VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 00:27 | 21/02/2019 (GMT+7)
.

Động lực cho giáo dục đại học phát triển

08:36 | 12/02/2019
Năm 2019 là năm đầu tiên triển khai Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học. Trò chuyện với PV Báo Đại biểu Nhân dân trong những ngày đầu Xuân Kỷ Hợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT) PHÙNG XUÂN NHẠ khẳng định, việc QH thông qua Luật này sẽ mở ra một trang mới cho phát triển giáo dục đại học Việt Nam.

Nhiều chuyển biến tích cực

- Nhiều chuyên gia khẳng định, giáo dục đại học vừa trải qua một năm với nhiều biến chuyển tích cực. Ông có thể chia sẻ đôi điều về những thay đổi của giáo dục đại học thời gian qua?

- Giáo dục đại học là cấu thành vô cùng quan trọng của hệ thống giáo dục. Do đó, Nghị quyết 29 ngày 04.11.2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã yêu cầu: “Hoàn thiện mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia; trong đó, có một số trường và ngành đào tạo ngang tầm khu vực và quốc tế. Đa dạng hóa các cơ sở đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển công nghệ và các lĩnh vực, ngành nghề; yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”.

Từ Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, có thể thấy chưa bao giờ giáo dục của Việt Nam đổi mới nhanh và mạnh mẽ, tiếp cận các chuẩn mực của quốc tế như những năm qua. Minh chứng rõ nhất cho nhận định này là những kết quả kiểm định chất lượng giáo dục đại học, xếp hạng đại học. Công tác kiểm định chất lượng giáo dục của Việt Nam đã định hướng theo các tiêu chí chuẩn mực của khu vực và thế giới. Qua tự đánh giá, đánh giá ngoài, nhiều nhà trường đã thấy được điểm mạnh, điểm yếu và xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng sát thực và hiệu quả hơn, từ đó, thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục và hội nhập với thế giới.

Lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục đại học Việt Nam, vào năm 2018, hai Đại học Quốc gia có tên trong danh sách xếp hạng 1.000 trường hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng QS; trên 10 cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam có tên trong các bảng xếp hạng nghiên cứu SCImago. Ngoài ra, còn có 3 cơ sở giáo dục đại học được chứng nhận 3 sao theo QS-Stars. 23 trường đã thực hiện thành công thí điểm tự chủ đại học, trong đó có 3 trường đại học đang làm Đề án tự chủ ở mức cao hơn. Đặc biệt, đổi mới quản trị đại học đang “cởi trói” cho hàng loạt vấn đề vốn là lực cản của giáo dục đại học.

- Tháng 11.2018, QH thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học. Bộ trưởng đánh giá như thế nào về tác động của Luật nhằm giải quyết những tồn tại hiện nay của giáo dục đại học?

- Có thể nói, việc QH thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học vào tháng 11.2018 đã mở ra một trang mới cho phát triển giáo dục đại học. Luật đã xác định những nét mới mẻ trong 3 trụ cột của bậc đào tạo này, đó là: Tự chủ về chương trình, tự chủ về nhân sự với sự tham gia sâu của hội đồng trường, cơ chế tài chính linh hoạt, thúc đẩy giáo dục ngoài công lập phát triển.

Những hành lang thông thoáng đó sẽ tạo động lực cho giáo dục đại học cạnh tranh. Sau một thời gian nhất định, ví dụ 5 năm tới, trật tự giáo dục đại học sẽ thay đổi, mạng lưới trường đại học sẽ phát triển theo hướng sáp nhập các trường yếu, trường nhỏ để tạo nên những cơ sở đào tạo đại học lớn, có khả năng cạnh tranh, khẳng định về chất lượng. Luật được thông qua cũng sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục đại học, bảo đảm hội nhập quốc tế, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Hiện nay, Bộ GD - ĐT đang xây dựng 2 Nghị định hướng dẫn (Dự kiến ban hành tháng 5.2019) và rà soát lại các văn bản có liên quan để thực thi Luật từ ngày 1.7.2019.

Cần sự chia sẻ và đồng hành từ xã hội

- Người dân đang mong đợi giáo dục có nhiều đổi mới, tích cực. Ngành sẽ tập trung những vấn đề lớn nào trong năm nay, thưa Bộ trưởng?

- 2019 là năm bản lề, chuẩn bị các điều kiện về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất để triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới - điểm nhấn quan trọng nhất trong quá trình thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29. Vì vậy, ngành giáo dục sẽ tập trung cao độ cho việc thực hiện nhiệm vụ này. Trọng tâm là đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu mới; bảo đảm đủ trường lớp, trang thiết bị tối thiểu để dạy học 2 buổi/ngày với cấp tiểu học; thực hiện biên soạn một bộ sách giáo khoa theo tinh thần Nghị quyết 88 của QH về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.

Năm 2019, tôi cũng muốn dành sự quan tâm, ưu tiên cho việc giảm áp lực cho giáo viên, tạo động lực cho họ yên tâm công tác. Tôi cũng nhiều lần nói về thu nhập của giáo viên, cũng như sự tôn trọng xứng đáng dành cho họ, những việc này vẫn cần tiếp tục phải cải thiện trong thời gian tới bằng sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương và của toàn xã hội. Bên cạnh đó, ngành sẽ tập trung tăng cường giáo dục đạo đức lối sống cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, học sinh sinh viên để hình thành lối sống văn hóa, xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện. Sửa đổi, bổ sung một số chính sách hỗ trợ giáo dục miền núi để tạo điều kiện cho các vùng khó khăn được hưởng những chính sách giáo dục ngày càng tốt hơn.

- Giáo dục là lĩnh vực nhận được sự quan tâm của toàn xã hội, nhân dịp đầu năm, Bộ trưởng có thông điệp gì gửi tới các bậc phụ huynh, giáo viên và xã hội?

- Giáo dục được cả xã hội dõi theo, kỳ vọng và đặt niềm tin. Điều này tạo động lực cho ngành, nhưng giáo dục cũng cần thêm cả sự chia sẻ và đồng hành từ xã hội. Yêu cầu đặt ra của xã hội với giáo dục là phải ổn định, bằng chứng là nhiều người không hài lòng khi nhắc đến cụm từ “đổi mới giáo dục”. Nhưng trong một xã hội thay đổi từng ngày, sự ổn định của giáo dục phải được xem xét trong “thế cân bằng động”. Những gì đã tốt chúng ta sẽ giữ ổn định, những gì chưa tốt cần phải nghiên cứu, đổi mới. Nếu chúng ta vẫn giữ sự “ổn định” của những điều chưa hợp lý, thì đó là sự thụt lùi, bởi xã hội tiến lên từng ngày.

Tôi nói như vậy để mong rằng, các bậc phụ huynh, giáo viên và toàn xã hội sẽ tiếp tục đồng hành, dành niềm tin cho giáo dục - vì đó vừa là động lực, vừa là thách thức đặt ra cho ngành. Niềm tin xã hội là nguồn lực quan trọng để ngành giáo dục chuyển biến tích cực.

- Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Khải Minh thực hiện
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
18:14 01/02/2019
Xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, chính vì vậy những năm qua, huyện Than Uyên, Lai Châu đã nỗ lực huy động mọi nguồn lực cũng như thực hiện chương trình xã hội hóa giáo dục, đầu tư cơ sở vật chất trường lớp học, trang thiết bị đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
Quay trở lại đầu trang