PHÁP LUẬT
Cập nhật 08:40 | 17/12/2018 (GMT+7)
.
Nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy

Nhận diện đúng để có chính sách phù hợp

09:34 | 07/07/2018
Tại Hội thảo tổng kết, đánh giá các biện pháp, hình thức và mô hình cai nghiện ma túy theo Luật Phòng, chống ma túy và thực hiện Chỉ thị số 25/CT- TTg của Thủ tướng Chính Phủ về tăng cường công tác phòng, chống và cai nghiện ma túy trong tình hình mới do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng, chính sách hiện nay có những cách tiếp cận không phù hợp nên không đem lại hiệu quả.

Không phù hợp

Để giảm tác hại của ma túy, Đảng và Nhà nước đã ban hành hàng loạt các chính sách như: Nghị quyết 16/2003/QH11 thực hiện thí điểm quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai tại TP Hồ Chí Minh và một số tỉnh. Theo đó, người đã kết thúc cai nghiện bắt buộc nhưng có khả năng tái nghiện cao sẽ bị áp dụng quản lý sau cai tại Trung tâm từ 1 - 2 năm, có thể kéo dài nhưng không quá 3 năm. Như vậy, người nghiện có thể bị áp dụng một chương trình quản lý bắt buộc tới 5 năm. Tiếp đến năm 2009, khi sửa đổi Bộ luật Hình sự đã bãi bỏ Điều 199 - chính thức phi tội phạm hóa hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Đây được xem là một chuyển biến chính sách quan trọng trong xử lý vấn đề sử dụng trái phép chất ma túy ở Việt Nam. Đặc biệt, nhằm bảo đảm tốt hơn quyền con người, ngày 20.6.2012 Quốc hội ban hành Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13, theo đó giao “Tòa án Nhân dân cấp huyện có thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc”.

Ngoài ra, ngày 27.12.2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2596/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án đổi mới công tác cai nghiện ma túy ở Việt Nam đến năm 2020”. Quan điểm, định hướng của Đề án là “Nghiện ma túy là bệnh mãn tính do rối loạn của não bộ, điều trị nghiện là một quá trình lâu dài bao gồm tổng thể các can thiệp hỗ trợ về y tế, tâm lý, xã hội làm thay đổi nhận thức, hành vi nhằm giảm tác hại và giảm tình trạng sử dụng ma túy trái phép”.

Theo Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Nam Khánh, hình phạt tù và cách ly xã hội dài hạn đối với người nghiện không đạt được mục đích răn đe và mục tiêu cai nghiện. “Tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy diễn biến ngày càng phức tạp và gia tăng. Tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy ngày càng khó kiểm soát, nhiều loại ma túy mới xuất hiện có độc tính cao, khó xác định tình trạng nghiện và chưa có phác đồ can thiệp hiệu quả. Điều này chứng tỏ các hình phạt tù và cách ly xã hội không đạt hiệu quả” - Phó Cục trưởng Lê Nam Khánh nói.

Thay đổi cách tiếp cận

Theo Bộ LĐ, TB - XH, hiện nay gần 2/3 thanh niên nghiện ma túy không có việc làm hoặc có việc làm nhưng không ổn định. Đáng chú ý, tỷ lệ vi phạm pháp luật trong thanh niên nghiện ma túy khoảng 50% và gấp hơn 100 lần so với nhóm thanh niên không nghiện. Tỷ lệ phạm nhân phạm tội về ma túy trong các trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ là hơn 41%, tỷ lệ phạm nhân có tiền sử nghiện ma túy là hơn 28%.

Kết quả nghiên cứu khoa học cũng chỉ ra rằng, lạm dụng ma túy gây nguy hiểm đối với hệ tuần hoàn, gây ngộ độc và làm tổn thương đối với hệ thần kinh, mức độ tổn thương và khả năng phục hồi phụ thuộc vào loại ma túy được sử dụng; thời gian sử dụng; hàm lượng sử dụng (liều dùng); tiền sử bệnh tật và cơ địa của người sử dụng. Việc chữa trị tổn thương não bộ do sử dụng ma túy là hết sức khó khăn và lâu dài. “ Cần phải tiếp cận vào bản chất của vấn đề “sử dụng trái phép chất ma túy” và “nghiện ma túy” một cách khách quan, khoa học để xác định lại mục tiêu cho phù hợp; có quan điểm đúng đắn định hướng các chính sách cho thực tiễn, hiệu quả” - ông Lê Nam Khánh đề xuất.

Thực tế, những năm qua Việt Nam đã xây dựng chính sách và hệ thống pháp luật với mục tiêu cốt lõi là cai nghiện và chấm dứt vĩnh viễn việc sử dụng trái phép chất ma túy. Tuy nhiên, mục tiêu giúp người nghiện hoàn toàn và vĩnh viễn là rất khó, tỷ lệ thành công không cao.

Từ những hạn chế trên, các đại biểu cho rằng cần thiết xây dựng Luật theo hướng khẳng định hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là vi phạm pháp luật, được xử lý bằng các chế tài của pháp luật xử lý vi phạm hành chính bao gồm cả các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời, buộc phải chịu các biện pháp can thiệp dự phòng, cai nghiện giảm hại, cai nghiện phục hồi và hòa nhập cộng đồng, trong đó ưu tiên trước hết là tinh thần tự giác, tự nguyện.

Ngoài ra sửa đổi, bổ sung quy định về cai nghiện ma túy tự nguyện tạo cơ chế minh bạch, cởi mở để động viên mọi nguồn lực xã hội, trong và ngoài nước trong công tác cai nghiện ma túy. Theo đó, cai nghiện tự nguyện tại cơ sở cai nghiện do tổ chức, cá nhân thành lập và cai nghiện tự nguyện tại cơ sở cai nghiện công lập đều thực hiện bằng một chính sách xã hội hóa chung, không phân biệt trong hay ngoài công lập.

Bảo Anh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang