ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 12:47 | 21/04/2019 (GMT+7)
.

Trên đỉnh Tản Viên…

09:51 | 15/04/2019
Nếu Phú Thọ nổi tiếng với quần thể Di tích đền Hùng, Quảng Ninh gắn liền với chiến công Bạch Đằng Giang, Hưng Yên có ‘‘Thần tích Ngũ vị Đại Vương’’… thì khi nhắc đến vùng đất bán sơn địa Ba Vì của Hà Nội, không thể không nói tới núi Tản linh thiêng với huyền thoại Sơn Tinh, Thủy Tinh - bản anh hùng ca về sức mạnh Việt Nam trong thời kỳ dựng nước và giữ nước. Hòa cùng với nhịp chảy của thời gian, những người con nơi ‘‘xứ Đoài mây trắng” đã và đang cùng nhau nâng niu, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xem đây là động lực quan trọng để đánh thức các tiềm năng, kiêu hãnh vươn mình như Tản Viên Sơn Thánh xưa kia.

Bồng lai tiên cảnh đúng là đây
Du khách đắm mình trong tình say
Nếp đã rêu phong hằn cổ tích
Đỉnh non ẩn hiện khuất trong mây…

Hòa chung nhịp đập cả nước cùng hướng về ngày hội non sông, tưởng nhớ công lao lập nước của các vị Vua Hùng, những câu hát đầy cảm xúc được nhạc sĩ Văn Trầm phổ lại qua lời thơ Nguyễn Minh Sơn trong ‘‘Ba Vì quê ta’’ này như thôi thúc, mời gọi chúng tôi về với cửa ngõ Tây Bắc của Thủ đô… Sau hơn 1 tiếng từ Trung tâm thành phố Hà Nội đi qua những cung đường trải nhựa ngập tràn sắc vàng rực của hoa dã quỳ, giữa rừng xanh bạt ngàn hùng vĩ, chúng tôi đã có mặt tại chân núi Tản, bắt đầu chuyến hành trình về miền đất cổ thơ mộng như chốn bồng lai mà ẩn chứa trong đó một dòng chảy văn hóa của vùng ‘‘đất thiêng’’ từ thuở hồng hoang dựng nước…


Một góc dãy núi Ba Vì  Ảnh: Lệ Thanh

Về định hướng phát triển của địa phương thời gian tới, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung nhấn mạnh:  Ba Vì cần tập trung phát huy tiềm năng để phát triển du lịch; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu theo hướng tăng nhanh tỷ trọng dịch vụ - du lịch trở thành ngành kinh tế chủ yếu; phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, theo hướng hàng hóa có quy mô tập trung, có thương hiệu, khả năng cạnh tranh và giá trị gia tăng cao. Bên cạnh đó, huyện cần tích cực tranh thủ sự giúp đỡ của Trung ương, thành phố, các sở ngành, các quận, huyện bạn để đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM; phát triển mạnh sự nghiệp văn hóa - xã hội; tiếp tục tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, gắn với đẩy mạnh triển khai thực hiện đồng bộ, có hiệu quả việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”…

Hội tụ ‘‘địa linh sinh nhân kiệt’’

Là người Việt, có lẽ ai cũng ít nhất một lần được nghe câu chuyện thần thoại về cuộc đọ sức ‘‘lở đất nghiêng trời’’ của Sơn Tinh với Thủy Tinh. Với bà con vùng non Tản cũng vậy, trong tâm thức của mỗi người dân nơi đây, Sơn Tinh vốn người hiền lành, hiếu thảo, được bà Ma Thị (bà chúa Mường) nhận làm con nuôi, được Thái Bạch Kim Tinh tặng cây gậy thần đầu sinh đầu tử, được Long Vương tặng sách Ước để cứu muôn loài. Tương truyền để trị thủy, ngài cùng dân làng gánh đá, chuyển đất, đan phên làm lưới cản đường Thủy Tinh. Sau này, ngài còn giúp nước trừ giặc ngoại xâm, dạy dân cách trồng lúa, chăn nuôi, chống hạn, ca hát. Công đức vô hạn, khi về trời ngài được suy tôn là Đức Thánh Tản… Chậm rãi ngâm những câu thơ trong Đại Nam Quốc Sử diễn ca: Sơn thần hóa phép cũng ghê/ Lưới giăng dòng Nhị phên che ngàn Đoài/ Núi cao sông hãy còn dài/ Năm năm báo oán, đời đời đánh ghen… cụ Đinh Ngọc Dần (xã Minh Quang) chia sẻ: Riêng chỉ với một kỳ tích chiến thắng lũ lụt do Thủy Tinh gây ra cũng đủ để Sơn Tinh trở thành bất tử. Hàng năm, nơi đây đón hàng nghìn du khách thập phương về tưởng nhớ những công tích của Thánh Tản đối với dân, đất nước. Theo lời cụ Dần, phía sau tập quán thờ Tản Viên Sơn Thánh còn hàm chứa nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, xã hội. Đó không chỉ tưởng nhớ tới người anh hùng văn hóa, vị thánh đứng đầu trong “tứ bất tử” của người Việt mà còn thể hiện ước vọng chinh phục tự nhiên, chiến đấu chống thiên tai, lũ lụt để bảo vệ mùa màng và cuộc sống cho nhân dân… góp phần khẳng định về sự tồn tại của thời đại Hùng Vương - Nhà nước đầu tiên trong tâm thức của người Việt.

