PHÁP LUẬT
Cập nhật 10:08 | 19/07/2018 (GMT+7)
.
Giám định tư pháp

Thiếu đầu vào, khó đầu ra

09:11 | 13/07/2018
Phối hợp chưa chặt chẽ, thiếu thốn về cơ sở vật chất, nhân lực cùng những bất cập trong công tác quản lý là những rào cản đối với hoạt động giám định tư pháp. Đó là khẳng định được đưa ra tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Đề án tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 250/QĐ-TTg do Bộ Tư pháp vừa tổ chức.

Quá tải và thiếu nhân lực

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Đề án tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng cũng đề nghị bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường chỉ đạo thực hiện yêu cầu giám định nhằm chấm dứt tình trạng né tránh, đùn đẩy.

Một trong những khó khăn trong công tác giám định tư pháp được nhiều chuyên gia chỉ ra đó là quá tải về công việc trong khi nguồn nhân lực lại yếu, thiếu và chưa đáp ứng được yêu cầu. Phó Chánh thanh tra Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Trần Đăng Phi chỉ ra thực tế tại đơn vị mình: Việc trưng cầu giám định của các cơ quan tiến hành tố tụng gửi đến quá nhiều, từ 2015 đến tháng 6 năm 2018, Ngân hàng Nhà nước đã thành lập 88 đoàn để thực hiện giám định theo trưng cầu của cơ quan tố tụng, nhiều tài liệu cơ quan tố tụng gửi đến trưng cầu giám định lại thiếu so với yêu cầu, trong khi kinh phí giám định và chế độ bồi dưỡng chưa được thanh toán đầy đủ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cũng cho biết một thực tế, nhân lực giám định ngành y tế, giám định pháp y tâm thần thiếu, ít, làm việc nặng nhọc nhưng chế độ đãi ngộ chưa xứng đáng nên khó thu hút được người theo nghề. Người có chuyên môn, kinh nghiệm thì lại vướng quy định tuổi nghỉ hưu, một số địa phương lại rục rịch sáp nhập trung tâm pháp y vào bệnh viện đa khoa cấp tỉnh nên nhiều người có tâm lý không yên tâm công tác. Chính vì vậy, Bộ Y tế dự kiến đề xuất trình Chính phủ ban hành quyết định về chế độ phụ cấp 24/24 cho giám định viên và người giúp việc trong lĩnh vực pháp y và nhiều ưu đãi khác để thu hút nguồn nhân lực.

Nhiều địa phương cũng gặp khó khăn tương tự, đại diện Sở Tư pháp tỉnh Bình Định cho biết, hiện tỉnh có 2 tổ chức giám định tư pháp là Trung tâm Pháp y tỉnh (thuộc Sở Y tế) và Phòng Kỹ thuật hình sự (thuộc Công an tỉnh), cùng 16 tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Về nhân lực, toàn tỉnh hiện có 77 giám định viên tư pháp; 17 giám định viên tư pháp theo vụ việc, chia ra nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, nguồn kinh phí bảo đảm cho hoạt động của các tổ chức giám định tư pháp công lập trong lĩnh vực pháp y, kỹ thuật hình sự còn thấp. Đội ngũ giám định viên tư pháp còn thiếu trên một số lĩnh vực, đặc biệt là xây dựng, pháp y, khoa học tự nhiên, kỹ thuật, ngân hàng. Trong khi đó, công tác tuyển dụng, thu hút còn gặp nhiều khó khăn, nhất là với giám định pháp y.

Nhiều chuyên gia cho biết, theo quy định của Luật Giám định tư pháp, Sở Tư pháp có trách nhiệm giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước về giám định tư pháp ở địa phương nhưng chưa có những quy định rõ ràng về cơ chế, đầu mối quản lý, trong khi nguồn lực con người, cơ sở vật chất lại do các ngành khác trực tiếp quản lý. Hơn nữa, giám định tư pháp là hoạt động mang tính nghề nghiệp đặc thù nên việc hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ, thanh tra, kiểm tra của cơ quan tư pháp gặp rất nhiều khó khăn.


Còn nhiều rào cản trong công tác giám định tư pháp

Thiếu sự phối hợp

“Điểm nghẽn” lớn nhất của công tác giám định tư pháp hiện nay, theo các chuyên gia chính là thiếu sự phối hợp của các cơ quan có thẩm quyền cũng như còn nhiều quan điểm khác nhau trong giám định tư pháp các vụ án kinh tế, dân sự, gây khó khăn cho hoạt động điều tra một số vụ án tham nhũng, kinh tế lớn.

Theo Phó Chánh thanh tra Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng Trần Đăng Phi, chỉ khi nào cơ quan tố tụng có quyết định khởi tố vụ án hình sự thì Ngân hàng Nhà nước mới thực hiện trưng cầu giám định thuộc lĩnh vực ngân hàng vì hiện tại Ngân hàng Nhà nước chưa có cơ quan giám định công lập, các giám định viên là kiêm nhiệm, công việc quá tải.

Không đồng tình với quan điểm này, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an Phạm Văn Các, không có quy định của pháp luật bắt buộc phải khởi tố vụ án mới được trưng cầu giám định. Rất nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng liên quan đến lĩnh vực ngân hàng bị chậm trễ là do không có hoặc chậm ban hành trưng cầu giám định.

Trước thực tế đó, không ít chuyên gia kiến nghị, cần đẩy mạnh xã hội hóa công tác giám định tư pháp ngoài công lập, cơ quan trưng cầu giám định cần đưa ra các nội dung trưng cầu giám định phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao của cơ quan được trưng cầu giám định, không chồng chéo và chỉ tiến hành giám định đúng chuyên môn, chuyên ngành.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng cho rằng, lĩnh vực giám định tư pháp khó, phức tạp nên nếu không nâng cao nhận thức thì khó đạt hiệu quả. Do đó, cần phải có giải pháp thiết thực để nâng cao trách nhiệm của các ngành, các cấp, cơ quan, đơn vị, của đội ngũ cán bộ về vị trí, vai trò của công tác giám định tư pháp. Các bộ, ngành tiếp tục có rà soát, tổng kết, tham gia với Bộ Tư pháp, nêu lên khó khăn, vướng mắc, tính đến việc sửa đổi Luật Giám định tư pháp để luật sát thực tiễn hơn, dễ áp dụng hơn.

“Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ không có cơ quan giám định chuyên trách cần đề ra các giải pháp hiệu quả nhằm hoàn thiện quy trình giám định, phân công đầu mối tiếp nhận yêu cầu, trưng cầu giám định; báo cáo người có thẩm quyền phân công tổ chức, cá nhân thực hiện giám định” - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng nhấn mạnh.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang