PHÁP LUẬT
Cập nhật 20:29 | 19/11/2017 (GMT+7)
.
Dự thảo Nghị định sản xuất nông nghiệp hữu cơ

“Đòn bẩy” cho sản xuất và tiêu thụ

07:26 | 01/09/2017
Sản phẩm hữu cơ ở nước ta vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ ở cả trong nước và quốc tế bởi thiếu hành lang pháp lý vững chắc làm “đòn bẩy”. Đó là khẳng định của các chuyên gia tại Hội thảo Khuyến nghị chính sách để quản lý và phát triển nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tổ chức ngày 31.8 tại Hà Nội.

Tiêu chuẩn phải hài hòa quốc tế

Theo TS. Phạm Đồng Quảng, nguyên Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, việc xây dựng Nghị định về nông nghiệp hữu cơ nhằm làm rõ khái niệm sản xuất nông nghiệp hữu cơ, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ là gì, từ đó tạo hành lang pháp lý để người sản xuất có điều kiện áp dụng được ngay vào sản xuất. Chính vì vậy, tiêu chuẩn và chứng nhận sản phẩm hữu cơ là nội dung quan trọng được Nghị định quy định rất cụ thể, chi tiết.

Theo ông Đặng Văn Khôi, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ, sản phẩm nông nghiệp hữu cơ phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế bởi rất nhiều bài học nhãn tiền về gạo, về cá đã cho thấy, dù đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia nhưng khi xuất khẩu ra nước ngoài lại gặp khó vì không đáp ứng tiêu chuẩn của các nước này. Vì thế mà tiêu chuẩn quốc gia phải hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, giúp doanh nghiệp dễ dàng xuất khẩu, giảm bớt được chi phí.

Diện tích nuôi trồng hữu cơ đã tăng đáng kể Nguồn ITN Nguồn: ITN

Đồng tình với quan điểm đó, đại diện Công ty Cổ phần Sao Thái Dương cho rằng, bài học từ tiêu chuẩn VietGAP là minh chứng cho thấy, rất cần hài hòa tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế bởi không ít doanh nghiệp gặp khó khi xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài. Thực tế, tiêu chuẩn hiện nay mới theo định hướng phát triển thị trường trong nước. Do vậy, dự thảo Nghị định nên xác định rõ tiêu chuẩn “tại thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam” là những thị trường nào, có thể là EU, Mỹ, Nhật Bản để tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Một trong những điểm khác biệt của sản phẩm nông nghiệp hữu cơ là bắt buộc phải có chứng nhận của tổ chức chứng nhận, các tổ chức này phải đáp ứng điều kiện tại Nghị định 107/2016 về điều kiện kinh doanh chứng nhận sản phẩm, đồng thời đáp ứng yêu cầu “chuyên gia đánh giá chứng nhận phải được cấp chứng chỉ đào tạo về chứng nhận sản phẩm hữu cơ”. Dự thảo cũng chấp nhận chứng nhận tiêu chuẩn được thực hiện bởi Hệ thống bảo đảm sự tham gia (PGS) - hình thức đánh giá chứng nhận có sự tham gia của các bên, nhà sản xuất, người bán hàng và khách hàng cũng như tổ chức cá nhân khác có liên quan.

Một số chuyên gia cho rằng, hệ thống PGS với sự hỗ trợ của Hiệp hội Nông nghiệp Việt Nam đã thực hiện hoạt động chứng nhận tương đối tốt ở một số cơ sở vì vậy việc thừa nhận như một cách thức chứng nhận sản phẩm hữu cơ là rất cần thiết. Tuy nhiên, cần khoanh lại là hệ thống này chỉ chứng nhận theo tiêu chuẩn Việt Nam, chỉ áp dụng với hộ và nhóm hộ, hướng tới thị trường trong nước chứ không hướng tới xuất khẩu.

Chỉ sản xuất hay cả kinh doanh?

 Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, diện tích nuôi trồng hữu cơ ở nước ta đã tăng lên đáng kể. Cụ thể, năm 2015 ước đạt hơn 76 nghìn hecta, gấp 3,6 lần so với năm 2010. Nhiều hộ nông dân cũng nắm bắt cơ hội phát triển sản phẩm hữu cơ, đã liên kết hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo phương thức tự nguyện áp dụng theo tiêu chuẩn của Hệ thống bảo đảm sự tham gia (PGS) do Liên đoàn quốc tế Các phong trào NNHC (IFOAM) xây dựng và ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Một trong những băn khoăn được đưa ra thảo luận tại hội thảo là có nên đưa nội dung kinh doanh vào dự thảo Nghị định hay không. Đại diện Trung tâm Nghiên cứu khoa học phát triển Nông nghiệp hữu cơ, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam kiến nghị, mục tiêu của dự thảo là phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ mà một bộ phận không thể tách rời là khả năng tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế. Nếu Nghị định chỉ quy định sản xuất không thôi, sau này buộc phải bổ sung nhiều văn bản khác hướng dẫn về kinh doanh, xuất khẩu sản phẩm này. Bên cạnh đó, nói tới một sản phẩm hữu cơ sẽ bao gồm các khâu từ sản xuất, chế biến, đóng gói và dán nhãn, do đó nếu dự thảo bỏ qua quy định về chế biến, đóng gói thì vô hình trung quyền lợi của người tiêu dùng chưa được bảo vệ toàn diện cũng như khó bảo đảm quyền của nhà sản xuất hữu cơ chân chính.

Tuy vậy, theo ông Nguyễn Đại Thắng, Ban Chấp hành Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, không nên đưa vấn đề kinh doanh sản phẩm nông nghiệp hữu cơ vào dự thảo, chỉ nên tập trung vào khâu sản xuất, phân phối và đóng gói tức là hướng tới đào tạo nông dân làm nông nghiệp hữu cơ chứ không nên dàn trải. Những nội dung khác để các văn bản pháp luật khác quy định.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Trần Thanh Nam lý giải, thực tế, các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam đã, đang chịu chi phối bởi các quy định khác. Chính vì thế, nếu đưa nội dung kinh doanh, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp hữu cơ vào dự thảo Nghị định thì buộc phải bổ sung điều kiện kinh doanh. Điều này có gây khó khăn, phiền hà cho doanh nghiệp hay không khi vừa phải đáp ứng điều kiện ở văn bản này lại vừa chịu ràng buộc bởi các văn bản khác? Nếu dự thảo chỉ gói gọn trong sản xuất tức là khi sản phẩm ra ngoài thị trường chỉ cần xác định giả hay thật, có đáp ứng đủ yêu cầu về nông nghiệp hữu cơ hay không chứ không buộc phải có điều kiện kinh doanh khác, khi đó doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng “dễ thở” hơn khi đầu tư cho nông nghiệp hữu cơ.

Thảo Mộc
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang