PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:01 | 17/09/2019 (GMT+7)
.
Giao đất rừng cho doanh nghiệp ở Tuyên Quang

Quyền lợi người dân có bị bỏ ngỏ?

08:18 | 09/03/2019
12 hộ dân tộc Dao đỏ đã ký đơn tập thể gửi các cơ quan chức năng kêu cứu liên quan đến vụ tranh chấp đất và rừng thuộc thôn 65, xã Yên Lâm, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang. Sự việc bắt đầu sau khi UBND tỉnh Tuyên Quang cho Công ty Cổ phần lâm nông nghiệp Hùng Thắng (Công ty Hùng Thắng) thuê đất để thực hiện dự án trồng rừng sản xuất từ năm 2008. Công ty Hùng Thắng và các hộ dân địa phương đã xảy ra tranh chấp, chưa có cách giải quyết triệt để, dẫn đến hệ lụy đỉnh điểm năm 2018 đã có 2 công dân bị tòa tuyên án phạt tù về tội cố ý làm hư hỏng tài sản của doanh nghiệp.

Chủ trương đúng

Với mục tiêu nâng cao trách nhiệm quản lý và bảo vệ diện tích rừng đã có, tăng độ che phủ, trồng mới, sản xuất và khai thác hiệu quả kinh tế từ rừng, đặc biệt phủ xanh đất trồng đồi núi trọc… ngay từ đầu những năm 1990, Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có chủ trương giao một số loại rừng cho dân thông qua hình thức Sổ Lâm sinh. Tuyên Quang đứng trong top đầu trên cả nước với diện tích rừng lên đến 420 nghìn hecta và độ che phủ chiếm 65%, việc thực hiện chính sách giao đất giao rừng cho các ban quản lý, các tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang, hộ gia đình… được triển khai từ năm 1993. Sau khi Luật Đất đai 2003, Luật Bảo vệ, phát triển rừng 2004 ra đời, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quy định và hướng dẫn chi tiết liên quan đến thu hồi đất, giao đất, giao rừng như Nghị định 181/2004, Nghị định 187/2004, Nghị định 17/2006, Nghị định 84/2007.


Một góc xã Yên Lâm

Chủ trương giao đất giao rừng là chủ trương đúng từ Trung ương, minh chứng hiệu quả qua thời gian từ triển khai thực tế tại các địa phương. Cũng như nhiều tỉnh khác, từ năm 1993 UBND tỉnh Tuyên Quang tiến hành giao rừng cho các tổ chức, cá nhân để quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Theo Báo cáo kết quả theo dõi diễn biến rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh, tính đến hết 31.12.2018, tỉnh đã giao 132 nghìn ha rừng, trong đó giao 66 nghìn hecta rừng tự nhiên và 66 nghìn hecta rừng trồng. Cụ thể: UBND tỉnh giao cho các ban quản lý rừng đặc dụng 6.164ha, các ban quản lý rừng phòng hộ được giao 44,6 nghìn hecta, các tổ chức kinh tế được giao 16 nghìn hecta, các đơn vị vũ trang được giao 1.156ha, các hộ gia đình được giao 62.451ha, các tổ chức khác được giao 482ha… diện tích rừng chưa giao còn lại là 248 nghìn hecta. Theo ông Nguyễn Bảo Anh - Phó Chị cục trưởng phụ trách Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang, từ khi có chính sách giao đất giao rừng, việc giám sát, quản lý và bảo vệ rừng, phát triển kinh tế ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số có những thay đổi rõ rệt, rừng được bảo vệ và chăm sóc tốt hơn, dân được làm chủ rừng nên nâng cao trách nhiệm và giải quyết công ăn việc làm tại chỗ, giảm áp lực cho lực lượng kiểm lâm vốn đã mỏng chỉ với 270 cán bộ, đảm trách địa bàn rộng, diện tích lớn.

Tranh chấp còn đó

Năm 2008, UBND tỉnh Tuyên Quang ra Văn bản số 469/QĐ-UBND về việc thu hồi 378ha đất rừng tại xã Yên Lâm và Quyết định số 244/QĐ-UBND giao cho Công ty Hùng Thắng có trụ sở tại tổ Tân Tiến, thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên, thuê đất để thực hiện trồng rừng sản xuất tại xã Yên Lâm, huyện Hàm Yên. Tổng diện tích đất rừng được thuê giai đoạn 1 là 378ha, thời gian thuê đất là 30 năm, theo hình thức Nhà nước cho doanh nghiệp thuê đất trả tiền hàng năm. Đến ngày 24.11.2010, UBND tỉnh Tuyên Quang tiếp tục ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND về việc cho Công ty Hùng Thắng thuê thêm 392ha đất rừng nữa cũng thuộc xã Yên Lâm, thời gian thuê là 50 năm, Việc tranh chấp, giữa người dân trong vùng và Công ty Hùng Thắng bắt đầu từ đây. Thực tế các bên đều đưa ra “cái lý của mình” khiến nhiều năm nay sự việc vẫn tồn tại chưa được giải quyết dứt điểm, nhiều lần thanh tra, hòa giải không thành, tình hình an ninh trật tự địa phương bất ổn.

Ông Triệu Văn Cao, 78 tuổi, là một trong số 12 hộ dân ký đơn kêu cứu cho rằng ông và các hộ đã khai hoang, canh tác trên khu đất khoảng 35ha (hộ ông Triệu Chòi Phin nhiều nhất là 14ha, các hộ khác có 3 - 5ha, hộ ông Cao có 1ha). Các hộ đều là dân tộc Dao đỏ, trước thuộc xã Hồ Thầu, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, phải sơ tán những năm 1980 do chiến tranh biên giới, về đây sinh sống, khai hoang đất đai, góp tiền và công sức làm đường giao thông. Nhiều lần các hộ dân đã lên UBND xã Yên Lâm xin làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng cán bộ xã đều nói chưa làm được, trên thực tế dân vẫn chưa được làm chủ rừng trên phần đất của mình.

Sau khi được UBND tỉnh Tuyên Quang cho thuê đất, Công ty Hùng Thắng đã cho người vào để quản lý, từ đây phát sinh mâu thuẫn giữa 2 bên. Ông Lý Chiềm Chòi, 52 tuổi bức xúc: Dân chỉ có diện tích đất đó để canh tác, làm kế sinh nhai, xin xã làm giấy bao năm không được; nay có rừng cây bồ đề và cây keo đã trồng từ những năm 2000 đến tuổi khai thác nhưng Công ty Hùng Thắng không cho, nói đó là cây của Công ty Hùng Thắng, nên doanh nghiệp tiến hành khai thác, đất giao cho Công ty Hùng Thắng đã được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, bức xúc, mâu thuẫn giữa người dân địa phương và doanh nghiệp luôn căng thẳng. Công an huyện Hàm Yên đã nhiều lần vào cuộc khi Công ty Hùng Thắng tố cáo người dân đặt chông gây hư hỏng lốp xe ô tô, còn dân thì tố đường do dân làm giờ bị ô tô của doanh nghiệp đi gây hư hỏng. Đỉnh điểm là năm 2008, Tòa án Nhân dân huyện Hàm Yên đã phải tuyên 2 án tù đối với Triệu Văn Sơn, Lý Văn Giang về tội cố ý làm hư hỏng tài sản là lán để công nhân ở tạm trong rừng.

Để làm sáng tỏ vấn đề, có căn cứ khách quan, phóng viên đã lên hiện trường, liên hệ nhiều lần với ông Hùng - Giám đốc Công ty Hùng Thắng, nhưng đều không gặp được. Đem những thắc mắc của dân vào UBND xã Yên Lâm, được đại diện cán bộ tư pháp, cán bộ phụ trách lâm nghiệp xã đều xác nhận đó là đất và rừng do dân tự khai hoang, đường do dân làm, nay 2 bên tranh chấp thì xã vượt thẩm quyền. Liên hệ với UBND huyện Hàm Yên làm việc và xin tài liệu liên quan đến vụ việc, nhưng chưa được cung cấp, phải đến khi liên hệ với các cơ quan của tỉnh Tuyên Quang thì mới được cung cấp một số tài liệu làm cơ sở như đã nêu trong bài.

Từ những căn cứ mà phóng viên tìm hiểu được trong vụ việc này, mặc dù chưa phân định được đúng sai thuộc về bên nào, tuy nhiên, việc triển khai dự án cần phải được công khai đến nhân dân, tuyên truyền vận động và có giải pháp bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

 Chủ trương giao đất cho doanh nghiệp đã và đang phát huy hiệu quả ở nhiều địa phương, các cấp chính quyền cần xem xét đến yếu tố khi người nông dân chỉ có đất là tư liệu sản xuất, khi bị thu hồi không còn đất thì họ sẽ làm gì? Nhất là các vùng đồng bào dân tộc thiểu số như ở xã Yên Lâm, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang này.

Bài và ảnh: Từ Thức
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang