Quảng Bình chưa xử lý triệt để ô nhiễm môi trường tại các bệnh viện

Theo lộ trình, tất cả các bệnh viện tuyến huyện đều phải xây dựng hệ thống xử lý triệt để ô nhiễm cả về nước thải và rác thải y tế trong giai đoạn 2003 - 2006. Nhưng để xây dựng hệ thống xử lý đạt chuẩn quy định, theo tính toán của các chuyên gia cần phải đầu tư hàng trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng cho mỗi bệnh viện. Trong điều kiện khó khăn, tỉnh Quảng Bình chưa cân đối được ngân sách mà phải chờ sự hỗ trợ từ các chương trình, dự án. Do đó, trong suốt thời gian dài, hầu hết chất thải y tế của các bệnh viện đều không được xử lý hoặc xử lý một cách sơ sài. Các chất thải lỏng chủ yếu được thu gom về bể chứa trong khuôn viên bệnh viện và cho thẩm thấu vào lòng đất. Các chất thải rắn tuy đã được phân loại tại các khoa, phòng nhưng không được tiêu hủy mà chủ yếu đào hố chôn lấp hoặc thuê công ty vệ sinh môi trường thu gom. Thậm chí, các chất thải là bệnh phẩm nguy hiểm, dễ lây lan dịch bệnh cũng chỉ được thu gom về bể tự hoại hoặc đốt theo kiểu thủ công. Thực tế, từ năm 2007 - 2009, bằng nguồn vốn Dự án y tế nông thôn và vốn trái phiếu Chính phủ, các bệnh viện mới được trang bị lò đốt hiệu MediBurn sản xuất tại Mỹ và hệ thống xử lý chất thải lỏng theo công nghệ xử lý bằng phương pháp lọc đứng tự động kết hợp sử dụng hóa chất. Tuy nhiên, hệ thống xử lý chất thải mới đi vào hoạt động trong thời gian ngắn nhưng đã bộc lộ nhiều hạn chế, nhất là hệ thống lò đốt của tất cả các bệnh viện đều xuống cấp.

Theo tiêu chuẩn thiết kế, mỗi lò có thể đốt cháy 150kg rác thải trong vòng 12 giờ, mỗi giờ tiêu thụ hết 20 lít dầu diezen. Nếu vận hành đúng theo quy trình thì tất cả rác thải sẽ được đốt cháy hoàn toàn thành tro, xỉ, sau đó được thu gom, chôn lấp. Tuy nhiên, do tiêu thụ nhiên liệu quá tốn kém, trong lúc nguồn thu hạn chế, một số bệnh viện thực hiện quy trình đốt không đảm bảo thời gian, mỗi lần đốt chỉ vài giờ, thậm chí chỉ đốt một số loại bệnh phẩm nguy hiểm nhằm tiết kiệm nhiên liệu, các rác thải đốt chưa triệt để được đưa chung vào rác thải sinh hoạt đưa đến bãi rác công cộng. Đến nay, hầu hết các lò đốt đã hư hỏng một số bộ phận, giảm công suốt đốt cháy. Đơn cử như bệnh viện đa khoa huyện Bố Trạch, cả hệ thống lò đốt và xử lý nước thải hư hỏng hoàn toàn, không hoạt động từ 4-5 tháng nay. Rác thải không được đốt mà chứa thành đống trong khuôn viên. Đáng quan tâm là hệ thống nước thải y tế cực kỳ nguy hiểm hoàn toàn không được xử lý thoát ra khỏi khuôn viên của bệnh viện chảy vào ruộng đồng, nguy cơ gây mầm mống dịch bệnh là rất có thể.

 Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Bình cũng là một trong những bệnh viện hiện chưa được đầu tư hệ thống xử lý nước thải. Được biết, nước thải của bệnh viện được gom về hố chứa rộng chừng 100m2 ngay trong khuôn viên của bệnh viện và cho thẩm thấu vào lòng đất, không có các chất xử lý, mùa hè mùi hôi thối bốc lên gây ô nhiễm khu vực dân cư xung quanh.

 Qua trao đổi với cơ quan chức năng về giải pháp nào để chấm dứt hoặc hạn chế tình trạng này, được biết: Đối với trường hợp các cơ sở công như bệnh viện thì biện pháp đình chỉ hoạt động là không thể thực hiện, vì người dân đau ốm vẫn phải có nơi khám chữa bệnh. Việc xử phạt hành chính cũng có nhiều vấn đề đáng bàn. Thực tế cơ quan thanh tra thuộc sở Tài nguyên và Môi trường đã xử phạt, các bệnh viện vẫn nộp phạt nhưng kinh phí cũng từ ngân sách nhà nước. Mặt khác, lỗi ở đây không phải hoàn toàn do các bệnh viện mà có cả lỗi của các cơ quan chức năng, lỗi của công nghệ. Chẳng hạn, nguyên nhân mà một số bệnh viện dù đã rất cố gắng nhưng vẫn khó đảm bảo tiêu chí rút khỏi danh mục theo Quyết định số 64/2003 là do hàm lượng của khí thải từ các lò đốt không đảm bảo tiêu chuẩn như chỉ tiêu COD, BOD, Amoni, Phosphat đều vượt mức quy định. Nguyên nhân này do công nghệ, các bệnh viện không thể tự khắc phục. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận, bên cạnh nguyên nhân khách quan thì ý thức và sự cố gắng của lãnh đạo một số bệnh viện vẫn còn hạn chế. Có vị lãnh đạo khi cơ quan chứác năng đến giám sát, đi kiểm tra thực tế mới biết hệ thống xử lý chất thải của bệnh viện mình không hoạt động từ nhiều tháng nay. Một số bệnh viện trong quá trình vận hành hành hệ thống xử lý không kiểm tra, quan trắc theo định kỳ, cán bộ quản lý không được tập huấn về chuyên môn, kỹ thuật. Thực tế trên cho thấy, để giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường tại các bệnh viện, tỉnh cần có kế hoạch đầu tư hệ thống xử lý chất thải với công nghệ hiện đại, tiên tiến cho các bệnh viện. Mặt khác, cần phải tăng cường công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra để nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường của các bệnh viện. Đồng thời, các tỉnh, thành phố cũng cần được hỗ trợ kinh phí để đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý rác thải hiện đại hơn.