Quả thật, gắn liền với tên tuổi, công tích của Thánh Tản Viên, núi Tản ngày nay thật xứng danh là núi Tổ của Đất Việt. Con cháu muôn đời về nơi Ba Vì cao ngất tầng mây để tưởng vọng vị anh hùng có công khai sáng văn hóa, liên kết các bộ tộc Việt – Mường… Là người con của miền Trung nắng gió, chị Hoàng Thị Dương (TP Đồng Hới, Quảng Bình) chia sẻ: Mỗi năm cứ đến ngày này, cả gia đình lại về đây hành hương, vãn cảnh tưởng nhớ công ơn của Đức Thánh Tản Viên và cũng là đề cầu mong cho bản thân, gia đình một năm với nhiều điều may mắn, bình an và hạnh phúc. Hòa trong dòng người đến thăm núi Tản dịp này, bác Nguyễn Thị Hảo (huyện Nam Đàn, Nghệ An) tâm sự: Đây là dịp để chúng tôi hướng về cội nguồn, giáo dục con cháu đạo lý ‘‘uống nước nhớ nguồn’’.

Thực tế, sức sống ngàn năm của vùng non Tản còn thể hiện ở sự quy tụ của một vùng non xanh nước biếc với số lượng di tích lịch sử dày đặc. Và có lẽ, du khách đến Ba Vì cũng là để phần nào còn tưởng tượng quang cảnh “Trên đỉnh non Tản” vẫn đầy bí ẩn, huyễn hoặc như trong truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Tuân từng viết: “Đứng ở mái nam Đền Thượng mà nhìn xuống thấy được cả khói từ Hoàng Thành Thăng Long, và biết được dải Đà Giang là có thế hiểm”. Theo thống kê của Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Ba Vì, những năm qua, du khách đến với Ba Vì tăng cao. Riêng năm 2018, huyện đón gần 3 triệu lượt khách du lịch, doanh thu ước đạt gần 300 tỷ đồng. Dự kiến đến năm 2021, huyện sẽ đón từ 3,5 - 3,6 triệu lượt khách, doanh thu đạt 520 tỷ đồng…

Huy động nội lực, tiềm năng và thế mạnh

Nằm cách trung tâm TP Hà Nội 60km về phía Tây Bắc, Ba Vì là vùng đất cổ có truyền thống văn hóa lâu đời, đặc trưng bởi 3 dân tộc Kinh - Mường - Dao. Với địa thế cao dần từ Đông - Bắc đến Tây - Nam, một bên là sông Đà hòa vào dòng sông Hồng cuộn chảy như con rồng uốn lượn xuôi về biển lớn; một bên là dải núi Ba Vì trải dài như bức tường thành, tạo nên một thế đất đẹp hội tụ nguyên khí của vùng đất “địa linh sinh nhân kiệt”… Không chỉ ghi dấu lịch sử với những huyền thoại, di tích vùng đất thiêng này còn được biết đến bởi những sản vật có sự hòa quyện gắn kết của thiên nhiên và nỗ lực không mệt mỏi của con người. Ngày nay, nhắc đến Ba Vì nhiều người liên tưởng ngay đến những đồi chè trải rộng và nguồn sữa tươi mát lành. Nhiều mô hình thương hiệu sữa và chè Ba Vì đã và đang bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế cao, không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương mà qua đó còn quảng bá hình ảnh vùng đất, con người, văn hóa cùng sông Đà, núi Tản.

Như chia sẻ Chủ tịch UBND huyện Bạch Công Tiến, không chỉ là huyện anh hùng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc mà còn ghi dấu nhiều thành tựu phát triển kinh tế, gìn giữ, bảo vệ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đặc biệt, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 15/2008 của QH Khóa XII về ‘‘Việc điều chỉnh địa giới hành chính TP Hà Nội và một số tỉnh có liên quan’’, Ba Vì đã đạt được kết quả khá toàn diện. Nổi bật, tốc độ tăng trưởng đạt bình quân hơn 15%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng dịch vụ, du lịch và nông nghiệp… ‘‘Những thành tựu ấy gắn liền với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, Nhà nước, của Đảng bộ, chính quyền TP Hà Nội; sự ủng hộ của các đơn vị, doanh nghiệp. Đặc biệt là sự chiến đấu, lao động sáng tạo không ngừng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Ba Vì thời gian qua’’, ông Tiến phấn khởi.

Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, Ba Vì vẫn là huyện nghèo, đối diện với nhiều khó khăn, thách thức. Và để huy động được sức mạnh nội lực, tiềm năng, thế mạnh của địa phương là cả một quá trình, cần sự quyết tâm lớn của chính quyền, đồng lòng của nhân dân; sự quan tâm, hỗ trợ của thành phố. Người đứng đầu UBND huyện chia sẻ: Ba Vì sẽ tiếp tục khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế nhằm phát triển nhanh, bền vững, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển mạnh dịch vụ du lịch. Đồng thời, sẽ tăng cường thu hút các dự án đầu tư thúc đẩy phát triển nông nghiệp, công nghiệp dịch vụ; phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế trọng điểm, gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử văn hóa. ‘‘Với niềm tin sắt son vào Đảng và Bác Hồ kính yêu, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc sẽ nỗ lực đưa Ba Vì sớm trở thành huyện phát triển toàn diện của Thủ đô, với mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”…  ông Tiến chia sẻ.

Chiều muộn, nắng hanh vàng của những ngày chớm hè vẫn lan tỏa nhẹ nhàng qua tán lá, thân cây. Xa xa, đỉnh núi Tản vẫn xanh, mây xứ Đoài vẫn trắng...  Rời Ba Vì, trên chuyến xe trở về trung tâm của Thủ đô vẫn văng vẳng bên tai chúng tôi những câu hát yêu thương về mảnh đất này: ‘‘Yêu lắm Ba Vì quê hương ơi/ Có dòng sông xanh, có đồng lúa chín, có những con người dũng cảm và đảm đang/ Chung tay xây quê hương từng ngày giàu đẹp cho một tương lai ngời sáng…’’.

Ghi chép của DIỆP ANH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang