ĐỊA PHƯƠNG
Cập nhật 23:05 | 21/11/2018 (GMT+7)
.
Ô nhiễm môi trường làng nghề ở Hưng Yên

Bài 1: Chuyện đến bao giờ?

07:51 | 24/06/2018
Nhiều làng nghề gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước, không khí… đang là thách thức lớn đối với các ngành chức năng Hưng Yên hiện nay. Mặc dù ô nhiễm đã đến mức báo động, diễn ra từ nhiều năm nay, nhưng do cuộc sống mưu sinh, nhiều người dân nơi đây vẫn chấp nhận sống chung với ô nhiễm. Câu chuyện này không mới, nhưng vẫn chưa có lời giải thỏa đáng.

Ô nhiễm nghiêm trọng

Toàn tỉnh Hưng Yên có 46/49 làng nghề còn hoạt động, với nhiều loại hình như sản xuất, chế biến nông sản, thực phẩm, thủ công mỹ nghệ, tái chế kim loại, tái chế nhựa, sản xuất vật liệu xây dựng... Sự phát triển của các làng nghề cũng đồng nghĩa với vấn nạn ô nhiễm môi trường. Thực tế, vấn nạn này đã nhiều lần được cử tri phản ánh tại các buổi TXCT, thậm chí được các đại biểu chất vấn, tái chất vấn tại các kỳ họp HĐND tỉnh, song, các cấp chính quyền địa phương dường như vẫn loay hoay tìm lời giải cho bài toán này.

Dưới cái nắng oi bức của những ngày cuối tháng 6, chúng tôi tìm về làng tái chế nhựa tại thôn Minh Khai, thị trấn Như Quỳnh (huyện Văn Lâm) - một trong những điểm đen ô nhiễm tại Hưng Yên và không khỏi ái ngại trước tình trạng hàng loạt ống khói san sát từ các cơ sở tái chế nhựa đua nhau nhả khói lên trời; dọc hai bên làng là những đống phế liệu nằm ngổn ngang, chất cao như núi, mùi xú uế bốc lên nồng nặc. Không những thế, nước thải từ các cơ sở tái chế nhựa không được xử lý mà thải trực tiếp ra sông ngòi, khiến nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm trầm trọng… Theo phản ánh của chị Nguyễn Thị Kim (thôn Minh Khai), khói và nước thải có mùi rất khó chịu, nước thải thì chảy cả ngày còn khí thải từ những lò đốt, ép nhựa chủ yếu vào những buổi sáng và nhất là vào chiều tối. Tương tự, ông Nguyễn Vương chia sẻ: Điều thấy rõ nhất ở làng nghề hiện nay là tình trạng “ô nhiễm tất cả các thành phần, từ không khí đến nước thải”. Chúng tôi luôn sống trong cảnh đe dọa về sức khỏe, tính mạng, rất nhiều người đã mắc các bệnh về đường hô hấp và các căn bệnh ngoài da…

Thông tin thêm về thực trạng ô nhiễm tại đây, Chi Cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Lê Đức Lành lo lắng, hoạt động sản xuất, tái chế nhựa tại làng nghề Minh Khai diễn ra liên tục, với khối lượng khoảng 600 - 650 tấn/ngày. Chất thải rắn phát sinh trong quá trình thu mua, tái chế phế liệu lên tới 60 - 65 tấn/ngày, không được thu gom, xử lý theo quy định mà được tập kết tại các khu đất trống, dọc hai bên đường; nước thải phát sinh không được xử lý mà thải trực tiếp ra môi trường với lưu lượng khoảng 7.000m3/ngày đêm… Bởi vậy, tình trạng ô nhiễm đang là vấn nạn đe dọa cuộc sống của người dân.

Thôn Minh Khai ô nhiễm nặng Ảnh: Hải Phong

Minh Khai không phải địa phương duy nhất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong tình trạng ô nhiễm trầm trọng như vậy. Nhiều làng nghề khác cũng đang ở trong tình trạng ô nhiễm không tưởng, gây bức xúc trong dân cư như: Làng nghề sản xuất đậu phụ Xuân Lôi, xã Đình Dù; làng nghề chế biến bóng bì Bình Lương, xã Tân Quang; làng nghề tái chế chì Đông Mai, xã Chỉ Đạo (Văn Lâm); làng nghề tái chế nhựa Phan Bôi, xã Dị Sử (Mỹ Hào)… Thực tế, cùng với sự phát triển nhanh chóng từ các làng nghề là tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, gây nguy hại trực tiếp đến đời sống và sức khỏe của người dân. Theo kết quả phân tích chất lượng khí thải, nước thải mới đây, mẫu nước thải, khí thải đo được thường xuyên ở các khu vực này có các chỉ tiêu vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, thậm chí có mẫu nước thải, khí thải có chỉ tiêu vượt hàng trăm, hàng nghìn lần quy chuẩn cho phép.

Vì lợi ích kinh tế

Tại buổi thị sát làng nghề tái chế nhựa thôn Minh Khai mới đây, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà cho rằng: Điều thấy rõ nhất ở làng nghề này là tình trạng “ô nhiễm tất cả các thành phần, từ không khí đến nước thải”… Do đó, UBND tỉnh Hưng Yên, trực tiếp là Sở TN-MT cần thực hiện quan trắc môi trường để xác định mức độ ô nhiễm không khí tại làng nghề tái chế nhựa thôn Minh Khai. Đồng thời, có kế hoạch thanh tra, làm rõ việc chấp hành quy hoạch trong cụm công nghiệp sau khi đã di dời các cơ sở tái chế. “Các nước trên thế giới cũng đã có chính sách cấm nhập khẩu phế liệu, đặc biệt là phế liệu nhựa. Thời gian tới, cần phải có những chính sách mạnh mẽ theo hướng cấm nhập khẩu phế liệu và định ra lộ trình thực hiện”, ông Hà nhấn mạnh.

Nhìn nhận thực trạng báo động về ô nhiễm môi trường làng nghề, Chi Cục trưởng Lê Đức Lành cho rằng, với tốc độ phát triển làng nghề nhanh, mạnh, ô nhiễm môi trường tại các làng nghề trên địa bàn tỉnh Hưng Yên chưa bao giờ giảm và ngày càng nghiêm trọng hơn. Các làng nghề trên địa bàn chủ yếu có quy mô nhỏ, manh mún, tự phát, công nghệ sản xuất lạc hậu nên việc đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường còn hạn chế; quá trình thực hiện các quy định bảo vệ môi trường còn gặp khó khăn đã khiến ô nhiễm tại các làng nghề càng trở nên nhức nhối… “Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm tại các làng nghề là ý thức chấp hành luật về bảo vệ tài nguyên nước của nhiều tổ chức, cá nhân còn hạn chế; nhiều hộ gia đình biết rõ mức độ nguy hiểm của việc gây ô nhiễm nhưng vẫn cố tình vi phạm và chấp nhận sống chung với ô nhiễm để có lợi ích kinh tế”, ông Lành lý giải.

Thực tế, không chỉ làm gia tăng gánh nặng bệnh tật, ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm nguồn nước làng nghề còn gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế. Qua thị sát các làng nghề có thể thấy, hàng ngày người dân vẫn vô tư xả thẳng nước thải không qua xử lý ra các ngả đường. Những con kênh, ao, hồ nước ứ đọng, nhuộm một màu đen kịt, đặc quánh do chất phế thải… Mặt khác, phần đông người dân tại địa phương đều biết làm nghề độc hại, nhưng đất ở làng đã ô nhiễm nặng, rất khó để phát triển được nông nghiệp hay nghề khác nên người dân không còn lựa chọn nào khác ngoài bám nghề, thích nghi với cảnh ô nhiễm. Một điều tất yếu, có hoạt động sản xuất ít nhiều sẽ có ảnh hưởng đến môi trường, tuy nhiên thực tế ảnh hưởng đến đâu và mức độ như thế nào lại phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức và nỗ lực của con người. Chị Nguyễn Thị Bình (Chủ xưởng tái chế nhựa thôn Minh Khai) chia sẻ, hiện cả thôn có hơn 80% số hộ làm nghề tái chế nhựa, tạo việc làm cho gần 7.000 lao động. Dù biết tình trạng ô nhiễm nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên cũng không còn cách nào khác. Chúng tôi mong các cấp chính quyền có những chính sách tối ưu nhằm cải thiện tình trạng trên.

Bao giờ làng nghề hết ô nhiễm? - Đó vẫn là câu hỏi và cũng là mong mỏi của đông đảo người dân. Với thực trạng đang ngổn ngang những bất cập trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện nay, thật không dễ có câu trả lời!

DIỆP ANH
Xem tin theo ngày:
TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
08:09 06/04/2016
Phát triển mô hình Hợp tác xã (HTX) phù hợp với nhu cầu thực tế của nông dân, lao động nghèo, đặc biệt càng phù hợp hơn đối với những địa phương có khu vực nông thôn miền núi. Với đóng góp vào ngân sách chung của tỉnh mỗi năm khoảng 0,4%, Hòa Bình mong muốn nhân rộng và phát triển mô hình kinh tế nòng cốt này. Tuy nhiên, làm thế nào để HTX thực sự “lột xác” và phát triển bền vững là bài toán khó, phải “gỡ” nhiều “nút thắt”...
Quay trở lại đầu trang