Lập lại kỷ cương trong khai thác khoáng sản

Theo thống kê của UBND tỉnh Nghệ An, hiện trên địa bàn có 320 doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản. Trong đó, có 226 doanh nghiệp khai thác, chế biến đá trắng, đá xây dựng; 61 doanh nghiệp khai thác, chế biến các loại quặng, thiếc, sắt, kẽm, chì, mangan; 12 doanh nghiệp khai thác vàng, đá quý; 18 doanh nghiệp khai thác cát, sỏi, than, nước khoáng.

Tuy nhiên, do nhu cầu sử dụng trước đây chưa lớn, một số doanh nghiệp thường xin giấy phép khai thác với công suất thấp, diện tích nhỏ, việc thăm dò khoáng sản chưa được đầu tư nhiều. Bên cạnh đó công tác kiểm tra hoạt động khoáng sản chưa thường xuyên, lực lượng kiểm tra mỏng, việc phối kết hợp giữa các sở, ngành với UBND cấp huyện, cấp xã chưa tốt nên tình trạng khai thác khoáng sản tràn lan, không có quy hoạch, gây lãng phí còn khá phổí biến. Không chỉ vậy, việc khai thác khoáng sản trái phép, không có quy hoạch đã gây tác động xấu tới môi sinh, môi trường, gây ô nhiễm không khí, nguồn nước, tàn phá rừng, phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, cảnh quan du lịch và làm ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp.

Để lập lại kỷ cương trong khai thác, chế biến khoáng sản, thời gian qua UBND tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo Sở TN - MT và lực lượng Cảnh sát Môi trường phối hợp với các địa phương đẩy mạnh kiểm tra, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về khoáng sản và bảo vệ tài nguyên, môi trường. Qua kiểm tra cho thấy, vi phạm quy định của pháp luật về đất đai môi trường, trong tổng số 265 điểm mỏ được cấp giấy phép có 127 điểm mỏ chưa ký hợp đồng thuê đất, 114 điểm mỏ chưa ký quỹ phục hồi môi trường. Sở TN - MT đã tham mưu cho UBND tỉnh đình chỉ 66 giấy phép khai thác khoáng sản của 64 doanh nghiệp và yêu cầu các doanh nghiệp khắc phục các nội dung tồn tại, đồng thời hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ để các doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ thuê đất, ký quỹ phục hồi môi trường theo quy định. Phòng Cảnh sát môi trường cùng Công an tỉnh và các ngành liên quan tổ chức kiểm tra, xử lý gần 30 trường hợp khai thác khoáng sản trái phép, xử phạt hơn 1,46 tỷ đồng, thu hồi 160 gam vàng, 2,6 tấn quặng thiếc, đồng, sắt...

Mặc dù vậy, những hoạt động khai thác khoáng sản trái phép ở Nghệ An vẫn tiếp tục diễn ra dưới nhiều hình thức và quy mô khác nhau. Một trong những nguyên nhân khiến các chủ khai thác mỏ cố tình lơ là quy định của pháp luật đó là do nhiều năm qua việc xử lý đối với các hành vi vi phạm chủ yếu là xử phạt hành chính nên chưa đủ mức răn đe.

Mới đây, UBND tỉnh đã quyết định thành lập đoàn thanh tra liên ngành để tiến hành kiểm tra công tác an toàn đối với các mỏ khai thác vật liệu xây dựng trên phạm vi toàn tỉnh. Cùng với hoạt động này, thời gian tới UBND tỉnh Nghệ An sẽ siết chặt việc cấp giấy phép hoạt động khoáng sản, chỉ cấp cho những doanh nghiệp thực sự có năng lực, kinh nghiệm khai khoáng; không cấp mới hoặc gia hạn giấy phép đối với những doanh nghiệp không đủ năng lực, kinh nghiệm hoạt động khoáng sản, diện tích khu vực mỏ nhỏ, trữ lượng khoáng sản ít, không đáp ứng yêu cầu khai thác, chế biến theo quy mô công nghiệp.