PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:23 | 28/06/2017 (GMT+7)
.
Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch

Không ai bị bỏ lại phía sau

08:26 | 19/06/2017
Với đội ngũ cán bộ - tư pháp chưa được kiện toàn, các cơ sở dữ liệu thống kê hộ tịch thiếu sự kết nối, chia sẻ… liệu những mục tiêu được đặt ra trong Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2017 – 2024 (sau đây gọi là Chương trình) có trở thành gánh nặng cho cán bộ công chức tư pháp, nhất là ở những nơi vùng sâu, xa, vùng khó khăn?

Tiến tới thông lệ quốc tế

Phê duyệt Chương trình hành động là một trong những hoạt động thiết thực triển khai Khung hành động của Hội nghị cấp Bộ trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP) về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2017 – 2024, trong đó Bộ Tư pháp giữ vai trò chủ trì. Chương trình hướng tới bảo đảm các sự kiện hộ tịch của công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú trên lãnh thổ Việt Nam, công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài được đăng ký kịp thời, đầy đủ, chính xác, đúng quy định pháp luật; nâng cao tỷ lệ đăng ký hộ tịch, tập trung vào tỷ lệ đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử. Đồng thời, bảo đảm mọi người dân đều được cấp giấy tờ hộ tịch (đặc biệt là cấp giấy khai sinh, trích lục khai tử), có đầy đủ nội dung, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Có thể thấy, để thực hiện được các mục tiêu nêu trên cần có sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, tập trung vào các giải nâng cao năng lực, chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ, tránh tình trạng “bố trí” công chức, hạn chế kiêm nhiệm để không bị quá tải; đẩy nhanh nguồn lực xây dựng, triển khai Đề án Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc, đặc biệt là việc chuyển đổi dữ liệu từ sổ giấy sang điện tử, thống kê chính xác tỷ lệ khai sinh, khai tử trên từng địa bàn và toàn quốc. Tuy  nhiên, đây đều là những điểm nghẽn trong công tác thống kê, đăng ký và quản lý hộ tịch.

Đại diện UNESCAP tại Việt Nam Hong Pum Thomas Chung cho rằng, để góp phần giảm bớt sự khác biệt trong xã hội, bảo đảm mọi người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương hoặc yếu thế không bị bỏ lại phía sau, Việt Nam cần tiếp cận, đánh giá về công tác hộ tịch một cách toàn diện đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức cũng như nâng cao nhận thức của người dân về công tác này.

Thiếu cả người và phương tiện

Theo mục tiêu của Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch, năm 2020, ít nhất 75% dân số cư trú trên lãnh thổ Việt Nam được đăng ký và cấp giấy khai sinh; tỷ lệ này đến năm 2024 là 85%; đến năm 2022, số liệu thống kê hàng năm về tỷ lệ khai sinh (có phân loại theo tuổi của mẹ, giới tính của trẻ, khu vực địa lý, đơn vị hành chính) được lấy từ dữ liệu đăng ký hoặc các nguồn dữ liệu hành chính có giá trị khác…

Một trong những hạt nhân cơ bản, tiến bộ của Luật Hộ tịch năm 2014 là phân cấp mạnh cho chính quyền cơ sở. Theo đó cán bộ tư pháp cấp phường, xã, thị trấn là những người nòng cốt, tạo sự chuyển biến trong công tác đăng ký, quản lý hộ tịch theo hướng đơn giản, thuận tiện để người dân thực hiện quyền của mình. Theo hướng đó, đội ngũ tư pháp - hộ tịch đã dần được quan tâm, tuy nhiên thời gian triển khai luật chưa nhiều, mong muốn, kỳ vọng của các nhà làm luật lớn cũng tạo áp lực cho đội ngũ công chức này. Điều đó, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiện Luật nói riêng và Chương trình nói chung.      

Đại diện Sở Tư pháp Kon Tum cho biết, mặc dù cán bộ tư pháp - hộ tịch đã được kiện toàn, thường xuyên tăng cường ở các cấp, nhưng thực tế vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ khi số lượng đăng ký các sự kiện hộ tịch ngày càng tăng, tính chất đa dạng và phức tạp hơn. Đặc biệt, cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã ở nhiều nơi chưa được chuẩn hóa về trình độ, nghiệp vụ chuyên môn (chưa học qua lớp Trung cấp Luật). Đây cũng là tình trạng của TP Hồ Chí Minh - một địa phương phát triển, có điều kiện hơn các tỉnh khác. Đại diện Sở Tư pháp TP Hồ Chí Minh cho biết, tình trạng thay đổi nhân sự thường xuyên làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giải quyết hồ sơ đăng ký và thống kê hộ tịch. Do tiếp nhận thêm nhiều việc, cũng như những quy định về tạo điều kiện cho người dân được lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch, thời hạn giải quyết rút ngắn… nên không thể tránh khỏi yêu cầu về tăng cường số lượng công chức tư pháp - hộ tịch. Tuy nhiên, trước yêu cầu tinh giản biên chế hiện nay, việc bổ sung biên chế rất khó khăn. Trong khi công chức tư pháp - hộ tịch ngoài thực hiện công tác tư pháp còn phải kiêm nhiệm thêm nhiều việc khác.

Không thể bố trí đủ người (theo địa giới hành chính) mặc dù Luật Hộ tịch đã quy định vì câu chuyện tinh giản biên chế và đối với những nơi đã bố trí đủ thì lại chưa đủ điều kiện trang bị máy tính có kết nối. Đây là thực trạng chung của cán bộ tư pháp - hộ tịch. Chưa kể đến một thực tế khác đang ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng thống kê hộ tịch. Đại diện đến từ Bộ Y tế đã nêu lên thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin tại các cơ sở y tế còn chậm và manh mún, nhiều trạm y tế vẫn phải sử dụng công cụ tính toán thủ công. Mặt khác, do nước ta chưa có mã số định danh cho từng người nên cũng gây khó khăn trong việc tổng hợp số liệu sinh phân theo tuổi mẹ và số liệu tử vong, nguyên nhân tử vong phân theo tuổi, giới và vùng địa lý.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang