VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 18:01 | 23/10/2014 (GMT+7)
.

Bảo tồn di sản kiến trúc Pháp tại Hà Nội: Lồng ghép bảo tồn
- thương mại
- du lịch

24/11/2008
Những giá trị mà di sản kiến trúc Pháp mang lại cho Hà Nội vô cùng to lớn, song việc xác lập cơ sở pháp lý cũng như các giải pháp để công nhận, bảo vệ, phát huy các giá trị của loại di sản kiến trúc này còn rất hạn chế và mang tính đơn lẻ, chưa đồng bộ.

      KTS NGUYỄN VĂN HẢI, Phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội: Bài học quý cho quy hoạch Hà Nội mở rộng
      Các khu vực có kiến trúc Pháp ở Hà Nội đang đứng trước sức ép nội tại và thách thức của sự phát triển, nếu không được định hướng, quản lý, kiểm soát phát triển kịp thời sẽ có nguy cơ làm mất giá trị đặc trưng khu vực. Do đó, rất cần nghiên cứu xác định giá trị đặc thù và những hướng dẫn, quy định quản lý làm cơ sở cho việc bảo tồn và phát triển đô thị. 
      Từ năm 1986 đến nay đã có một số dự án, đề tài nghiên cứu của một số tổ chức, cá nhân, trường đại học trong và ngoài nước về khu phố Pháp và các giá trị của nó. Mặc dù đã xác định được những giá trị kiến trúc, xây dựng đô thị... của khu phố Pháp, nhưng nhìn chung vẫn thiếu những giải pháp kiểm soát phát triển, quản lý theo hướng bảo tồn gắn liền với phát triển đô thị khu vực. Việc nghiên cứu, xác định về ranh  giới, di sản đô thị để bảo tồn và phát huy các giá trị của khu phố kiến trúc Pháp còn có thể giúp chúng ta nhìn nhận, đánh giá lại cấu trúc không gian đô thị của khu phố này như một bài học kinh nghiệm quý trong phát triển đô thị cho Hà Nội mở rộng.

      GS-TS NGUYỄN TẤN VẠN, Bộ Xây dựng: Cần một thể chế quản lý di sản kiến trúc Pháp
      Bản sắc của khu phố Pháp không chỉ ở cấu trúc đô thị ổn định khá bền vững, mà còn tạo dựng cảnh quan đô thị khá đặc trưng cho Hà Nội, một đô thị tĩnh tại, mật độ xây dựng thấp, cây xanh được thiết kế có ý tưởng, có chọn lọc. Giá trị của một đô thị khi nó diễn đạt đầy đủ giá trị văn hóa của nó đã được trải nghiệm qua các giai đoạn lịch sử. Nếu hình ảnh đáng giá nhất của đặc trưng khu phố Pháp không còn nữa thì giá trị của đô thị Hà Nội cũng tự nó đánh mất. Do vậy, cùng với việc đánh giá, phân loại giá trị của di sản đô thị, việc xây dựng và ban hành chính sách, thể chế để quản lý, gìn giữ không kém phần quan trọng. Tôi biết biệt thự của họa sỹ Nam Sơn – đồng hiệu trưởng đầu tiên của trường Mỹ thuật Đông Dương do KTS Nguyễn Cao Luyện sáng tác - một dinh thự được nghiên cứu cho một họa sỹ có không gian bên trong khá đặc biệt. Nhiều KTS muốn bảo tồn nó vì nó mang dấu ấn thời kỳ mở đầu của nền hội họa và kiến trúc Việt Nam. Tuy nhiên, biệt thự này chắc sẽ được bán và đập đi để xây dựng công trình lớn hơn, kinh doanh có hiệu quả hơn mà không có thiết chế nào để gìn giữ nó.

      KTS NGÔ TRUNG HẢI, Phó viện trưởng Viện Kiến trúc, quy hoạch đô thị nông thôn: Lồng ghép bảo tồn-thương mại-du lịch
      Giá trị của khu phố cũ chủ yếu là các kiến trúc công trình được thiết kế bởi các KTS Pháp và chịu ảnh hưởng nhiều từ phong cách kiến trúc thuộc địa, kiến trúc từ chính quốc (Pháp). Bên cạnh đó còn nhiều biệt thự, nhà ở song lập, trụ sở cơ quan do các KTS Việt Nam thiết kế, thậm chí có sự cộng tác giữa các KTS Việt Nam và Pháp trong quá trình thiết kế, xây dựng. Vì vậy, không chỉ nói giá trị ở đây là kiến trúc Pháp mà chính xác hơn là phong cách kiến trúc Pháp nhưng đã được “nhiệt đới hóa” cho Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Hơn nữa, những chi tiết văn hóa, kiến trúc, lối sống Việt cũng đã được chú ý và áp dụng vào các di sản này. Nhưng không kém phần quan trọng là giá trị của cả một quần thể kiến trúc tương đối đồng nhất về phong cách kiến trúc, về tầng cao, mật độ xây dựng và thậm chí cả lối sống, thu nhập của cư dân khu vực này. Đó chính mới là tinh thần, linh hồn của khu phố Pháp, điều mà các chuyên gia lưu ý trong quá trình nghiên cứu.
Không gian Hà Nội đang mở rộng dần về phía Tây và phía Nam, đặt khu phố cũ ngay giữa lòng Hà Nội trở thành trung tâm khu ở và thương mại của Thủ đô. Vị thế của khu phố Pháp đang đóng vai trò mới so với chức năng gốc. Tuy vậy, khi những khu đô thị mới hình thành và mang lại hình ảnh mới của đô thị hiện đại, thì khu phố cũ vẫn có giá trị của nơi lưu giữ ký ức một thời kỳ. Theo tôi, nên nhanh chóng xác định giá trị của hệ thống di sản kiến trúc khu phố cũ và sớm công nhận như di tích quốc gia, đóng góp vào quỹ di sản kiến trúc đô thị. Nên vừa bảo tồn vừa khai thác trong xu thế phát triển kinh tế, xã hội, lồng ghép bảo tồn-thương mại-du lịch. Nên lập quy chế quản lý bảo tồn di sản khu phố cũ kết hợp với những hướng dẫn về thiết kế đô thị cho các công trình kiến trúc mới trong khu vực.

Nhật Vũ ghi
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
08:46 04/10/2014
Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn phải đổi mới cách dạy và học theo hướng tránh chỉ học kiến thức đã có, nặng về lý thuyết mà không nắm được vấn đề, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã xây dựng phương án đổi mới tuyển sinh đại học, sau đại học theo hướng đánh giá năng lực, nhằm tạo ra bước đột phá dẫn tới những thay đổi căn bản trong quá trình dạy và học.
Quay trở lại đầu trang