Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Vi phạm diễn ra khá phổ biến

Theo báo cáo của UBND tỉnh Đăk Nông, hiện trên địa bàn tỉnh có 56 đơn vị đang hoạt động thăm dò và khai thác khoáng sản gồm quặng Bôxit, Wolframe, đá xây dựng, sét gạch ngói... Sau khi được cấp phép, phần lớn các đơn vị đã thực hiện cơ bản các quy định của pháp luật trong hoạt động khoáng sản. Tuy nhiên, ở một số nơi, do sự phối hợp giữa các ngành và chính quyền địa phương trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản chưa được thống nhất và đồng bộ nên tình trạng vi phạm Luật Khoáng sản, Luật Bảo vệ môi trường của các cá nhân, tổ chức vẫn còn diễn ra phổ biến.

Nguồn: daknong.gov.vn

Phó giám đốc Sở TN - MT tỉnh Đăk Nông Nguyễn Công Bảo cho biết: các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản chỉ mới quan tâm đến việc tận thu dưới dạng thô, mà ít chú ý tới việc xử lý, bảo vệ môi trường nên đã gây nhiều bức xúc trong nhân dân. Nhận thức của các đơn vị khai thác khoáng sản về bảo vệ môi trường cũng chưa cao; một số đơn vị khai thác vẫn đang thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường theo hình thức đối phó. Việc thực hiện ký quỹ phục hồi môi trường cũng chưa được các doanh nghiệp chú trọng.

Bên cạnh đó, công tác an toàn, vệ sinh lao động trong quá trình khai thác vẫn chưa được các đơn vị thực hiện nghiêm túc. Trong đó, việc thiết lập các biển báo nguy hiểm tại khu vực nổ mìn và ban hành nội quy an toàn lao động không được đầy đủ. Thuốc sơ cứu cá nhân và phương tiện sơ cứu tại mỏ cũng không được các doanh nghiệp trang bị. Một số đơn vị có cắm mốc và lập bản đồ hiện trạng khai thác mỏ, nhưng rất sơ sài. Thiết bị dùng để cắm mốc chủ yếu là bằng gỗ hoặc cây tạm bợ nên khi kiểm tra ngoài thực địa đã không chỉ ra được các ranh giới. Việc lập và thực hiện thiết kế khai thác mỏ của một số doanh nghiệp cũng khá lơ là. Đơn cử như tại Công ty CP Đầu tư xây dựng Trần Phú (Đăk R’lấp), việc xây dựng khu chế biến, kho vật liệu nổ công nghiệp, trạm điện đều không đúng theo thiết kế khai thác. Vì thế, nó có thể gây nguy hiểm cho tính mạng của người lao động vào bất cứ lúc nào nếu doanh nghiệp không kịp thời khắc phục...

Ngoài ra, tại một số khu vực của huyện Đăk Mil, thời gian qua, tình trạng khai thác đá chẻ trái phép trên diện rộng của một số hộ dân cũng đang để lại những hệ lụy xấu. Do khai thác trái phép và không tuân thủ theo một quy trình nào nên đã dẫn đến tình trạng lở đất, ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất và sinh hoạt của người dân khu vực lân cận...

Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Theo Sở TN - MT Đăk Nông, nguyên nhân của thực trạng trên là do nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường của tỉnh phân bố rộng và phân tán nên công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Các điểm khai thác khoáng sản trái phép chủ yếu nằm ở vùng sâu, vùng xa, thuộc đất quản lý của các công ty lâm nghiệp và các đơn vị trồng, quản lý bảo vệ rừng. Tuy nhiên, trách nhiệm quản lý bảo vệ lâm phần của các đơn vị lại rất hạn chế.

Hơn nữa, công tác điều tra khoáng sản trên địa bàn tỉnh chỉ mới ở mức độ điều tra đánh giá và lập bản đồ địa chất khoáng sản theo tỷ lệ 1: 200.000, tài liệu thiếu nên công tác quản lý và bảo vệ không được hiệu quả. Đặc biệt, công tác phối hợp kiểm tra giữa các ngành chức năng của tỉnh và chính quyền địa phương cũng chưa thực sự thường xuyên và quyết liệt trong việc xử lý các đối tượng vi phạm. Hiện nay, việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa được khai thác trên địa bàn tỉnh vẫn còn phụ thuộc quá nhiều vào hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền địa phương, nhất là cấp xã. Trong khi đó, ở một số nơi lại đang đùn đẩy trách nhiệm, dẫn đến các cơ quan chức năng không kịp thời xử lý khi tình trạng khai thác trái phép đã xảy ra...

Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Nông Lê Diễn thừa nhận: đội ngũ cán bộ, công chức quản lý nhà nước về khoáng sản ở cấp huyện, xã còn thiếu và yếu. Ý thức của một số tổ chức, cá nhân trong việc khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường còn kém. Ngoài ra, do kinh phí thấp, việc quy định trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong công tác quản lý khoáng sản chưa rõ ràng nên gây khó khăn trong xử lý vi phạm...

Để tăng cường công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn tỉnh, Tỉnh ủy Đăk Nông đã ban hành Nghị quyết số 02 - NQ/TU về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020. Theo đó, UBND tỉnh và các ngành chức năng đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động khoáng sản trên địa bàn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định; đồng thời, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu những địa phương đã để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép. “Tỉnh Đăk Nông đặc biệt coi trọng và phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong hoạt động quản lý khai thác khoáng sản, gắn với bảo vệ môi trường. Chính quyền cơ sở sẽ chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng giải tỏa, truy quét những hoạt động khai thác khoáng sản trái phép. Trong trường hợp xảy ra điểm nóng hoặc vượt quá khả năng xử lý thì báo cáo ngay cho UBND tỉnh và các ngành chức năng để được kịp thời hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn” - ông Diễn nhấn mạnh.