PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:49 | 19/09/2017 (GMT+7)
.
Rút ngắn thời gian thi hành án

Nhiều vướng mắc trong thủ tục

08:41 | 10/09/2017
Trong 10 tháng (10.2016 - 8.2017), các cơ quan Thi hành án dân sự (THADS) đã thi hành xong trên 422 nghìn việc tương ứng với trên 33.5 nghìn tỷ đồng, tăng trên 21 nghìn việc và gần 13 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2016. Tuy nhiên, trước yêu cầu nâng cao hiệu lực, rút ngắn thời gian thi hành án để góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, còn nhiều “điểm nghẽn” đòi hỏi cần kịp thời có những biện pháp tháo gỡ.

Niêm yết thông báo… 30 lần

Nghị quyết 19-2017/NQ-CP ngày 6.2.2017 của Chính phủ yêu cầu tập trung rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp hợp đồng (bao gồm thời gian thụ lý, xét xử và THADS) từ 400 ngày xuống 300 ngày trong năm 2017 và dưới 200 ngày đến năm 2020; rút ngắn thời gian giải quyết phá sản doanh nghiệp từ 60 tháng xuống dưới 30 tháng trong năm 2017 và dưới 24 tháng đến năm 2020.

Quy trình, thủ tục THADS còn chưa thực sự được tinh gọn, hiệu quả là một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của việc thực hiện các chỉ tiêu của QH đề ra đối với hệ thống cơ quan THADS. Trong quá trình tổ chức THA, chấp hành viên còn phải ban hành quá nhiều loại giấy tờ, quyết định, thông báo THA khiến cho khối lượng công việc khá cồng kềnh. Điển hình như thủ tục thông báo THA khi kết quả xác minh cho thấy đương sự có tài sản là bất động sản ở địa phương nhưng đã bỏ địa phương đi nơi khác, chấp hành viên vẫn phải tiến hành thông báo, niêm yết đầy đủ các văn bản, quyết định THA. Theo quy định, để xử lý xong một tài sản này, chấp hành viên phải thông báo, niêm yết các văn bản không dưới 10 lần và mỗi lần phải đầy đủ 3 nơi là nơi có tài sản, UBND cấp xã và trụ sở cơ quan THADS, tức là chấp hành viên phải lập thủ tục niêm yết không dưới... 30 lần cho việc thông báo.

Nhiều quan điểm cho rằng thủ tục THADS đang bị “hành chính hóa” và đã đến lúc phải thay đổi cơ bản tư duy về THA. Sau thời hạn tự nguyện THA, nếu người phải THA thiếu ý thức tôn trọng pháp luật, thậm chí là coi thường pháp luật, không tự nguyện chấp hành bản án thì THA cần mang tính chất “cưỡng chế tư pháp” nhiều hơn. Theo đó, THADS cần mang tính quyền lực bắt buộc, trình tự, thủ tục cũng cần đơn giản, hiệu quả, mạnh mẽ chứ không nên “rườm rà” như hiện nay. Bên cạnh đó, việc quy định nhiều quyền không thực sự hợp lý cho người phải THA như hiện nay dẫn đến hiện tượng nhiều trường hợp đương sự lợi dụng quyền trong mỗi bước, mỗi quy trình để khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu tòa án xem xét thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, kéo dài thời gian THA.

Thực tế, năm 2017, các cơ quan THADS trên toàn quốc đã vận hành Cổng, Trang thông tin điện tử THADS, công bố các thủ tục hành chính, thống nhất thực hiện cơ chế một cửa, hỗ trợ trực tuyến và tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích. Qua đó, bước đầu góp phần rút ngắn thời gian thi hành án, nêu cao tinh thần phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quá tải và sự chây ỳ

Đến 31.7.2017, hệ thống THADS đã thực hiện 9.444/9.657 biên chế, toàn quốc có 3.915 chấp hành viên; 695 thẩm tra viên và 1.832 thư ký thi hành án. Tuy nhiên, trong những năm qua, khối lượng việc và tiền phải THA ngày càng tăng dẫn đến hiện tượng quá tải công việc, cụ thể: năm 2016 tăng 5,64% về việc và 14,74% về tiền, 10 tháng năm 2017 (10.2016 - 8.2017) tăng trên 44 nghìn việc (5,89%) tương ứng với gần 34 nghìn tỷ đồng (24,55%) so với cùng kỳ năm 2016, ngoài ra, còn khoảng gần 156 nghìn việc với hơn 50.000 tỷ đồng chưa có điều kiện thi hành chuyển kỳ sau nhưng phải đôn đốc, xác minh theo định kỳ. Tính bình quân, 10 tháng năm 2017, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh mỗi chấp hành viên đã giải quyết 325 việc tương ứng với trên 245 tỷ đồng; TP Hà Nội mỗi Chấp hành viên giải quyết 188 việc tương ứng với trên 97 tỷ đồng; tỉnh Bình Dương mỗi chấp hành viên giải quyết 454 việc tương ứng với 85 tỷ đồng; tỉnh Long An mỗi chấp hành viên giải quyết 336 việc tương ứng với trên 60 tỷ đồng...

Trong bối cảnh đó, ý thức của người phải THA thấp, khiến tạo thêm áp lực cho mỗi chấp hành viên, nhất là ở các thành phố lớn. 10 tháng năm 2017, các cơ quan THADS đã ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế THA đối với 9.039 trường hợp, tăng 618 trường hợp so với cùng kỳ năm 2016. Trước thái độ kiên quyết, dứt khoát của cơ quan THADS nên sau khi có quyết định cưỡng chế, có 1.039 trường hợp đương sự đã tự nguyện thi hành án. Như vậy, tổng số việc phải tổ chức cưỡng chế là 8.000 trường hợp, tăng 564 trường hợp so với cùng kỳ năm 2016, trong đó cưỡng chế có huy động lực lượng là 4.230 việc. Một số trường hợp chống đối quyết liệt, đặc biệt là trong quá trình cưỡng chế giao tài sản trúng đấu giá, hiện có 108 vụ việc loại này, hoặc cố tình khiếu nại vượt cấp, khởi kiện tại tòa án, hiện có 56 vụ việc loại này, gây khó khăn, kéo dài, trì hoãn việc THA nhưng chưa có các biện pháp đủ mạnh để buộc thực hiện hoặc răn đe người phải THA. 

Thế Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang