PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:03 | 15/07/2018 (GMT+7)
.
Chống khai thác gỗ trái phép

Bền bỉ và quyết liệt

09:06 | 09/07/2018
Quy định cũng như chế tài xử lý khai thác gỗ trái phép và hoạt động thương mại liên quan khá đầy đủ, song tội phạm về mua bán trái phép gỗ, các sản phẩm chế biến từ lâm sản vẫn tiếp diễn, gia tăng về mức độ tinh vi, đòi hỏi ngành chức năng cần quyết liệt hơn nữa trong công tác thanh tra, kiểm tra cũng như tăng cường ứng dụng công nghệ để sớm phát hiện, xử lý vi phạm…

Hành lang pháp lý đã đủ

Trưởng phòng Điều tra, Xử lý vi phạm về lâm nghiệp, Cục Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) Nguyễn Xuân Thắng cho biết: Hiện nay các quy định pháp luật về chống khai thác gỗ trái phép và các hoạt động thương mại liên quan tại Việt Nam khá đầy đủ và chi tiết. Cụ thể, các quy định có nêu mức xử phạt vi phạm hành chính về khai thác vận chuyển, chế biến, mua bán gỗ trái pháp luật được quy định chi tiết tại Nghị định số 157/2014/NĐ/CP; điều tra, khởi tố tội phạm về khai thác bảo vệ rừng và quản lý lâm sản…

Cụ thể, đối với khai thác rừng trái phép (rừng sản xuất và rừng phòng hộ), mức phạt cao nhất đối với hành vi khai thác trái phép gỗ thuộc loại nguy cấp, quý hiếm nhóm 1A lên đến 200 triệu đồng/1,5 - 2m3. Đối với các hành vi vận chuyển lâm sản trái phép gồm: Người có hành vi vận chuyển lâm sản không có hồ sơ hợp pháp hoặc có hồ sơ hợp pháp nhưng hồ sơ không phù hợp với lâm sản thực tế vận chuyển; gỗ không có dấu búa kiểm lâm theo quy định của pháp luật, sẽ phải chịu mức phạt từ 100 - 200 triệu đồng/1m3- 1,5m3. Thậm chí, mức phạt tiền cao nhất đến 500 triệu đồng đối với hành vi vận chuyển sản phẩm chế biến từ gỗ không hợp pháp có giá trị 400 triệu đồng trở lên…

Ngoài ra, đối với các hành vi mua, bán, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản trái với quy định của Nhà nước cũng như việc quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của một số cơ quan chức năng có liên quan như: Công an, bộ đội biên phòng, lực lượng quản lý thị trường, cảnh sát biển cũng được quy định rất cụ thể. Đáng chú ý, đối với tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng có thể đưa ra xử lý hình sự với mức phạt tù từ 5 - 10 năm…

Không chỉ hành lang pháp lý, chế tài xử lý vi phạm rất đầy đủ, mà trong những năm qua, Việt Nam còn thực hiện nghiêm các quy ước cũng như đạo luật quốc tế có liên quan trong lĩnh vực này như Đạo luật Lecey (Hoa Kỳ), Hiệp định Đối tác tự nguyện (VPA) về tăng cường thực thi Luật Lâm nghiệp, Quản trị rừng và Buôn bán gỗ (FLEGT) - giúp cải thiện quản lý rừng, giải quyết tình trạng khai thác gỗ trái phép và thúc đẩy việc xuất khẩu các sản phẩm gỗ hợp pháp đã được kiểm chứng từ Việt Nam sang EU…

Nhờ triển khai, thực thi nghiêm, có hiệu quả các luật, quy định, hiệp định… nên thời gian gần đây tội phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp đã giảm nhiều. Phần lớn các vụ vi phạm xảy ra đối với khu vực rừng kinh tế. Hợp tác xuất khẩu gỗ cũng như sản phẩm chế biến từ gỗ sang các thị trường châu Âu, Mỹ… các doanh nghiệp của Việt Nam đều vượt qua, chưa có vụ việc đáng tiếc nào xảy ra.

Trang thiết bị còn thiếu

Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, nạn khai thác gỗ trái phép trên phạm vi toàn cầu hàng năm mang lại lợi nhuận trị giá ít nhất 11 tỷ USD. Hoạt động kinh doanh gỗ và các sản phẩm gỗ bất hợp pháp hủy hoại hệ sinh thái rừng, làm các chính phủ mất đi nguồn thuế từ thương mại hợp pháp.

Thực tế, ngoài hành lang pháp lý, chế tài xử lý vi phạm, việc hạn chế khai thác gỗ thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, cũng được Chính phủ đề ra. Cụ thể, trong giai đoạn 2011 - 2015, Chính phủ cho phép khai thác 200.000m3 gỗ/năm với một số lâm trường. Từ năm 2015 - 2017, Chính phủ cho khai thác 89.000m3/năm. Từ năm 2017 đến nay cấm không cho khai thác…

Tuy vậy, tại Hội thảo “Thực thi pháp luật chống khai thác gỗ trái phép và hoạt động thương mại liên quan” do Tổ chức USAID tổ chức mới đây, Trưởng phòng Điều tra, Xử lý vi phạm về lâm nghiệp, Cục Kiểm lâm Nguyễn Xuân Thắng cho biết: Trong một vài năm gần đây tình hình tội phạm về khai thác, mua bán trái phép gỗ, các sản phẩm chế biến từ lâm sản chưa dừng lại, mà tiếp diễn với mức độ tinh vi, đối tượng phạm tội tìm mọi phương thức để tránh sự kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng.

Chưa có thống kê cụ thể số vụ vi phạm trong cả nước, song từ đầu năm 2018 đến nay, tính riêng trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên và Bình Phước, bộ đội biên phòng đã phối hợp với ngành chức năng các tỉnh, phát hiện 90 vụ vi phạm lâm luật, xử lý khoảng 100 đối tượng; thu giữ gần 870m³ gỗ các loại, gần 40 xe độ chế… phục vụ việc khai thác vận chuyển gỗ trái phép…

Chỉ rõ nguyên nhân của tình trạng này, đại diện Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an các tỉnh Quảng Bình, Kon Tum, Đội Kiểm lâm đặc nhiệm Việt Nam nêu: Một trong những nguyên nhân của tình trạng này không phải do thiếu quy định và chế tài xử lý, mà là do ý thức chấp hành pháp luật của người dân chưa nghiêm, nhiều đối tượng vi phạm rất manh động, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng…

Trong khi đó, cán bộ kiểm lâm - lực lượng chính trong việc kiểm tra, do không được đào tạo bài bản về điều tra nên còn có nhiều hạn chế, chưa đạt yêu cầu. Bên cạnh đó, các phương tiện như xe chuyên dụng và thiết bị máy móc chưa được lắp đặt tại các địa bàn, nên lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn trong quá trình kiểm tra, phát hiện vi phạm…

Để việc thực thi pháp luật chống khai thác gỗ trái phép được triển khai có hiệu quả, một yêu cầu đặt ra là cùng với sự vào cuộc quyết liệt hơn của ngành chức năng, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật tới người dân. Ngoài ra, cần có sự đầu tư nhiều hơn nữa trong việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như trang bị thiết bị định vị, quan sát, ghi hình chuyên biệt vào ban đêm cho lực lượng chức năng để có thể xác định được hành vi phạm tội; đầu tư xe chuyên dụng để kịp thời phát hiện, bắt giữ, qua đó thiết lập hồ sơ đúng đối tượng để chuyển cơ quan điều tra nhằm bảo đảm tính khách quan và nghiêm minh của pháp luật…

Trần Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang