ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 11:31 | 14/11/2018 (GMT+7)
.

Phát huy vai trò hợp tác xã kiểu mới

07:59 | 05/11/2018
Sau 8 năm triển khai xây dựng nông thôn mới (NTM), kinh tế tập thể, điển hình là vai trò hợp tác xã (HTX) trên cả nước đã phát huy hiệu quả, khẳng định vai trò “bà đỡ” cho các hộ nông dân liên kết với nhau chuyển từ sản xuất nhỏ manh mún, phát triển thành sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn, hiệu quả cao.

“Bà đỡ” cho nông dân

Ðề án phát triển 15.000 HTX, liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Theo đó, tập trung duy trì, củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của khoảng 4.400 HTX nông nghiệp đã được phân loại và đánh giá là có hiệu quả năm 2017; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao để có hơn 1.500 HTX ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp; nâng cao chất lượng hoạt động của hơn 5.400 HTX nông nghiệp yếu, kém; thành lập mới và tạo điều kiện cho 5.200 HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Thực tiễn xây dựng NTM thời gian qua cho thấy, kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX sẽ là một yếu tố và động lực cơ bản góp phần tạo nền tảng thúc đẩy quá trình xây dựng NTM. Các HTX nông nghiệp đã vận động, tổ chức cho các hộ nông dân chuyển ghép ruộng đất, thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng. Khắc phục hạn chế về ruộng đất manh mún chia cắt, hình thành những cánh đồng lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, gia tăng giá trị sản phẩm thu hoạch và thu nhập cho nông dân.

Bên cạnh đó, các HTX nông nghiệp thường tổ chức cung ứng một số dịch vụ đầu vào cho sản xuất của các hộ xã viên (cung ứng vật tư, giống, phân bón, tư vấn hỗ trợ chuyển giao quy trình kỹ thuật, vay vốn...), một số HTX còn tổ chức tiêu thụ sản phẩm, hoặc trực tiếp làm dịch vụ tiêu thụ sản phẩm không phải thông qua trung gian là tư thương, đầu nậu. Nhờ vậy, người sản xuất nhỏ chẳng những tránh được tình trạng bị ép giá, mà giá trị sản phẩm, lợi nhuận và hiệu quả sản xuất được tăng lên, nhất là đối với những hộ nông dân nghèo thiếu kinh nghiệm và thiếu vốn đầu tư.

Thông tin từ Bộ NN - PTNT cho biết, đến năm 2020 sẽ phấn đấu đạt mục tiêu thành lập 250.000 tổ hợp tác, 18.000 HTX, 100 liên minh HTX trong nông nghiệp, nông thôn gắn với chuỗi giá trị sản phẩm phát triển bền vững, quy mô lớn, hiệu quả, có sức lan tỏa. Thực tiễn sản xuất, tiêu thụ lúa gạo ở đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, khi có HTX làm dịch vụ ở khâu sản xuất và tiêu thụ lúa, tỷ trọng khâu sản xuất lúa của nông dân xã viên tăng lên rõ rệt trong chuỗi giá trị, có thể lên tới từ 60 - 62%, tỷ trọng khâu thu gom lúa giảm xuống còn khoảng từ 7 - 9%, thu nhập của nông dân được tăng lên từ 1,1 - 1,3 lần. Ðiển hình là mô hình HTX, tổ hợp tác ở một số tỉnh như Thái Bình, Nam Ðịnh, An Giang, Kiên Giang... đã tổ chức liên kết sản xuất - tiêu thụ lúa gạo xuất khẩu với doanh nghiệp. Qua đó giúp các hộ nông dân phát triển được vùng sản xuất lúa hàng hóa tập trung, giảm chi phí sản xuất và tiêu thụ lúa, lợi nhuận cao hơn từ 20 - 25% so với khi chưa tham gia HTX.

Đẩy mạnh xây dựng hợp tác xã kiểu mới

 Theo báo cáo của Bộ NN - PTNT, sau 5 năm triển khai Luật HTX 2012, phát triển HTX nông nghiệp đã đạt được kết quả bước đầu. Theo đó, số lượng HTX tăng mạnh, đến hết quý II.2018 cả nước đã có 39 liên hiệp HTX và 12.696 HTX với khoảng 4,15 triệu thành viên, đang hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm 2018 đã thành lập mới 1.143 HTX nông nghiệp thành lập mới, cao gấp hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2017.

Bên cạnh kết quả bước đầu, sự phát triển của các HTX nông nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế. Chất lượng hoạt động của HTX yếu kém, đến nay mặc dù tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả có tăng lên 38% nhưng so với yêu cầu về phát triển HTX nông nghiệp hiện nay thì vẫn rất thấp, không đạt yêu cầu đề ra. Quy mô HTX chưa phù hợp, vẫn tồn tại nhiều HTX đông thành viên, chủ yếu hoạt động dịch vụ đầu vào (chiếm khoảng 60%), tập trung nhiều ở đồng bằng sông Hồng (khoảng trên 3.000 HTX). Số thành viên tham gia HTX so với số hộ nông dân sản xuất riêng lẻ chiếm tỷ lệ không cao nên vai trò của kinh tế tập thể hiện vẫn rất mờ nhạt. Về tình hình kiên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, đến nay, cả nước mới xây dựng được khoảng 579.000ha cánh đồng lớn, trong đó chủ yếu là diện tích trồng lúa 517.000ha. Mặc dù liên kết chuỗi giá trị đã mang lại hiệu quả kinh tế, làm tăng trung bình từ 17 - 25% giá trị thu nhập cho người sản xuất, nhưng việc thực hiện liên kết còn có nhiều bất cập: Quy mô liên kết còn rất hạn chế. Liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chủ yếu là giữa hộ nông dân với hộ kinh doanh, doanh nghiệp.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế, tiến đến xây dựng các HTX nông nghiệp kiểu mới, hoàn thành mục tiêu phát triển 15.000 HTX, liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng ban Chỉ đạo Đổi mới và phát triển kinh tế tập thể, HTX đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn về Luật HTX năm 2012; hoàn thiện Kế hoạch triển khai thực thi Nghị định số 98/2018 và Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 461/QĐ-TTg, rà soát để điều chỉnh, bổ sung các nghị quyết, đề án, kế hoạch của địa phương đã ban hành phù hợp và thống nhất các mục tiêu, nhiệm vụ trong Đề án 15.000 HTX. Tập trung chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ cấp bách trong thực hiện đề án là trong năm 2018 hoàn thành giải thể hoặc chuyển đổi sang loại hình kinh doanh khác đối với các HTX yếu kém đã ngừng hoạt động lâu ngày. Bố trí đủ vốn trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, để hỗ trợ phát triển liên kết gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp... 

Anh Hiến
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang