VĂN NGHỆ
Cập nhật 09:27 | 23/07/2018 (GMT+7)
.
Tản mạn

“Nỗi khổ” báo in

08:45 | 05/07/2018
Vào thời hoàng kim của báo giấy cũng như văn hóa đọc, nhà văn Nguyên Ngọc từng có bài viết chia sẻ về cảm giác sung sướng của người cầm bút khi nhìn thấy bản thảo viết tay như là được “hô biến”, nhờ vào “ma lực của chữ in”. Giờ kể mà cần cập nhật lại bài viết, chắc ông phải sửa thành... “Ma trận của báo in”, thì mới tả xiết “nỗi khổ” của báo in lúc này.

Giá giấy tăng chóng mặt (được tính là tăng hơn gấp đôi mức thấp nhất trong vòng 2 năm qua) và đặc biệt là trong vòng ba tháng qua (tăng thêm gần 20%) đang khiến các doanh nghiệp ngành in đứng ngồi nhấp nhổm. Kéo theo đó là báo in - vốn đang trong cơn bĩ cực, lại càng thêm rối. Nhiều tòa soạn báo đang phải đứng trước bài toán cực chẳng đã: Tăng giá báo, giữa lúc đang phải tìm đủ mọi cách giữ bạn đọc ở lại. Và trên thực tế, nhiều tờ báo có số lượng phát hành lớn như Thanh Niên, Tuổi Trẻ... đã phải tăng giá báo hơn gấp rưỡi (từ 3.500 đồng và 3.700 đồng lên 5.500 đồng/tờ), hay thậm chí trong tuần qua, tờ Thanh Niên đã phải quyết định đóng cửa ấn phẩm Thanh Niên Tuần San kể từ ngày 1.7.2018, sau hơn 12 năm tồn tại của nó. Hình thức thay thế sẽ là Emagazine. Thời khó của báo in đã đành, trong đó không loại trừ nguyên nhân đang khiến lãnh đạo nhiều tờ báo phải kêu giời: Sự tăng vọt như trêu ngươi của giá giấy. Có vị còn lên Facebook tự trào: Kể mà “đi theo ma mặc áo giấy” được thì cũng đành liều “theo ma” vậy, vì giá giấy đang tăng chóng mặt thế cơ mà! 

Còn nhớ, vào thời hoàng kim của báo giấy, cũng như văn hóa đọc, nhà văn Nguyên Ngọc từng có bài viết chia sẻ về cảm giác sung sướng của một người cầm bút khi nhìn thấy bản thảo viết tay của mình như được “hô biến” về sức lôi cuốn, nhờ vào “ma lực của chữ in”. Cái “chữ in” mà nhà văn Nguyên Ngọc nói ở đây là trên sách và báo giấy, vì lúc đó chưa xuất hiện báo mạng. Giờ kể mà cần cập nhật lại bài viết, chắc ông phải sửa thành... “ma trận của báo in”, thì mới tả xiết nỗi khổ của báo in lúc này.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc giá giấy tăng vọt được cho là do khách quan: Nguồn cung từ Trung Quốc càng lúc càng căng thẳng do nguyên liệu bột giấy nhập khẩu tăng cao, khiến nước bạn phải tăng cường thu gom nguyên liệu và giấy thành phẩm trên diện rộng... Căn nguyên gián tiếp là do Chính phủ Trung Quốc hiện đang siết chặt về môi trường, mà trong đó các nhà máy giấy bị quy là “thủ phạm số 1”. Một loạt nhà máy quy mô nhỏ có công nghệ lạc hậu thậm chí đã bị đóng cửa từ hơn 10 năm trước, khiến nguồn cung bị hụt đi thấy rõ (chừng 10 triệu tấn giấy/năm) và lần “đóng cửa” mới nhất diễn ra cách đây chưa lâu đã làm “bốc hơi” thêm khoảng 16 triệu tấn giấy nữa (theo Báo Tuổi Trẻ).

Thêm lần nữa, câu nói của nguyên Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh mới đây đã được nhắc lại: “Hãy tự cứu mình trước khi trời cứu!”, thay cho lời khuyến cáo vốn từ lâu đã được đưa ra cho ngành giấy, với những nguyên nhân nội tại, chủ quan. Nghịch lý thay cho một đất nước vốn dồi dào về rừng nguyên liệu, hàng năm xuất khẩu hàng trăm nghìn tấn mảnh gỗ nguyên liệu giấy, lại phải đi nhập khẩu nguyên liệu, do có quá ít nhà máy sản xuất bột giấy. Bên cạnh đó, một lượng lớn giấy phế liệu, thải loại lại bị đưa thẳng ra... bãi chôn lấp, hoặc được thu gom theo phương thức thủ công (hầu như hoàn toàn dựa vào đội quân ve chai đồng nát), thay vì được tái chế, bằng một dây chuyền quy mô, đồng bộ.

Tỷ lệ thu hồi giấy loại để tái chế ở Việt Nam được tính là 25%, trong khi trên thế giới là 70%. Trong khi các nước phát triển coi giấy đã qua sử dụng là nguyên liệu thì Việt Nam lại coi đó là... rác, và đem tiêu hủy nó một cách lãng phí. Để rồi lại phải chi ngoại tệ nhập khẩu một lượng... giấy phế liệu, giấy tái chế khổng lồ từ nước ngoài để làm nguyên liệu sản xuất giấy - “Con nhà lính, tính nhà quan” là đấy chứ đâu!

Lê Quân
Xem tin theo ngày:
ÂM NHẠC
14:59 11/02/2015
Cuối năm 2014 đầu năm 2015, chương trình Lửa của nghệ sĩ piano Phó An My, nhạc sĩ Đặng Tuệ Nguyên cùng các diễn viên Nhà hát Tuồng Việt Nam đã mang đến cuộc đối thoại thú vị giữa piano - khí cụ của châu Âu và tuồng - nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam, dựa trên sự tôn trọng đặc thù của từng loại hình.
Quay trở lại đầu trang