CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 09:26 | 23/06/2018 (GMT+7)
.

Sử dụng năng lượng mặt trời trong chế biến nước mắm

08:11 | 23/01/2018
Trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tỉnh Hà Tĩnh vừa nghiên cứu thành công công nghệ chế biến nước mắm sử dụng năng lượng mặt trời (NLMT) và các nguồn năng lượng khác kết hợp khuấy đảo tự động, rút ngắn thời gian chế biến nước mắm từ 13 tháng theo công nghệ truyền thống còn 6 tháng. Đây là kết quả của dự án thuộc Chương trình “Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KHCN) và tổ chức khoa học và công nghệ công lập thực hiện (Chương trình 592).

Làm chủ quy trình sản xuất

Theo Chủ nhiệm Dự án Trần Thị Thúy Anh, Hà Tĩnh là địa phương được thiên nhiên ưu đãi với bờ biển dài cùng nhiều cửa sông nên có nhiều lợi thế để khai thác hải sản, nguyên liệu sản xuất nước mắm. Tuy nhiên, việc đầu tư phát triển nghề sản xuất nước mắm, đặc biệt ứng dụng công nghệ NLMT vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Bà Trần Thị Thúy Anh cho rằng, để tận dụng lợi thế nguồn lực trên: Năm 2012 Trung tâm ứng dụng tiến bộ KHCN Hà Tĩnh đã thực hiện đề tài KHCN cấp tỉnh “Rút ngắn thời gian chế biến nước mắm bằng hệ thống cấp nhiệt sử dụng NLMT tại Hà Tĩnh”. Kết quả nghiên cứu của đề tài đã được ứng dụng thành công ở quy mô nhỏ tại 8 cơ sở sản xuất nước mắm thuộc 3 huyện Nghi Xuân, Lộc Hà, Kỳ Anh. Nhóm nghiên cứu bước đầu đã hoàn thiện được quy trình thiết kế, lắp đặt, vận hành hệ thống cấp nhiệt bằng NLMT, kết hợp hệ thống khuấy đảo tự động cho các bể chượp muối nước mắm, công suất từ 1 đến 2 tấn cá/bể chượp, khẳng định được hướng đi đúng cho nghề chế biến nước mắm Hà Tĩnh. Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu thử nghiệm cho thấy, mặc dù công nghệ đã thể hiện được tính ưu việt so với phương pháp truyền thống, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần được nghiên cứu hoàn thiện để có thể nhân rộng, triển khai sản xuất ở quy mô công nghiệp. Đến năm 2015, Trung tâm đã đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt thực hiện dự án “Hoàn thiện công nghệ và thiết bị chế biến nước mắm quy mô công nghiệp ứng dụng NLMT”.


Đại diện đơn vị chủ trì Dự án giới thiệu mô hình tại huyện Cẩm Xuyên
Ảnh: Hạnh Nguyên

Thương mại hóa sản phẩm

Sau gần 2 năm triển khai, Dự án đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, tạo ra quy trình công nghệ sản xuất nước mắm tiên tiến, góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Thông qua Dự án, nhóm nghiên cứu đã hoàn thiện nhiều công nghệ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của việc sản xuất nước mắm. Cụ thể, đã tổ chức nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ chế biến nước mắm ứng dụng NLMT và các nguồn năng lượng khác kết hợp khuấy đảo tự động, gồm nguồn nguyên liệu, hàm lượng muối, nhiệt độ, kỹ thuật đắp lù, quá trình náo đảo, kỹ thuật nhằm hạn chế đạm thối, nghiên cứu sản xuất nước mắm với quy mô 50 tấn cá/vụ, đưa ra thị trường 38.235 lít nước mắm các loại, hiện đã bán được trên 20.000 lít. Trên cơ sở mô hình sản xuất trên, Dự án đã tiến hành số hóa các thông số kỹ thuật của công nghệ, thiết bị, làm cơ sở cho việc thiết kế kỹ thuật để sản xuất tấm thu năng lượng phù hợp với các bể chượp có công suất từ nhỏ đến lớn. “Nhóm nghiên cứu đã sản xuất thử nghiệm 200 tấm thu NLMT cung cấp cho các cơ sở sản xuất nước mắm tại các huyện Cẩm Xuyên, Nghi Xuân, Lộc Hà, Kỳ Anh. Hiện tại,  một số hộ cũng đã đặt hàng để chế biến nước mắm trong vụ cá tháng 2 - 3 sắp tới”, bà Thúy Anh cho biết thêm. 

Ngoài ra, để khắc phục hạn chế của công nghệ khi trời mưa, nhiệt độ thấp không thu được NLMT, nhóm nghiên cứu đã thiết kế, chế tạo hệ thống chuyển đổi cấp nhiệt bằng điện cho bể chượp, giúp bảo đảm sản xuất liên tục, giảm thiểu các tác động bất lợi của thời tiết đến quá trình sản xuất. Hiện sản phẩm nước mắm đã được Chi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm xác nhận công bố chất lượng, Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng cấp Chứng nhận tháng 10.2017, Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận đơn hợp lệ với việc bảo hộ nhãn hiệu.  

Hiệu quả kép

Theo các thành viên Hội đồng cũng như đại diện các cơ quan quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ tại buổi họp nghiệm thu đều khẳng định, thông qua Dự án, việc ứng dụng theo quy trình công nghệ mới đã rút ngắn thời gian chế biến nước mắm xuống còn 6 tháng so với công nghệ truyền thống 13 tháng; giảm chi phí nhân công khuấy đảo và rang phơi; lượng nước mắm thu được nhiều hơn, chất lượng ngon hơn, tăng hiệu quả kinh tế. Quy trình chế biến quy chuẩn và khép kín tạo điều kiện nâng cao yếu tố vệ sinh, an toàn thực phẩm. PGS.TS. Lê Đức Mạnh - Viện Công nghiệp thực phẩm, Bộ Công thương, Chủ tịch Hội đồng tư vấn, đánh giá, nghiệm thu kết quả Dự án nhấn mạnh: Dự án đã thành công trong việc hoàn thiện công nghệ, thiết bị chế biến nước mắm ứng dụng NLMT, xây dựng các mô hình sản xuất thử nghiệm nước mắm và thiết bị NLMT, bước đầu khẳng định, làm chủ công nghệ, sản xuất sản phẩm. Đồng thời, góp phần tạo thương hiệu, thị trường cho sản phẩm nước mắm Hà Tĩnh, nâng cao thu nhập của người dân nghèo ven biển. 

Hạnh Nguyên
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang