VĂN NGHỆ
Cập nhật 00:14 | 22/01/2019 (GMT+7)
.

Hộp kỷ niệm

08:37 | 01/01/2019
Tôi sẽ nhớ những buổi sáng mùa Xuân của năm mười tám tuổi, khi nóc nhà còn lợp bằng tôn chưa xây lên cao. Tôi nằm trên đó, nhìn mây trời có những cánh chim bay qua, thấy nỗi rạo rực của lòng trai mới lớn đang nghĩ ngợi rất nhiều về tình yêu, về hạnh phúc và cả về danh vọng phù phiếm...

Khi căn nhà của gia đình phải bán đi, ta tưởng như một số trang đời mình vừa bị xóa. Nếu ta sống trong ngôi nhà từ thời niên thiếu đến khi trưởng thành, ngôi nhà dần biến thành một chiếc hộp chứa đầy kỷ niệm và ký ức. Dù sao, có điều an ủi là chúng ta chỉ mất cái hộp lớn đựng những kỷ niệm, mà không mất đi kỷ niệm. Ta sẽ nhớ căn nhà đó, cho đến cuối đời vì nó là một phần bản ngã, là không gian mơ mộng, là nơi bao bọc và duy dưỡng tâm hồn, là nơi ta còn là ta với những gì trong trẻo nhất. Theo tuổi đời chồng chất, ta càng quý những ngày tuổi thơ được bảo bọc bởi những người thân cùng sống dưới mái nhà. Khi chúng mất dần, ta cố nhặt nhạnh lại bằng những hồi tưởng, những câu chuyện kể, hoặc bằng một bài viết chia sẻ cho bạn bè và cả những người không quen. 


Má tôi không còn sống đến lúc ngôi nhà của gia đình phải bán đi. Trái tim bà không phải thắt lại khi món đồ cuối cùng đã dọn lên chiếc xe tải rồi khuất sau con hẻm, và khi cánh cửa được khóa lại, nhốt tất cả những hình ảnh cũ của một thời. Bên ngạch cửa ấy, bao nhiêu lần đi chợ về, bà thầm vui trong lòng khi thấy các con thơ ngây đứng đợi, để được dúi cho cái bánh hay một món đồ chơi rẻ tiền. Tầng lầu lửng, má ngồi coi mấy đĩa cải lương mỗi buổi tối, vây quanh là mấy cô con gái yêu thương.  Bộ ghế salon, ba ngồi gác chân hút ống điếu, đọc tờ báo Xuân. Cái cửa hông luồn ra con hẻm nhỏ, nơi ba cột con vịt Xiêm ngày gần Tết đợi lúc nhổ lông. Căn phòng của ông anh lớn tuổi độc thân, mấy ngày Tết cả nhà ngồi chơi lô tô. Cái phòng riêng rộng rãi của tôi ở lầu ba, nhìn ra cái sân lát gạch Tàu đỏ đặt mấy chậu sứ Thái Lan, mai chiếu thủy. Trong căn phòng rộng rãi đó, tôi thức dậy trễ sáng thứ bảy trong tiếng máy lạnh chạy rù rù, nhìn nắng xiên vào cửa sổ và tràn lên bức tranh “Thành phố buồn” của Đinh Cường. Căn phòng có lần người yêu với dáng mảnh mai như cây phong non đến thăm và pha cho ly nước chanh nóng trong một trận cảm. Căn phòng khi chưa ra riêng, con trai chào đời và luôn là nhân vật quan trọng nhất mà mọi người trong nhà chờ đợi trong buổi sáng mồng Một Tết, dưới tầng trệt.

Tôi sẽ nhớ những buổi sáng mùa Xuân của năm mười tám tuổi, khi nóc nhà còn lợp bằng tôn chưa xây lên cao. Tôi nằm trên đó, nhìn mây trời có những cánh chim bay qua, thấy nỗi rạo rực của lòng trai mới lớn đang nghĩ ngợi rất nhiều về tình yêu, về hạnh phúc và cả về danh vọng phù phiếm. Cũng trên mái nhà khi trời chạng vạng, tôi dò tìm chòm sao ráp lại thành hình lưỡi liềm có cán dài, mà ông anh tôi bảo đó là lưỡi liềm của vua Thần Nông. 

Những đêm mùa hè khác, tôi ngủ trước hàng hiên trong một đêm oi bức, nghe đủ thứ âm thanh lao xao của thiên nhiên nhiệt đới do cơn gió mang đến. Có đêm, tôi thức giấc khi trăng chiếu vào mái hiên nhà rất sáng, chiếu lên cành lá cây táo gai và đám chậu cây kiến cò có bông trắng xếp thành một cụm vây quanh gốc táo. Tôi thức dậy như chàng Dũng trong tiểu thuyết “Đôi bạn” của Nhất Linh, nửa đêm ra nhìn hòn non bộ để tưởng tượng cảnh đào nguyên với con đường sát mặt nước đi khuất vào trong bóng tối một hốc đá và thấy dưới ánh trăng hai ông tiên ngồi đánh ván cờ thiên cổ. Tôi cảm thấy những con cò đang ngủ trên những cành kiến cò dợm vỗ cánh bay trong hương thơm huyền hoặc của cây nguyệt quế bông trắng. “Đêm thơm như một dòng sữa…”. Êm đềm quá những đêm hè tuổi mới lớn mơ rất nhiều dưới mái nhà mà mình chưa dám bước chân rời xa.

Dưới mái nhà này, tôi chứng kiến nỗi khổ tâm của ba sau khi nghỉ việc, sự lo lắng của má khi gánh nặng gia đình trút hết vào vai bà mà đám con còn nhỏ. Tôi thấy niềm vui của má khi nhận sự đóng góp của tôi từ tháng lương đầu tiên. Tôi thấy cơn giận của ba nguôi dần qua năm tháng, từ khi anh tôi tình nguyện vào lính mà không hỏi ý kiến ông. Tôi thấy sự thẹn thùng của các chị em gái khi lấy chồng trong ngày dạm ngõ và sự e dè của vợ mới cưới ngày đầu làm dâu. 

Tất cả những cảm xúc đó tích tụ lại thành linh hồn của ngôi nhà. Phải chăng nó được gọi là “hơi người” để giữ ngôi nhà ít bị hư hao như dân gian thường nói, không chỉ thiên về sự hiện diện của con người mà còn là năng lượng tinh thần còn lưu lại qua những cuộc gặp gỡ, chuyện trò, yêu thương ân cần và cả những cuộc tranh cãi giận dỗi nữa, trong nhiều năm? 

Khi cha mẹ ra đi, không còn bóng mát dịu dàng phủ xuống đàn con, chỉ còn hương khói bay lên trong ngôi nhà những ngày giỗ chạp. Rồi đàn con tản mát dần, có người đã ra đi hẳn. 

Tôi không muốn nhắc lại tâm trạng những lần đi về khuya, xe chạy ngang ngôi nhà cũ tối đèn. Ngôi nhà nằm im lìm đợi người chủ mới. Nó sẽ được sửa chữa, đổi mới diện mạo để được đẹp hơn. 

Dù sao, căn nhà thân yêu nơi sinh ra và lớn lên, là món quà tặng đặc biệt của thượng đế mà tôi đã nhận và sẽ giữ mãi ký ức về nó trong tim. Và tôi đang làm nên món quà giống như vậy cho các con tôi, trong căn nhà chúng tôi đang sống.

Tùy bút của Phạm Công Luận
Xem tin theo ngày:
ÂM NHẠC
14:59 11/02/2015
Cuối năm 2014 đầu năm 2015, chương trình Lửa của nghệ sĩ piano Phó An My, nhạc sĩ Đặng Tuệ Nguyên cùng các diễn viên Nhà hát Tuồng Việt Nam đã mang đến cuộc đối thoại thú vị giữa piano - khí cụ của châu Âu và tuồng - nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam, dựa trên sự tôn trọng đặc thù của từng loại hình.
Quay trở lại đầu trang