PHÁP LUẬT
Cập nhật 10:24 | 16/12/2018 (GMT+7)
.
Xử phạt vi phạm hành chính để bảo vệ người tiêu dùng

Quy định phải rõ ràng và thống nhất

07:38 | 16/09/2018
Bổ sung hình phạt tước giấy phép kinh doanh đối với các giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh đã được cho thuê, cho mượn, đưa cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng là kiến nghị đáng lưu ý xung quanh dự thảo Nghị định sửa đổi về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, bảo vệ người tiêu dùng đang được Bộ Công thương lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân liên quan.

Còn lỗ hổng

Điều 7 dự thảo quy định về hình thức xử phạt bổ sung đối với hành vi vi phạm về hoạt động kinh doanh theo giấy phép kinh doanh. Tuy nhiên lại không quy định hình thức xử phạt bổ sung đối với các giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh đã được cho thuê, cho mượn, cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng (Điểm a, b, Khoản 2, Điều 7) hoặc giấy phép kinh doanh đã được sử dụng không đúng chủ thể (Điểm a, Khoản 3, Điều 7). Điều này có thể tạo “lỗ hổng” về xử lý vi phạm đối với nhóm hành vi về hoạt động kinh doanh theo giấy phép kinh doanh và “tạo điều kiện” cho các chủ thể vi phạm nhiều lần. Chẳng hạn, đối với hành vi “cho thuê, cho mượn, đưa cầm cố, thế chấp, bán, chuyển nhượng giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh” bị xử phạt với mức từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Số tiền này có thể thấp hơn nhiều số tiền thu được từ các giao dịch liên quan đến giấy phép. Nếu không xử lý giấy phép kinh doanh này thì các chủ thể sẵn sàng chịu phạt để tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm, chuyển nhượng nhiều lần.

Trong trường hợp các thương nhân có giấy phép kinh doanh nhưng thực hiện chuyển nhượng; cho chủ thể khác sử dụng giấy phép kinh doanh này, bản thân họ đã từ bỏ quyền kinh doanh của mình. Do đó, những thương nhân này cần bị xử lý bằng hình thức không cho phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đó. Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, để ngăn chặn các hành vi này, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho những thương nhân tuân thủ đúng pháp luật, Ban soạn thảo cần bổ sung hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh từ 1 - 3 tháng đối với hành vi vi phạm trên.

Đối với những quy định về hành vi sản xuất, buôn bán tem, nhãn, bao bì giả, hiện dự thảo đã đề xuất mức phạt từ 300.000 - 30.000.000 đồng; trong trường hợp là bao bì, nhãn giả hàng nhập khẩu thì gấp 2 lần. Mặc dù, so với Nghị định 185/2013, mức phạt này đã được điều chỉnh theo hướng tăng. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, những thiệt hại mà việc làm giả mang đến, mức phạt này chưa tương xứng. Tem, nhãn, bao bì là dấu hiệu để người tiêu dùng nhận biết đối với một sản phẩm. Từ phía người sử dụng, các yếu tố này có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định lựa chọn, phân biệt hàng giả với hàng thật. Mặc dù  tem, nhãn, bao bì có giá trị không lớn, chưa tác động trực tiếp đến sức khỏe hay môi trường của con người, nhưng lại là điều kiện tiên quyết dẫn đến hậu quả sau khi người tiêu dùng sử dụng những thứ được dán tem, nhãn hoặc chứa đựng bên trong bao bì. Người buôn bán hàng giả, hàng nhái cũng khó có thể thu lợi nếu không có bao bì giống thật đến mức khó hoặc không phân biệt được với hàng thật.

Hành vi phải cụ thể

 Chính sách xử lý đối với hàng giả, khái niệm hàng giả quy định tại Điểm b, Khoản 8, Điều 3 Nghị định số 185/2013/NĐ-CP còn nhiều bất cập, chưa rõ ràng, chặt chẽ, tạo kẽ hở cho các cá nhân tổ chức sản xuất, kinh doanh lợi dụng để sản xuất, buôn bán kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng. Một số hành vi vi phạm hành chính quy định tại Điều 6, Điều 7, Điều 8… còn thiếu tính khả thi, mức phạt cao chưa phù hợp với điều kiện KT - XH và khó áp dụng trong thực tiễn.

Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị định 185/2013

Không thực hiện hoặc thực hiện không đúng; không báo cáo; không đăng ký… là những khái niệm được sử dụng khi quy định về hành vi vi phạm về khuyến mại (Điều 48 dự thảo). Chẳng hạn, Khoản a, Điều 48 quy định: “Không thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc thực hiện không đúng quy định về việc thông báo công khai thông tin cho khách hàng về hoạt động khuyến mại khi thực hiện khuyến mại” hay “không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về việc trích nộp 50% giá trị giải thưởng đã công bố vào ngân sách nhà nước trong trường hợp không có người trúng thưởng”… Đây là những quy định được bổ sung trong miêu tả hành vi vi phạm về khuyến mại. Tuy nhiên, việc hiểu thế nào là thực hiện không đầy đủ, không đúng quy định lại không rõ, chính vì thế đây là những quy định được đánh giá là chưa bảo đảm tính minh bạch.

 Theo quy định của pháp luật cấu thành các quy phạm về thủ tục hành chính nêu trên có rất nhiều nội dung khác nhau (thời hạn, hồ sơ, thẩm quyền giải quyết), nếu thiết kế theo hướng là “không đúng quy định” thì sẽ rất khó cho việc tuân thủ của doanh nghiệp. Trong khi bản thân các quy định về xử phạt vi phạm hành chính, về nguyên tắc, đã phải miêu tả rõ ràng hành vi vi phạm thì việc ghi thêm cụm “không đúng quy định” dường như là thừa. Phải chăng, là vì khó liệt kê được các hành vi vi phạm thì Ban soạn thảo lại dùng khái niệm chung chung “không đúng với quy định”.

Điều đáng nói, ở các hành vi tương tự như hành vi vi phạm về thiết lập website thương mại điện tử hoặc ứng dụng thương mại điện tử trên nền tảng di động (Điều 81, Nghị định 185) Ban soạn thảo lại liệt kê được vi phạm; mỗi hành vi vi phạm lại có mức phạt tiền tương ứng. Để bảo đảm sự thống nhất trong một văn bản, cũng như sự phù hợp với hệ thống pháp luật chuyên ngành liên quan như Luật Quảng cáo, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Ban soạn thảo cần đối chiếu với các văn bản này.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang