Cha Lo căng tràn sức trẻ

Chẳng mấy chốc đã đến ngã ba Khe Ve lịch sử - từ đây lên cửa khẩu quốc tế Cha Lo còn gần 50km. Và cũng từ đây, quốc lộ 12A như dải lụa đen vắt mình qua những cánh rừng đại ngàn xanh biếc, những bản làng thấp thoáng hai bên đường như xích lại gần nhau hơn. 

Đây rồi! Cổng Trời! Đó là hai khối đá đồ sộ chụm đầu vào nhau, nằm chênh vênh trên núi cao, một bên tiếp với vách núi, bên kia nối với vực thẳm như một cổng chào lớn. Không biết có phải nơi đây thường xuyên có mây bay ngay trên đầu và ai đến cũng có cảm tưởng là như chuẩn bị được lên Trời nên mới có cái tên khá thần bí đó. Những năm tháng chiến tranh, Cổng Trời hiên ngang đón - đưa những đoàn xe tải, xe tăng vượt Trường Sơn lên đường giải phóng miền Nam. Hôm nay, Cổng Trời vẫn đứng đó uy nghi bên con đường mới đón chào các đoàn xe thương mại đi qua…

Suốt hành trình của chúng tôi, từng đoàn xe tải chở hàng hóa xuất - nhập khẩu hối hả nối đuôi nhau xuôi ngược. Ngồi cùng xe nên chúng tôi bắt chuyện với Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Bình Hoàng Văn Hiển về tình hình thông quan, xuất nhập khẩu hàng hóa ở cửa khẩu Cha Lo. Cục trưởng Hiển cho biết, thời tiết những tháng cuối xuân đầu hạ rất thuận lợi cho xe cộ đi lại trên tuyến đường này, thời điểm này, lượng người, phương tiện xuất - nhập cảnh qua lại cửa khẩu Cha Lo tăng đột biến; có những ngày cao điểm có tới hàng ngàn lượt người và phương tiện xuất nhập cảnh. Năm 2011, Hải quan Cha Lo đã phục vụ hơn 65.500 lượt phương tiện vận tải xuất nhập cảnh; thông thương hơn 808.000 tấn hàng; thu và nộp NSNN trên 161 tỷ đồng. Tuy chưa bằng các cửa khẩu khác ở miền Trung như Cầu Treo, Lao Bảo, nhưng so với cách đây vài năm thì đó cũng là con số rất ấn tượng...

Sau hơn hai trăm cây số hành trình, Cha Lo đón chúng tôi bằng cái nắng vàng và từng cơn gió mang chút ẩm ướt của núi rừng Tây Trường Sơn. Trao đổi với chúng tôi, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Cha Lo Đinh Phú Hòa phấn khởi cho biết, đơn vị đang rộn rã, tất bật chuẩn bị cho buổi liên hoan văn nghệ mừng Chi cục Hải quan Cha Lo 25 năm thành lập. Quên hẳn cái mệt mỏi của chặng đường dài, chúng tôi vui lây với niềm vui của các anh.

Nằm trên tuyến đường 12A huyền thoại, cửa khẩu Cha Lo mang đậm dấu ấn của hai cuộc chiến tranh vệ quốc chống Pháp và Mỹ. Thời bình nơi đây còn được coi như cầu nối ngắn giữa nước bạn Lào ra biển Đông, đến với cảng biển lớn là Hòn La, Vũng Áng. Dấu ấn lịch sử Cha Lo hào hùng là vậy, nhưng dấu ấn về sự đổi thay của Cha lo có lẽ bắt đầu từ 25 năm trước - ngày 28.3.1987, Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Cục Hải quan Quảng Bình chính thức được thành lập. Đặc biệt là từ năm 2001, khi Chính phủ hai nước Việt - Lào chính thức thành lập cặp cửa khẩu quốc tế Cha Lo - Na Phàu, thì cái tên Cha Lo trở nên thân quen và gần gũi...

Chi cục trưởng Hòa bồi hồi nhớ lại: buổi đầu thành lập, Hải quan Cha Lo hoạt động trong điều kiện khó khăn thiếu thốn về cơ sở vật chất, cán bộ sống và làm việc trong một căn nhà lá nhỏ, hiu quạnh giữäa chốn rừng núi thâm u; thông tin liên lạc chưa có, chỉ có 6 cán bộ để làm công việc kiểm tra, xác nhận thực xuất, thực nhập. Trong hoàn cảnh đó, cán bộ của Chi cục đã đoàn kết một lòng, chủ động khắc phục mọi khó khăn thiếu thốn, phối hợp tốt với Bộ đội Biên phòng cửa khẩu, cùng với dân bản bám trụ nơi biên cương. Giờ đây, Chi cục Hải quan Cha Lo đã có một cơ ngơi khang trang với quân số hàng chục người; những đơn vị hữu quan như biên phòng, công an phục vụ công tác kiểm soát cửãa khẩu cũng được tăng cường; nơi làm việc được xây dựng bề thế. Khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo cũng được xây dựng với nhiều công trình lớn xứng tầm của một cửa khẩu quốc tế.

Điều đáng ghi nhận là Cha Lo phát triển đã kéo theo sự phát triển nhanh chóng của nhiều xã vùng cao huyện nghèo Minh Hóa. Trao đổi với chúng tôi, Bí thư Huyện ủy Minh Hóa Đinh Bình Định cho biết: cùng với sự phát triển của khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo, thu ngân sách hàng năm của huyện không ngừng tăng; năm 2011 thu ngân sách của Minh Hóa đạt gần 10 tỷ đồng. Điều đáng phấn khởi là cuộc sống của đồng bào ít người ởã địa phương giờ đã bớt lam lũ, cực khổ đi nhiều; bản làng bây giờ có nhà sinh hoạt cộng đồng, điện thắp sáng, nước sạch, người dân được chăm sóc sức khỏe, trẻ em được đến trường; 100% số hộ được nghe đài phát thanh và 45% số hộ được xem truyền hình quốc gia. Cuộc sống mới đã thực sự về với nơi này

Quả là một chuyến đi đầy cảm xúc - chúng tôi được chứng kiến và hiểu thêm về những đổi thay của miền Tây biên giới Quảng Bình - nơi ấy Cha Lo căng tràn sức trẻ...

Tạm biệt Cha Lo, tạm biệt Cổng Trời, tạm biệt những nụ cười hồn nhiên của các cô gái dân tộc Chứt, chúng tôi ra về trong nỗi nhớ cảnh vật hùng vĩ và tình người nơi đây. Vẫn như còn đây, vang vọng mãi lời hát: …Ơi Cha Lo, hỡi Cha Lo/ Nơi rừng núi miền Tây Tổ quốc/ Bừng sáng lung linh một vì sao... Có chúng tôi đây, vững vàng nơi miền Tây…”. (Lời ca khúc “Đêm Cha Lo” của Nhạc sỹ Phạm Tuyên).