CÔNG NGHỆ - MÔI TRƯỜNG
Cập nhật 07:57 | 17/10/2017 (GMT+7)
.

Các nhà quản lý cần thay đổi trước

18:08 | 18/09/2017
Theo Bộ trưởng Bộ KH-CN Chu Ngọc Anh: Để bắt kịp với những yêu cầu đổi mới của đất nước trong bối cảnh mới, chính chúng ta – các nhà quản lý và hoạch định chính sách KH-CN, đổi mới sáng tạo cần thay đổi trước.

Nhân tố quan trọng nhất thúc đẩy năng lực cạnh tranh

Tại buổi thuyết trình của Cựu Thủ tướng Phần Lan - ông Esko Aho với lãnh đạo Bộ KH-CN về kinh nghiệm của Phần Lan trong phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo mới đây, Bộ trưởng Bộ KH-CN Chu Ngọc Anh cho rằng: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày nay, KH-CN và ĐMST đã thực sự trở thành phương tiện đòn bẩy quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của các nền kinh tế, là nhân tố quan trọng nhất thúc đẩy năng lực cạnh tranh của quốc gia và doanh nghiệp. “Để bắt kịp với những yêu cầu đổi mới của đất nước trong bối cảnh mới, chính chúng ta – các nhà quản lý và hoạch định chính sách KH-CN, đổi mới sáng tạo cần thay đổi trước," Bộ trưởng Chu Ngọc Anh nhấn mạnh.


Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh và Nguyên Thủ tướng Phần Lan – Ngài Esko Aho trao quà lưu niệm tại buổi thuyết trình

Theo Bộ trưởng Chu Ngọc Anh, trong các diễn đàn kinh tế gần đây, khái niệm nền kinh tế tri thức đang dần được thay đổi bằng khái niệm nền kinh tế đổi mới sáng tạo. Hướng đến một nền kinh tế mà vai trò dẫn dắt dựa trên đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp là xu hướng của nhiều quốc gia trên thế giới. "Đối với Việt Nam, mô hình tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ, tài nguyên thiên nhiên đã không còn thích hợp, nguồn vốn trí tuệ trở thành đầu vào quan trọng trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Đầu tư KH-CN, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba đột phá chiến lược trong tăng trưởng kinh tế bền vững bên cạnh hai trụ cột là thể chế và hạ tầng đã được Đảng, Chính phủ và Quốc hội quan tâm tập trung chỉ đạo," Bộ trưởng Chu Ngọc Anh khẳng định.

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh cho rằng, cần đổi mới trong tư duy chiến lược về hoạch định chính sách phát triển KH-CN và đổi mới sáng tạo phục vụ tăng trưởng, sao cho lực lượng KH-CN luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ KH-CN để đáp ứng được các đòi hỏi từ thực tiễn phát triển đất nước, ngành, lĩnh vực, đưa KH-CN đóng góp mạnh mẽ hơn tới năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Đầu tư cho đổi mới sáng tạo

 Năm 2017, chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam đã tăng 12 bậc, xếp thứ 47/127 quốc gia và nền kinh tế, vươn lên thứ nhất trong số 27 nước có thu nhập trung bình thấp. Trong nghiên cứu cơ bản, Việt Nam đạt thứ hạng cao trong khu vực Asean trên một số lĩnh vực như Toán học, Vật lý. Các nhà khoa học kỹ thuật của Việt Nam cũng đã làm chủ, thiết kế và thi công các nhà máy thủy điện lớn, công trình ngầm, nhà cao tầng, cầu dây văng, đường cao tốc đạt tiêu chuẩn quốc tế; Chế tạo thành công thiết bị cơ khí thủy công, nâng hạ siêu trường siêu trọng, tạo các giống cây trồng năng suất cao và đặc biệt đạt nhiều thành tựu tiên tiến trong lĩnh vực y dược như ghép đa tạng, sản xuất văcxin.

Tại buổi thuyết trình, nhiều góc nhìn mới về đổi mới sáng tạo được ông Esko Aho đưa ra, có thể kể đến biến khó khăn thành cơ hội phát triển. Cựu Thủ tướng cho rằng 4 nước gồm Phần Lan, Na Uy, Singapore và Thụy Điển trong những năm gần đây có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất thế giới với các chỉ số PISA (“Programme for International Student Assessment – Chương trình đánh giá học sinh quốc tế” do Hiệp hội các nước phát triển (OECD) khởi xướng) thuộc top đầu về giáo dục và đổi mới sáng tạo.

"Các quốc gia này nổi lên như một hiện tượng mới của thế giới và đều có đặc điểm chung là đi lên từ con số 0. Từ khủng hoảng - không có tài sản, ít về nguồn lực nhưng họ lại rất thành công. Tuy nhiên, có một mẫu số chung cho sự thành công của họ đó là ý thức về ý thức về phát triển giáo dục với những chính sách như miễn học phí, chú trọng đến đổi mới sáng tạo, đặc biệt là phát triển KH-CN," ông Esko Aho nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo cựu Thủ tướng Esko Aho để đổi mới sáng tạo mang lại kết quả, cần thay đổi khái niệm về năng lực trí thức, nắm bắt công nghệ của tương lai và có chiến lược đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Năng lực tri thức của một quốc gia sẽ thể hiện ở việc quản lý được sự thay đổi. Muốn vậy, cần có các chuyên gia giỏi có thể thích ứng và làm chủ công nghệ mới của thế giới. Bên cạnh đó, cần có chiến lược đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Chính phủ cần hỗ trợ cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ và thúc đẩy sự cạnh tranh của các doanh nghiệp.


Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh và Nguyên Thủ tướng Phần Lan – Ngài Esko Aho trao quà lưu niệm tại buổi thuyết trình 

Trước đó, thuyết trình tại Bộ KH-CN với chủ đề “Đổi mới sáng tạo với tăng trưởng kinh tế - Bối cảnh mới của thế giới và các khuyến nghị với Việt Nam”, nhà tư vấn chiến lược về đổi mới sáng tạo Göran Roos nhấn mạnh đến khái niệm “nền kinh tế phức hợp” đang tạo ra sự thịnh vượng của các quốc gia. Theo Chỉ số kinh tế phức hợp (ECI) năm 2010, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 98 của thế giới do có khoảng 70% sản phẩm xuất khẩu nằm trong nhóm thấp nhất của thang đánh giá độ phức tạp như dệt may, da giày... Trong khi đó, các sản phẩm xuất khẩu có độ phức tạp cao như đồ điện tử lại chủ yếu là gia công cho các tập đoàn nước ngoài và có rất ít sản phẩm được nghiên cứu và phát triển ở Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Giáo sư Göran Roos khuyến nghị Việt Nam cần đạt được 4 mục tiêu về chính sách để có thể chuyển dịch được sản phẩm và nền kinh tế, tạo động lực tăng trưởng mới. Thứ nhất là gia tăng sự phát triển của nền kinh tế phức hợp bằng các sản phẩm và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Thứ hai là tăng cường việc ứng dụng công nghệ số trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Thứ ba là phải tập trung vào ngành sản xuất chế tạo trong khi ngành dịch vụ cũng phải liên kết trực tiếp hoặc gián tiếp với sản xuất chế tạo. Thứ tư là phải đạt được sự cân bằng trong việc hướng tới nền kinh tế ở trình độ cao.

Cùng với đó, Giáo sư Göran Roos còn tập trung phân tích “năng suất lao động là yếu tố then chốt” của sự tăng trưởng. “Năng lực cải thiện mức sống người dân của một nước gần như phụ thuộc hoàn toàn vào việc nước đó có năng lực gia tăng sản phẩm làm ra trên mỗi lao động như thế nào”, ông nhấn mạnh. Theo ông, hiện năng suất lao động của Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước trong khu vực và để tăng năng suất lao động, Việt Nam cần phát triển một loạt các yếu tố như đổi mới sáng tạo, năng lực quản lý, năng lực học hỏi, khả năng cạnh tranh.

Giáo sư Göran Roos cho rằng Vị thế kinh tế Việt Nam thấp nhưng nhiều cơ hội tăng trưởng

Bài, ảnh: Lan Chi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang