PHÁP LUẬT
Cập nhật 21:21 | 20/09/2017 (GMT+7)
.

Gỡ vướng trong xử lý vi phạm hành chính

08:17 | 18/05/2017
Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện có thẩm quyền thành lập đoàn kiểm tra theo phương thức nào (Đoàn kiểm tra; kiểm tra liên ngành hay cả hai phương thức nêu trên?); Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện có được ủy quyền cho người đứng đầu cơ quan chuyên môn như Giám đốc Sở Tư pháp, Trưởng phòng Tư pháp ra quyết định thành lập đoàn kiểm tra không?... là những vướng mắc sau gần 5 năm thực hiện các văn bản pháp luật liên quan đến xử lý vi phạm hành chính.

Chưa có cơ chế kiểm tra

Vi phạm hành chính (VPHC) diễn ra hàng ngày, hàng giờ, thậm chí hàng phút trên tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và Luật Xử lý VPHC đã quy định thẩm quyền xử phạt VPHC cho gần 200 chức danh cụ thể trong tất cả các ngành, lĩnh vực, từ trung ương đến địa phương với tổng số người có thẩm quyền xử phạt là rất lớn. Bên cạnh việc quy định thẩm quyền xử phạt thì Luật Xử lý VPHC cũng trao thẩm quyền lập biên bản VPHC cho người có thẩm quyền đang thi hành công vụ khi phát hiện VPHC thuộc lĩnh vực quản lý của mình. Những người có thẩm quyền đang thi hành công vụ bao gồm người có thẩm quyền xử phạt, công chức, viên chức đang thi hành công vụ, nhiệm vụ; người chỉ huy tàu bay, thuyền trưởng, trưởng tàu, những người được chỉ huy tàu bay, thuyền trưởng, trưởng tàu giao nhiệm vụ lập biên bản.

Điều này tất yếu kéo theo một số lượng không nhỏ người có thẩm quyền lập biên bản VPHC bên cạnh những người có thẩm quyền xử phạt. Tuy nhiên, tất cả các hoạt động nêu trên đều chưa hình thành được cơ chế kiểm tra việc thi hành pháp luật trong VPHC, hay nói một cách khác là chưa ai kiểm tra việc xử lý VPHC đúng hay sai.

Cũng theo quy định hiện hành, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các cấp có trách nhiệm kiểm tra việc THPL về xử lý VPHC trong phạm vi lĩnh vực, địa bàn quản lý của mình. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra của Bộ Tư pháp cho thấy, ngoài một số ít các bộ, ngành, địa phương đã tiến hành các cuộc kiểm tra tình hình thực hiện các quy định pháp luật XLVPHC; còn lại công tác này hầu như chưa được chú trọng thực hiện hoặc thực hiện một cách hình thức. Báo cáo thực trạng việc kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý VPHC do Bộ Tư pháp thực hiện gần đây cho thấy, hàng năm các bộ, ngành, địa phương đều ban hành Kế hoạch kiểm tra nhưng khi thực hiện kết luận kiểm tra thì lại xem nhẹ, hoặc xử lý… cho xong.

Nhiều vướng mắc

 Đề nghị xây dựng Nghị định về kiểm tra và xử lý kỷ luật trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đang được Bộ Tư pháp gửi xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương. Theo đề xuất này, Nghị định sẽ quy định cụ thể và bổ sung các nội dung còn thiếu về trình tự, thủ tục, hình thức, thẩm quyền, trách nhiệm… kiểm tra; bảo đảm không làm phát sinh chức danh mới, không tăng thẩm quyền của các chức danh đã có cũng như không tạo ra các quy định khác biệt so với pháp luật hiện hành.

Cho đến nay, ngoài Luật Xử lý vi phạm hành chính, Chính phủ đã ban hành một số nghị định như Nghị định số 81/2013/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định số 111/2013/NĐ-CP quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn và Nghị định số 221/2013/NĐ-CP Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Như vậy, các quy định về kiểm tra công tác thi hành pháp luật (THPL) xử lý VPHC hiện tại chưa có sự thống nhất, lại nằm rải rác ở một số văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, gây khó khăn cho việc áp dụng. Thực tế cho thấy, nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc tổ chức thực hiện hoạt động kiểm tra chưa được quy định nên việc triển khai, áp dụng còn nhiều vướng mắc và không bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Cục trưởng Cục Quản lý xử lý VPHC và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp Đặng Thanh Sơn nêu thực tế, theo quy định Điểm đ Khoản 1 Điều 44 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP  thì UBND có trách nhiệm, kiểm tra, thanh tra việc thi hành các quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn và quản lý tại gia đình ở địa phương. Như vậy, UBND các cấp không được kiểm tra việc lập hồ sơ đề nghị và ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn và quản lý tại gia đình. Trong khi đó, nếu theo quy định tại Khoản 5 Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP thì thẩm quyền kiểm tra của UBND các cấp không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra việc thi hành mà có thể kiểm tra toàn bộ quá trình lập hồ sơ đề nghị, xem xét, ra quyết định áp dụng và thi hành các quyết định giáo dục tại xã, phường, thị trấn và quản lý tại gia đình.

Do chưa có các quy định pháp luật cụ thể về trình tự, thủ tục kiểm tra nên trong quá trình áp dụng, các cơ quan, người có thẩm quyền kiểm tra còn gặp nhiều lúng túng, thực hiện không thống nhất. Đặc biệt, hiện nay, việc thực hiện thông báo, kết luận kiểm tra chưa được chú trọng do chưa có quy định cụ thể về cách thức thực hiện thông báo, kết luận kiểm tra cũng như việc xử lý trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong việc thực hiện thông báo, kết luận kiểm tra về xử lý VPHC. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho công tác triển khai thi hành Luật XLVPHC trong thời gian vừa qua còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang