PHÁP LUẬT
Cập nhật 08:57 | 23/03/2019 (GMT+7)
.
Chống bạo lực, xâm hại trẻ em

Truyền thông còn hạn chế

07:56 | 15/03/2019
Đánh giá về nguyên nhân khiến trẻ em bị bạo lực, xâm hại gia tăng, Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đặng Hoa Nam cho rằng, nhiều người lớn, kể cả những người có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ trẻ em còn thiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng ứng xử. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phòng ngừa, đấu tranh chống bạo lực, xâm hại trẻ em từ mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng còn hạn chế khiến cho công tác bảo vệ trẻ em vẫn gặp không ít khó khăn.

Nhiều “lỗ hổng”

Ở Việt Nam, quyền trẻ em đã được hiến định từ Hiến pháp năm 1946 (trực tiếp là các Điều 14, 15 và được hàm chứa trong một số điều khác), trong các Hiến pháp năm 1959, năm 1980, năm 1992 (gồm cả lần sửa đổi, bổ sung vào năm 2001), năm 2013. Hiến pháp năm 2013, quyền trẻ em được quy định trực tiếp tại Khoản 1, Điều 37: “Trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục; được tham gia vào các vấn đề về trẻ em. Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em”. Trên tinh thần của Hiến pháp năm 2013, quyền trẻ em cũng đã được thể chế hóa trong nhiều bộ luật và luật, mà tập trung là Luật Trẻ em năm 2016, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014…

Mặc dù được pháp luật bảo vệ nhưng tình trạng trẻ em bị bạo hành và xâm hại ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng về mức độ, số lượng vụ việc, nhất là bóc lột sức lao động của trẻ em, các vụ hiếp dâm, dâm ô trẻ em, bạo hành gia đình, bạo lực học đường… gây bức xúc, nhức nhối trong dư luận xã hội. Những vụ việc xâm hại trẻ em liên tiếp được công khai làm rúng động dư luận và cảnh báo “đỏ” về sự an toàn của trẻ và sự xuống cấp về đạo đức, ý thức pháp luật của những người trưởng thành.

Theo ông Đặng Hoa Nam, có tới 68,4% trẻ em từ 1 đến 14 tuổi phải chịu ít nhất một hình phạt về thể chất hoặc tinh thần từ các thành viên trong gia đình. Điều đáng nói là nhận thức về bảo vệ trẻ em còn hạn chế thể hiện ở khía cạnh thiếu hiểu biết về luật pháp, về các hành vi vi phạm quyền trẻ em, dẫn đến tình trạng người thân trong gia đình xâm hại tình dục, bạo lực trẻ em (khoảng 50% tổng số vụ vi phạm) và các thành viên khác trong xã hội phạm tội nghiêm trọng đối với trẻ em đến mức phải xử lý hình sự. Bên cạnh đó, các quy định xử lý của pháp luật chưa đủ mạnh, chưa đủ răn đe những người có hành vi bạo lực. Việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trẻ em và sự can thiệp của các cơ quan có chức năng bảo vệ và giáo dục trẻ em và các cơ quan liên quan chưa thực sự xử lý kịp thời và thiếu quyết liệt.

Bảo vệ ngay từ gia đình

 Riêng năm 2018, tòa án nhân dân các cấp đã thụ lý sơ thẩm 1.481 vụ với 1.620 bị cáo phạm tội xâm hại trẻ em; xét xử, giải quyết 1.439 vụ với 1.569 bị cáo, đạt tỷ lệ 97,2% về số vụ và 96,8% về số bị cáo. Tại các địa phương, quá trình rà soát hồ sơ, xử lý dứt điểm các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em cũng được các cơ quan chức năng triển khai bài bản, nghiêm túc.

Trước thực trạng bạo hành, xâm hại trẻ em ngày càng đáng báo động, các ngành, địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp để bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Điển hình như Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã xây dựng tài liệu tập huấn về quy trình hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ em bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi. Bộ Giáo dục và Đào tạo trang bị cho giáo viên kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, phát hiện, xử lý những hành vi có nguy cơ dẫn đến bạo lực, xâm hại ở học đường. Bộ Công an đã hoàn thiện tài liệu tập huấn về công tác điều tra thân thiện, góp phần nâng cao hiệu quả điều tra và giảm tổn thương cho nạn nhân là trẻ em. Cùng với đó, các địa phương đã thành lập ban chỉ đạo, ban điều hành công tác trẻ em cấp tỉnh, huyện; ban bảo vệ trẻ em cấp xã; chủ động nhân rộng mô hình cung cấp, kết nối dịch vụ bảo vệ trẻ em...    

Những nỗ lực này đã góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ trẻ em, song theo các chuyên gia thì để bảo vệ trẻ em đạt hiệu quả cần phải bảo vệ ngay từ gia đình và từ cơ sở. Đặc biệt, phải tăng cường nguồn lực cũng như nhân lực cho công tác bảo vệ trẻ em ngay tại cơ sở. Theo thống kê, hiện toàn quốc mới có 116 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em cấp tỉnh; 42 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em cấp huyện; 4.713 điểm tham vấn tại trường học; 2.434 điểm tham vấn cộng đồng. Hệ thống dịch vụ và đội ngũ cán bộ hiện có chưa đáp ứng được yêu cầu chăm sóc, bảo vệ trẻ em theo hướng toàn diện, hiệu quả. Để khắc phục thực trạng trên, hiện Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các tỉnh, thành phố ưu tiên bố trí nguồn ngân sách; các xã, phường, thị trấn phải bố trí ít nhất một cán bộ làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Hy vọng, với các giải pháp đồng bộ, nhận thức về bảo vệ và bảo đảm quyền trẻ em sẽ được nâng lên. Từ đó góp phần hạn chế tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em.

Bảo Anh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang