PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:43 | 24/11/2017 (GMT+7)
.
Xử phạt hành chính trong lĩnh vực tư pháp

Vi phạm nhiều nhưng khó xử lý

08:09 | 08/11/2017
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp (bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp)… diễn ra nhiều. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng khó xử phạt, thậm chí không xử phạt được. Liệu việc tăng mức xử phạt có phải là giải pháp căn cơ?

Nhờn… luật

 Những hành vi vi phạm thường xuyên xảy ra trong lĩnh vực công chứng bao gồm, công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng không đúng quy định tại Điều 44, Luật Công chứng; sửa lỗi kỹ thuật không đúng quy định; công chứng hợp đồng, giao dịch mà thiếu chữ ký của công chứng viên…

Từ thời điểm Nghị định 110/2013 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã, có hiệu lực (tháng 11.2013) đến tháng 6.2017, Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp, UBND các cấp đã ban hành hơn 10.000 quyết định xử phạt hành chính; 200 quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả - con số hết sức khiêm tốn so với số lượng vi phạm hành chính trong lĩnh vực tư pháp nhất là ở nhóm các lĩnh vực liên quan đến đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn… Đáng lưu ý, trong thời gian trên, tòa án nhân dân các cấp chưa xử phạt vi phạm hành chính trường hợp nào trong lĩnh vực phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Lý do được đại diện TANDTC đưa ra là, các thẩm phán chủ yếu dành thời gian cho việc giải quyết công việc chuyên môn, chưa có điều kiện để xử lý các vi phạm hành chính liên quan đến quá trình giải quyết phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

Phó giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Tống Thị Thanh Nam nêu thực tế, vi phạm chủ yếu là hộ tịch, kết hôn, công chứng, đấu giá… Tuy nhiên, chỉ khi thanh tra, kiểm tra mới phát hiện vi phạm, nhiều vi phạm không thể xử phạt được như khai sinh quá hạn, không đối chiếu với các bản sao khi chứng thực; luật sư không thanh lý hợp đồng khi đã hoàn thành việc tư vấn… Khó khăn lớn nhất của các Sở Tư pháp chính là phát hiện ra nhưng không xử phạt được, dẫn đến tình trạng nhờn luật. Đồng tình với thực tế nêu trên, Chánh thanh tra Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh Lâm Quốc Thái cho biết thêm, hiện nay ở TP có trên 1.500 tổ chức hành nghề luật sư, nhưng biên chế của Thanh tra Sở chỉ 6 người, nếu tổ chức kiểm tra các tổ chức này thì phải mất 3 năm mới hết (2 tổ chức/ ngày). Trong khi đó, cán bộ tư pháp xã, phường đến là không tiếp; không hiếm trường hợp Sở thành lập đoàn kiểm tra thì đơn vị báo cáo đóng cửa, đoàn kiểm tra đi, lại hoạt động bình thường. Tất cả những hành vi này đều không được quy định phải xử phạt.


Nhiều vi phạm trong lĩnh vực hộ tịch nhưng khó xử lý

Ngoài thực tế nêu trên thì ở rất nhiều địa phương, việc phạt hay không phạt lại phụ thuộc rất nhiều vào tính khả thi của quyết định xử phạt. Phó Chánh thanh tra Sở Tư pháp Hải Phòng Trần Quý Toán cho biết, nhiều vi phạm hành chính vì quan hệ xóm giềng, làng xã mà không phạt như khai sinh quá hạn, khai báo không trung thực trong việc xác nhận tình trạng nhân thân, không đăng ký kết hôn… Nhiều trường hợp sẵn sàng nộp phạt vì mức phạt rất thấp, cho thấy hiệu quả pháp lý không cao, thủ tục hành chính, giấy tờ nhiều nên cán bộ tư pháp bỏ qua.

Tăng mức phạt

Thực tế triển khai Nghị định này cho thấy, có rất nhiều hành vi có chế tài xử phạt không tương xứng, chưa có tính răn đe, mặc dù hậu quả của hành vi rất có thể gây hậu quả lớn như luật sư khai không trung  thực trong quá trình cấp chứng chỉ hành nghề, hay khai báo không trung thực về tình trạng hôn nhân trong kết hôn có yếu tố nước ngoài… Mức phạt cho các hành vi này dao động từ 500 - 3 triệu đồng/hành vi. Đây cũng là một trong những lý do khiến rất nhiều ý kiến cho rằng cần tăng mức hình phạt, bổ sung các hành vi. Tuy nhiên, ở góc độ khác Phó cục trưởng Cục Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Bình cho rằng, việc tăng phạt tiền không phải là tăng cơ học mà phải tính toán đến thẩm quyền của người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt. Hiện, thẩm quyền xử phạt hành chính được quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính. Chính vì thế, mục tiêu đặt là phải hài hòa giữa mức phạt tiền với từng chức danh; đồng thời bảo đảm được tính răn đe của pháp luật cũng như sự thống nhất của hệ thống pháp luật liên quan.

Ở góc độ khác, Trưởng phòng Công chứng số 1, Hà Nội Tuấn Đạo Khanh cho rằng, ở một số lĩnh vực như luật sư, công chứng thì nên phân biệt rõ hành vi đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay chỉ là vi phạm hành chính, nhất là trong lĩnh vực sử dụng giấy tờ giả, bởi vì hậu quả của những hành vi này rất lớn, gây nhiều hệ lụy cho xã hội, cũng như công tác quản lý nhà nước. Ngoài ý kiến tăng mức hình phạt thì việc bổ sung các hành vi vi phạm cũng được đại diện Thanh tra Bộ Tư pháp đề cập tới. Tuy nhiên việc bổ sung này lại phải tính tới những quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, hơn nữa việc nhận diện, miêu tả hành vi để luật hóa không phải đơn giản, nhất là trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính vốn rất biến động, đa dạng.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang