PHÁP LUẬT
Cập nhật 13:49 | 20/01/2018 (GMT+7)
.
Kiểm tra, xử lý văn bản trái pháp luật

Chưa kiên quyết

08:48 | 08/01/2018
Từ việc kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành, địa phương cho thấy, tình trạng ban hành văn bản trái pháp luật vẫn còn nhiều, thậm chí có chiều hướng gia tăng. Vậy, đâu là giải pháp căn cơ để giải quyết vấn đề này?

Chiều hướng gia tăng

Tính đến ngày 30.11.2017, các cơ quan có thẩm quyền đã kiểm tra 23.795 văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL); phát hiện 1.005 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền, tăng 34,4% so với năm 2016. Tỷ lệ văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền trên tổng số văn bản QPPL đã được kiểm tra chiếm 4,2%, tăng 2,2% so với năm 2016. Ngoài ra còn phát hiện 3.060 VBQPPL có sai sót về căn cứ, thể thức, kỹ thuật trình bày. Riêng Cục Kiểm tra văn bản QPPL, Bộ Tư pháp, trong năm 2017 đã kiểm tra 4.462 văn bản  (618 văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, 3.844 văn bản của HĐND và UBND cấp tỉnh), tăng 32% so với năm 2016; đã phát hiện và kết luận 156 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền  (26 văn bản cấp bộ và 130 văn bản của HĐND và UBND cấp tỉnh), tăng 20,5% so với năm 2016. Trong đó, số văn bản sai chia theo lĩnh vực là: 85 văn bản trong lĩnh vực kinh tế (gồm 10 văn bản của Bộ, 74 văn bản của địa phương), chiếm 54%; 28 văn bản trong lĩnh vực khoa giáo - văn xã (gồm 10 văn bản của Bộ, 18 văn bản của địa phương), chiếm 18%; 43 văn bản trong lĩnh vực nội chính (gồm 6 văn bản của Bộ, 37 văn bản của địa phương), chiếm 28%.


Kiểm tra văn bản phải gắn với công tác soạn thảo, thẩm định văn bản

Từ công tác kiểm tra, các cơ quan đã xử lý được 734/1.005  VBQPPL trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền, đạt 73%, tăng 12,5% so với năm 2016. Riêng đối với 156 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền của các bộ, HĐND và UBND cấp tỉnh do Cục Kiểm tra VBQPPL phát hiện và kết luận năm 2017, đến nay 73/156 văn bản đã được xử lý (đạt gần 47%, tăng 18% so với năm 2016). Trong số 83 văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền chưa xử lý có 20/83 văn bản đang trong thời hạn xử lý, chiếm 24%; 22/83 văn bản đã quá hạn xử lý, chiếm 14%; số văn bản còn lại đã có hướng và đang trong quá trình xử lý theo quy định. Cục trưởng Cục Kiểm tra VBQPPL, Bộ Tư pháp Đồng Ngọc Ba nhận xét, so với cùng kỳ năm 2016, tỷ lệ văn bản trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền đã quá hạn nhưng chưa xử lý giảm 74,8%. Các con số này cho thấy công tác kiểm tra, xử lý văn bản trái pháp luật ngày càng hiệu quả hơn, đồng thời cũng cảnh báo tình trạng ban hành văn bản trái pháp luật vẫn còn nhiều, thậm chí có chiều hướng gia tăng.

Chậm xử lý văn bản

Một trong những điểm nóng trong công tác này là việc xử lý những văn bản trái pháp luật. Cục trưởng Cục Kiểm tra VBQPPL, Bộ Tư pháp nêu thực tế, việc xử lý văn bản trái pháp luật của các bộ, ngành, địa phương chưa đúng hình thức hoặc chậm, tiềm ẩn rủi ro pháp lý khi áp dụng, xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Một số trường hợp văn bản trái pháp luật đã được Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp kết luận, kiến nghị và báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả xử lý dứt điểm. Việc xử lý trách nhiệm của cơ quan, người đã ban hành văn bản trái pháp luật mới chỉ dừng ở mức phê bình, nhắc nhở, kiểm điểm công chức khi thi hành công vụ.

Thực tế cho thấy, kiểm tra văn bản là công việc khó, có thể tác động đến nhiều ngành, nhiều cấp và người dân, doanh nghiệp, đòi hỏi kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn sâu về pháp luật và kinh tế, xã hội, bản lĩnh nghề nghiệp… Trong khi đó, thể chế về công tác kiểm tra văn bản dù đã được quan tâm hoàn thiện, nhưng vẫn còn những hạn chế. Điển hình là việc thiếu vắng những quy định về hình thức văn bản để xử lý văn bản trái pháp luật; việc khắc phục hậu quả thực hiện văn bản trái pháp luật, xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, người đã ban hành văn bản trái pháp luật còn chưa được quy định cụ thể…

Có nhiều giải pháp được các bộ, ngành đề xuất, kiến nghị. Tuy nhiên, có thể thấy công tác kiểm tra là công đoạn cuối của quá trình ban hành văn bản, đưa pháp luật vào cuộc sống, có không ít văn bản đã có hiệu lực pháp luật rồi mới phát hiện ra sai sót, vướng mắc. Chính vì thế, bên cạnh những giải pháp như kiên quyết xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị xử lý văn bản trái pháp luật, nhất là những trường hợp nội dung trái pháp luật xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, lợi ích của Nhà nước, xã hội; xem xét trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, nhất là của cá nhân người đứng đầu cơ quan ban hành, thì cần bảo đảm gắn kết chặt chẽ công tác kiểm tra với soạn thảo, thẩm định, kiểm soát thủ tục hành chính và theo dõi thi hành pháp luật.

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang