PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:49 | 19/09/2017 (GMT+7)
.
Thi hành án dân sự

Quy định thiếu thực tế

08:37 | 12/09/2017
Quy định người được thi hành án phải cung cấp thông tin về tài sản hoặc xác minh điều kiện thi hành án của người phải thi hành án… chỉ tồn tại trên giấy của Luật Thi hành án dân sự (THADS) năm 2014.

Không thực hiện được quyền

Tổng cục THADS, Bộ Tư pháp đã có nhiều cuộc họp chuyên đề trực tuyến với các cơ quan THADS trong cả nước về việc chậm bàn giao tài sản trúng đấu giá từ THA. Đây được coi là điểm nghẽn của quá trình tổ chức THA, tuy nhiên để đưa ra được giải pháp căn cơ không chỉ nằm ở vấn đề tổ chức triển khai những văn bản liên quan đến THADS mà liên quan đến nhiều văn bản chuyên ngành khác. Thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy, khó khăn không chỉ nằm trong việc triển khai mà còn nằm ở sự thiếu thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Điểm đ, Khoản 2, Điều 31 Luật THADS năm 2014 quy định, người được thi hành án (THA) có đơn yêu cầu phải có nội dung thông tin về tài sản hoặc điều kiện THA của người phải THA. Quy định này không phù hợp với thực tế, gây khó khăn, trở ngại trong hoạt động THADS. Bởi lẽ, đây là quy định không có cơ sở pháp lý, điều kiện thực tế để người được THA thực hiện quyền của mình. Chính vì thế, người được THA thường yêu cầu chấp hành viên xác minh điều kiện THA của người phải THA hoặc nếu có xác minh điều kiện THA của người phải THA thì kết quả xác minh đó chưa bảo đảm tính chính xác, khách quan.

Thực tế cho thấy, ngay cả cơ quan, người có thẩm quyền khi thực hiện việc xác minh còn gặp rất nhiều khó khăn, bị cản trở, chứ không chỉ người được THA. Điều đáng nói, ngoại trừ quy định trên, hiện chưa có văn bản pháp luật nào quy định nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân đang nắm giữ thông tin hoặc quản lý tài sản, tài khoản của người phải THA phải cung cấp thông tin cho người được THA khi có yêu cầu. Trong khi đó, tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành thì việc thông tin liên quan đến tài sản được coi là quyền về tài sản bất khả xâm phạm. Chẳng hạn, Khoản 3, Điều 10, Luật Các tổ chức tín dụng quy định, các tổ chức tín dụng được từ chối việc điều tra, phong tỏa, cầm giữ, trích chuyển tiền gửi của khách hàng, trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật hoặc được sự chấp thuận của khách hàng. Hay Khoản 3, Điều 14 của Luật này còn quy định, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm từ chối việc điều tra, phong tỏa, cầm giữ, trích chuyển tiền gửi của khách hàng, trừ trường hợp có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật hoặc được sự chấp thuận của khách hàng. Hệ thống văn bản này cũng quy định, để cung cấp các thông tin liên quan đến tiền gửi và tài sản gửi của khách hàng thì người được THA phải có sự phê chuẩn của người có thẩm quyền như Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện KSNDTC; Chánh án, Phó Chánh án TANDTC…


Tổ chức THA luôn cần có sự vào cuộc của lực lượng liên ngành

Đó là liên quan đến việc cung cấp thông tin, còn việc xác minh điều kiện THA thì sao? Căn cứ, điều kiện thực tế nào để người được THA xác minh điều kiện THA, khi có sự mâu thuẫn lợi ích giữa người được THA và phải THA? Ngay cả những vụ án có lực lượng liên ngành cưỡng chế thì cũng khó có thể xác minh điều kiện THA, tổ chức THA thành công chứ chưa nói đến một công dân bình thường. 

Trúng thầu nhưng không được nhận tài sản

Theo quy định tại Điều 58 của Luật THADS thì việc bảo quản tài sản THA được giao cho người phải THA, người thân thích của người phải THA theo quy định tại Khoản 2, Điều 40 của Luật này hoặc người đang sử dụng, bảo quản; hoặc cá nhân, tổ chức có điều kiện bảo quản; hoặc bảo quản tại kho của cơ quan THADS.

Thực tiễn THADS cho thấy, việc giao cho người phải THA, người thân thích của người phải THA hoặc người đang sử dụng, bảo quản có những ưu điểm như thuận lợi trong việc bảo quản, trông coi, khai thác lợi ích từ tài sản; việc kê biên tài sản sẽ ít gặp phải sự chống đối của người có tài sản vì tâm lý chưa bị mất ngay tài sản; có thêm thời gian để các cơ quan chức năng tìm kiếm chỗ ở cho người có tài sản... Tuy nhiên, thực tế có thể coi đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến khó khăn, phức tạp trong quá trình bán đấu giá tài sản THADS. Bởi, khi người phải THA đang được quản lý tài sản, có tâm lý bị ép buộc nên thường chây ỳ, cố tình gây khó khăn, cản trở, không tạo điều kiện cho người có nhu cầu mua tài sản, xem tài sản, chưa kể họ còn tìm cách thông tin không đúng sự thật về tài sản, làm cho người có nhu cầu mua không muốn mua hoặc nếu mua thì không trả giá đúng với giá trị thực của tài sản. Tất cả làm cho việc bán đấu giá không phản ánh trung thực giá trị của tài sản đưa ra bán đấu giá. Trên thực tế, hầu hết các vụ việc khi kê biên, bán đấu giá đã phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, trong đó nhiều trường hợp đã phải huy động lực lượng chức năng. Đến khi tổ chức bán đấu giá thành lại một lần nữa phải cưỡng chế giao nhà. Như vậy, vừa gây tốn kém, mất thời gian, dễ gây mất trật tự an ninh, xã hội tại địa phương. Chưa kể quy định này tạo ra tâm lý của người phải THA tìm mọi cách để khiếu nại, tố cáo, cầu cứu, gây khó khăn trở ngại cho quá trình THA. Thực tế cho thấy, rất nhiều trường hợp dù đã bán đấu giá tài sản THA thành công nhưng bản thân người sở hữu tài sản trước vẫn ở đó, không chịu bàn giao, thậm chí phải tiến hành cưỡng chế để thu hồi tài sản, lại tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý trong việc bàn giao nên có không ít tài sản phải tổ chức đấu giá rất nhiều lần vẫn không bán được, khi bán được rồi vẫn không bàn giao được cho người trúng đấu giá.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang