PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:04 | 25/04/2018 (GMT+7)
.
Quản lý khai thác cát ở Quảng Nam - Đà Nẵng

Bài 2: Vì lợi nhuận bất chấp hệ lụy

08:28 | 11/01/2018
Nhu cầu, lợi nhuận lớn khiến nhiều người bất chấp, vi phạm pháp luật, lén lút khai thác cát gây khó khăn cho công tác quản lý. Không bằng lái, không chứng minh thư, không giấy phép là thực trạng chung của hầu hết các tàu khai thác cát.

>> Bài 1: Thực trạng báo động

Những chiếc tàu “nhiều không”

 Từ tháng 1.2017 đến tháng 10.2017, UBND tỉnh Quảng Nam đã cấp 6 giấy phép khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường cho 5 doanh nghiệp. Trên địa bàn tỉnh Quảng Nam hiện có 33 doanh nghiệp được cấp phép với tổng số 39 giấy phép khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường còn hiệu lực; tổng trữ lượng khai thác trên 39 giấy phép là 7.043.231m3, tổng công suất khai thác 1.595.211m3/năm.

Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Quảng Nam Nguyễn Viễn

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) đường thủy tỉnh Quảng Nam đang quản lý 28 sông lớn, nhỏ với chiều dài 878km, trong đó có 11 sông đang được cấp phép khai thác cát, sỏi với tổng chiều dài khai thác là 309km; 3 sông lớn với nhiều điểm, doanh nghiệp khai thác nhất là sông Thu Bồn, sông Yên và sông Vu Gia. Địa bàn rộng, hệ thống sông ngòi dài, trong khi nguồn tài nguyên cát ở Quảng Nam khá phong phú nên công tác quản lý, chống nạn “cát tặc” gặp nhiều khó khăn. Chỉ tính riêng với lực lượng cảnh sát đường thủy Công an tỉnh Quảng Nam, bình quân mỗi tháng bắt giữ 2 vụ khai thác cát trộm. Đội trưởng Đội CSGT đường thủy Công an tỉnh Quảng Nam Đại úy Lê Phan Minh Mẫn cho biết, mới đây nhất, ngày 2.12, Đội CSGT đường thủy tỉnh Quảng Nam đã phát hiện,  bắt quả tang 2 tàu sắt gồm tàu QNa-1015, do ông Nguyễn Văn Chuyền và tàu VS 14039078, do ông Phạm Đình Chưởng cùng trú xã Duy Thu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đang có hành vi hút cát trái phép. Qua kiểm tra đo đạc, lực lượng chức năng xác định là gần 50m3. Trước đó, sáng 27.11, Đội CSGT đường thủy, thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Nam đã bắt quả tang 6 tàu sắt đang hút cát trái phép trên sông Thu Bồn, đoạn chảy qua xã Điện Phong, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, với khối lượng trên 200m3 cát. “Từ đầu năm đến nay đơn vị đã bắt giữ, xử phạt 20 trường hợp với 28 tàu thuyền, mỗi tàu 57 triệu đồng, trong đó có hai tàu hút trên 50m3 cát bị phạt 150 triệu đồng, tịch thu vĩnh viễn tàu và phương tiện. Đáng chú ý, tất cả các vụ bị lực lượng CSGT đường thủy bắt giữ, qua công tác kiểm tra, các lái tàu đều không có bằng lái, tàu không có đăng ký, đăng kiểm và không có giấy phép khai thác cát, giấy phép hoạt động vận tải hàng hóa”, ông Mẫn cho biết.

Theo quy định, việc tuần tra, kiểm soát và xử lý tình trạng khai thác cát trái phép trên sông có nhiều cơ quan có thẩm quyền cùng tham gia như lực lượng công an xã, huyện, chính quyền địa phương, cảnh sát môi trường, công an kinh tế, cảnh sát đường thủy, ngành tài nguyên môi trường. Nhưng câu hỏi đặt ra là vì sao lực lượng đông, nhiều cơ quan quản lý mà “cát tặc” vẫn ngang nhiên hoành hành? Có hay không sự bắt tay để làm ngơ cho các chủ tàu ngang nhiên khai thác cát trái phép trên sông?

Tang vật của “cát tặc” bị Đội CSGT đường thủy tỉnh Quảng Nam thu giữ Ảnh: Phạm Duy

Gian nan cuộc chiến

Đại úy Lê Phan Minh Mẫn cho biết, một số chủ tàu khi bị đơn vị này bắt quả tang đang khai thác cát trái phép đã khai rằng “việc khai thác cát này mỗi khối cũng phải chung chi 2/3 giá thành”. Bên cạnh đó, do trước đây khai thác cát lậu còn dễ dàng nên nhiều đối tượng đã đầu tư tiền tỷ vào các tàu thuyền nay buộc phải tranh thủ khai thác trộm để thu hồi vốn đầu tư, vì tàu thuyền khai thác cát giờ có bán cũng không ai mua. Để khai thác trót lọt, nhiều đối tượng đã móc nối “giám sát” lực lượng chức năng khi đi tuần tra, kiểm soát, ra quân truy quét “cát tặc”. “Toàn bộ số tàu kiểm soát đường sông của lực lượng CSGT đường thủy tỉnh Quảng Nam đều bị các đối tượng này nắm bắt được số hiệu, thậm chí nghe tiếng máy nổ cũng nhận ra nên nếu có tổ chức tuần tra, kiểm soát thì các tàu thuyền khai thác trộm cũng kéo vòi để di chuyển. Bên cạnh đó, các đối tượng này còn cử người canh gác lực lượng chức năng tại khu vực làm việc và nơi neo đậu tàu kiểm soát. Để bắt được tàu hút cát trộm trên sông, chúng tôi phải mật phục tại nhà dân và nhờ tàu thuyền của họ để đi lại”, Đại úy Mẫn cho biết.

Theo Đại úy Mẫn, trước đây khi lực lượng CSGT đường thủy không vào cuộc thì các đơn vị, lực lượng chức năng khác đã buông lỏng việc tuần tra, kiểm soát và xử lý “cát tặc”. Kể từ đầu năm 2017 đến nay, khi được điều chuyển từ đội CSGT đường bộ, đường sắt sang làm Đội trưởng đội cảnh sát giao thông đường thủy, ông Mẫn đã tích cực tham mưu với Ban lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Nam, đồng thời cùng với các cán bộ, chiến sĩ quyết liệt vào cuộc để ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác cát trái phép. Kết quả là chỉ trong một năm, riêng Đội CSGT đường thủy tỉnh Quảng Nam đã bắt được 20 vụ, 28 tàu thuyền các loại, khai thác trái phép hàng nghìn m3 cát, sỏi. Tuy nhiên, đây chỉ mới là con số bề nổi, bởi trên thực tế vẫn còn hàng trăm phương tiện khác đang ngày đêm lén lút khai thác cát lòng sông, trong khi đó những năm trước tất cả các lực lượng chức năng của tỉnh chỉ bắt được 1 - 2 vụ “điểm” để báo cáo với UBND tỉnh.

Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Nam Nguyễn Viễn than thở: “Những dòng sông bình lặng chỉ là ban ngày thôi. Còn vào chiều tối và ban đêm, khi hết giờ hành chính của các cơ quan chức năng thì có ai biết hoạt động khai thác cát trộm, khai thác cát lậu diễn ra như thế nào đâu”, ông Viễn nói.

Phạm Duy
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang