạnh tranh khốc liệt.

Không phải chuyện xa vời

Trao đổi tại giao lưu trực tuyến Phát triển bền vững dựa vào đổi mới sáng tạo do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, ĐBQH, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, TSKH Nghiêm Vũ Khải cho rằng: “Thực tế đã chứng minh, việc đầu tư vào đổi mới công nghệ sẽ đem lại những giá trị gia tăng cho sản phẩm cũng như hiệu quả xã hội to lớn. Đổi mới sáng tạo (innovation) là việc tạo ra, ứng dụng thành tựu, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa. Đổi mới sáng tạo được lựa chọn song hành cùng với KHCN vì nó hướng đến tạo ra các sản phẩm kết hợp giữa phát minh khoa học và sáng chế công nghệ nhằm tạo ra năng suất, sức cạnh tranh lớn, có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người”.


Phó Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân Nguyễn Quốc Thắng tặng hoa khách mời tham gia giao lưu trực tuyến  
Ảnh: Duy Thông

Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nông trại chia sẻ (ShareFarm) Lương Văn Hùng khẳng định, đổi mới sáng tạo không phải chuyện xa vời. Cụ thể, trong nông nghiệp hiện nay đa phần cộng đồng hiểu nông nghiệp trong cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 là sự đầu tư hoành tráng về quy mô, thiết bị để tạo ra những khu vực sản xuất nông nghiệp công nghệ cao hoàn toàn khác biệt như nhà kính, nhà lưới, thiết bị đắt tiền… Và từ đó dẫn đến giá thành sản phẩm cao ngất ngưởng, vượt mức chi trả của nhiều người tiêu dùng, trong khi chất lượng chưa thể khẳng định là hoàn toàn vượt trội.

Tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ

Theo ông Lương Văn Hùng, “KHCN đổi mới và phủ định nhau tính bằng giờ, bằng ngày. Một doanh nghiệp dù lâu năm hay non trẻ nếu không có sự chuẩn bị thích ứng cho việc này thì sẽ nhanh chóng bị tụt hậu và không thể cạnh tranh được. Do đó, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong KHCN, sẵn sàng bứt tốc, nắm bắt thời cơ kinh doanh là chiến lược bắt buộc với mọi doanh nghiệp”.

Hành trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có muôn vàn khó khăn. Ông Trần Trí Dũng - cán bộ giám sát và đánh giá kết quả Chương trình khởi nghiệp Thụy Sĩ cho rằng, để vượt qua, trước tiên và trên hết là tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ trong mỗi nhà sáng lập và đội ngũ của mình. Việt Nam có rất nhiều kỹ sư giỏi nhưng rất thiếu nhà sáng lập. Như vậy có thể thấy, thách thức đầu tiên là nguồn nhân lực có tư duy đúng về khởi nghiệp và có năng lực giải quyết các vấn đề, năng lực lãnh đạo.
Vốn tài chính cũng được xem như một khó khăn. Tuy vậy, không ít nhà đầu tư than phiền rằng họ không tìm được dự án đủ hấp dẫn, đủ tin cậy để bỏ vốn. Sự chủ động tiến lại gần nhau từ cả phía nhà sáng lập và nhà đầu tư là cần thiết, nhưng trước tiên các nhà sáng lập phải tập trung nhiều hơn vào nỗ lực phát triển sản phẩm đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu của thị trường, cũng như điều chỉnh mô hình kinh doanh có sức cạnh tranh cao hơn.

Công nghệ đóng vai trò quyết định

Chúng ta đã có những quả ngọt ban đầu nhưng quả rất ít, như muối bỏ bể trong làn sóng Cách mạng Công nghiệp 4.0. Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Chính phủ và các bộ, ngành đang triển khai rất quyết liệt chương trình khởi nghiệp quốc gia. Năm 2014, Học viện Nông nghiệp Việt Nam lần đầu tiên phát động và tổ chức Chương trình Khởi nghiệp nông nghiệp. Gần đây, mỗi năm có khoảng 40 trường đại học, cao đẳng, các tỉnh thành phố, trên 200 nhóm dự án, với gần 1.000 thanh niên sinh viên tham gia chương trình. Trong các chương trình khởi nghiệp có đến 70 - 75% ý tưởng, dự án liên quan đến ngành nông nghiệp.

Nếu loanh quanh với cách làm truyền thống thì mãi mãi là người đến sau. TSKH Nghiêm Vũ Khải cho rằng, năng suất lao động không chỉ xác định bằng khối lượng sản phẩm trên đơn vị thời gian mà còn bởi chất lượng, đặc biệt là hiệu quả kinh tế tính bằng giá trị gia tăng. Nếu Việt Nam xuất khẩu được nhiều tỷ USD nông sản nhưng giá trị hàng hóa thấp hơn các nước khác, đặc biệt nếu ta phải nhập khối lượng lớn phân bón, vật tư nông nghiệp, thì phần giá trị gia tăng cho người lao động nông nghiệp sẽ không còn bao nhiêu. Vấn đề cốt lõi là công nghệ. Công nghệ đóng vai trò quyết định, và công nghệ ở đây không chỉ là máy móc mà kèm theo quy trình, phương thức sản xuất tiên tiến.

Thanh Hà
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang