PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:20 | 23/08/2019 (GMT+7)
.
Phòng, chống bạo lực gia đình

Mới thấy “phần nổi của tảng băng”

08:23 | 13/12/2018
Hiện nay, các quy định về phòng, chống bạo lực gia đình của Việt Nam đã tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, tình trạng bạo lực gia đình vẫn còn diễn ra khá phổ biến, và chỉ một số vụ bạo hành khá nghiêm trọng được phát hiện, xử lý, do nhiều nguyên nhân.

Chưa rõ thực trạng

Tại Hội nghị tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức sáng 12.12, tại Hà Nội, các ý kiến cho rằng, tổng hợp số liệu từ các địa phương trong 10 năm qua cho thấy, nhìn chung tình hình bạo lực gia đình có xu hướng giảm về số vụ, năm sau thấp hơn năm trước. Song, những con số tổng hợp chưa thể nói lên đầy đủ về thực trạng bạo lực gia đình.


Bạo lực gia đình vẫn diễn ra khá phổ biế Nguồn: ITN

Hiện nay, việc tổng hợp thông tin về bạo lực gia đình được thực hiện theo ngành dọc, như tòa án, công an, y tế, ủy ban nhân dân (thông qua ngành văn hóa, thể thao và du lịch) và tư pháp. Mỗi ngành, cơ quan, tổ chức có cách tổng hợp theo đối tượng và chức năng, nhiệm vụ,  chưa có sự chia sẻ số liệu giữa các ngành dẫn đến sự rời rạc, không thể khái quát được số liệu chung cho tình hình bạo lực gia đình ở nước ta.

Tổng hợp số liệu từ các cuộc điều tra về bạo lực gia đình gần đây cho thấy, có ít nhất 30% số hộ gia đình tham gia trả lời cho biết trong 12 tháng gia đình họ đã xảy ra ít nhất 1 hành vi được xác định là hành vi bạo lực gia đình (theo quy định của Luật). Như vậy, hàng năm, số hộ gia đình có hành vi bạo lực có thể lên tới hàng triệu, cao gấp nhiều lần số liệu thống kê của các ngành.

Chỉ tính riêng số liệu các vụ án ly hôn có nguyên nhân từ bạo lực gia đình do Tòa án Nhân dân Tối cao báo cáo cho thấy, từ ngày 1.7.2008 - 31.7.2018, tòa án nhân dân các cấp đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm 1.422.067 vụ án ly hôn, đã giải quyết 1.384.660 vụ, đạt tỷ lệ 97,4%, còn lại 37.407 vụ đang trong quá trình giải quyết.

Đánh giá của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho thấy, nhận diện hành vi bạo lực gia đình là nhiệm vụ khó, đặc biệt là các hình thức bạo lực tình dục, bạo lực kinh tế và bạo lực tinh thần. Kiểm tra tình hình bạo lực gia đình tại cộng đồng dân cư cho thấy, phần lớn các hành vi bạo lực gia đình không được nhìn nhận đúng hoặc bị che dấu vì yếu tố văn hóa hoặc vì thành tích “gia đình văn hóa”, “khu dân cư văn hóa”. Vì vậy, các vụ bạo lực gia đình diễn ra ở cộng đồng dân cư đã không được tổng hợp, báo cáo về xã, phường, thị trấn một cách đầy đủ...

 Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải đánh giá lại thực trạng bạo lực gia đình hiện nay, bởi thực trạng chưa làm rõ được thì làm sao có giải pháp đúng!

Làm rõ những hạn chế

 Trong số 1.384.660 vụ án ly hôn tòa án đã giải quyết, có 1.060.767 vụ xuất phát từ nguyên nhân bạo lực gia đình như bị đánh đập, ngược đãi; vợ hoặc chồng nghiện ma túy, rượu chè, cờ bạc; ngoại tình, chiếm 76,6% các vụ án ly hôn.

Từng tiếp xúc với nhiều nạn nhân của bạo lực gia đình, luật sư Lê Thị Ngân Giang cho rằng, rất đáng lo ngại khi bạo lực gia đình xảy ra trong các mối quan hệ giữa các thành viên gia đình như giữa vợ - chồng, bố mẹ với con cái, con cái với bố mẹ. Trong đó nhiều vụ vô cùng tàn bạo, ảnh hưởng tới tính mạng, thân thể con người.
Bên cạnh đó, theo GS.VS Đặng Nguyên Anh, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, những hành vi lăng mạ, ảnh hưởng nhân phẩm, đời sống tinh thần rất khó đo đếm, khó nhận biết, xử lý. Số liệu của các ngành chủ yếu vẫn tập trung ở hình thức bạo lực giữa vợ - chồng, hình thức bạo lực liên quan đến trẻ em, người cao tuổi còn ít được quan tâm.

Việc xử lý hành vi vi phạm bạo lực gia đình cũng không đơn giản. Qua thực tiễn xét xử các vụ án liên quan đến bạo lực gia đình, đại diện Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Thuân cho biết, vẫn còn một số vướng mắc trong quá trình áp dụng quy định của pháp luật. Ví dụ, do quan hệ phụ thuộc về kinh tế, tình cảm... nên việc phát hiện, tố giác, xử lý các hành vi liên quan đến bạo lực gia đình thường gặp nhiều khó khăn. Các cơ quan thẩm quyền không có biện pháp bảo vệ kịp thời người bị xâm hại, công tác thu thập chứng cứ, điều tra, truy tố xét xử gặp nhiều khó khăn, thời gian giải quyết kéo dài, nhiều trường hợp không đủ căn cứ để chứng minh hành vi vi phạm. Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự liên quan đến bạo lực gia đình, một số trường hợp người làm chứng không đủ...

Có thể thấy, sau 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, nhận thức về bạo lực gia đình ở Việt Nam đã có những chuyển biến tích cực, bạo lực gia đình không còn là vấn đề riêng của mỗi gia đình, mà còn là mối quan tâm chung của toàn xã hội. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng Luật còn có một số điều khoản thiếu tính khả thi, cần được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế...

Góp ý tại hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Lê Thị Nguyệt cho rằng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần tổng hợp kiến nghị của các cơ quan bộ, ngành báo cáo Thủ tướng Chính phủ, trong đó nêu rõ những hạn chế, nguyên nhân bất cập. Đặc biệt, báo cáo cần làm rõ nguyên nhân nào từ tổ chức thực hiện, nguyên nhân nào xuất phát từ quy định của Luật để kiến nghị với Quốc hội kịp thời xem xét, điều chỉnh những chính sách cần thiết nhằm đưa Luật vào cuộc sống, đồng thời cũng tránh tình trạng quy định chưa được thực thi đã kiến nghị sửa.

Thảo Nguyên
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang