VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 08:23 | 23/02/2019 (GMT+7)
.

Độc đáo, tinh tế và phổ thông

18:20 | 01/02/2019
Theo GS. Lee Hun Yul, Khoa Truyền thông, ĐH Korea, sự hâm mộ của thế giới đối với Làn sóng Hàn Quốc (Hallyu) mới có 20 năm nay, nhưng xứ sở Kim chi đã phải nỗ lực gần 100 năm mới đạt được thành công đó. Và giờ đây họ đang tận dụng sức nóng của văn hóa đại chúng để tạo ra Làn sóng Hàn Quốc thứ hai, tập trung vào văn hóa truyền thống và nghệ thuật hàn lâm.

Sẽ đạt 100 triệu fan vào năm 2020

Bắt đầu từ Nhật Bản, Nam Á và Đông Nam Á cuối thập niên 1990, Làn sóng Hàn Quốc (Hallyu) đã tiến vào khắp các lãnh thổ trên toàn cầu, và trở nên lớn mạnh đến mức được coi như xuất khẩu chính của Hàn Quốc. Trước việc thế giới nồng nhiệt đón nhận Hallyu, Chính phủ Hàn Quốc đã quyết định đầu tư và bao cấp các doanh nghiệp khởi nghiệp trong ngành công nghiệp sáng tạo. Sự phát triển và mở rộng của Làn sóng Hàn Quốc dựa nhiều vào tiến bộ của công nghệ, với nhiều sản phẩm như phim truyền hình, điện ảnh, âm nhạc, mỹ phẩm và thời trang giành được sự thu hút toàn cầu thông qua các nền tảng truyền thông xã hội và các trang web chia sẻ ảnh, video.

Sau 20 năm, số liệu do Quỹ Hàn Quốc vừa công bố cho thấy, tính đến tháng 12.2018, đã có tới 89,19 triệu người hâm mộ (fan) Hallyu thuộc 113 quốc gia trên toàn thế giới, chưa kể tại Hàn Quốc, tăng 22% so với năm 2017. Nếu tính theo châu lục, châu Á và châu Đại Dương đông nhất, chiếm tới 70,59 triệu người. Với đà tăng như mấy năm gần đây, Quỹ Hàn Quốc dự đoán, đến năm 2020, số người hâm mộ Làn sóng Hàn Quốc sẽ đạt mốc 100 triệu. Từ văn hóa đại chúng, Hàn Quốc đang tận dụng Hallyu làm bước đà để quảng bá văn hóa truyền thống và nghệ thuật hàn lâm.

Ngược dòng lịch sử

Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bắt đầu năm 1953, sau khi ký Hiệp ước Đình chiến Triều Tiên. Từ đó, Hàn Quốc trải qua Kỳ tích sông Hàn, ám chỉ sự phát triển thần kỳ về kinh tế sau kết thúc chiến tranh Triều Tiên. Tuy nhiên, phải mấy chục năm sau, ngành công nghiệp điện ảnh mới phát triển nở rộ và các hãng điện ảnh của Mỹ bắt đầu thiết lập văn phòng phân phối tại Hàn Quốc. Đầu tiên là Twentieth Century Fox (năm 1986), tiếp đến là Warner Bros. (1989) và Columbia năm sau đó. Đến 1993, Walt Disney cũng có văn phòng phát hành tại đất nước này.

Khi các cố vấn cho Tổng thống Hàn Quốc nhận ra rằng, doanh thu của bộ phim “Công viên Kỷ Jura” vượt doanh số của ô tô Hyundai - niềm tự hào quốc gia, Chính phủ quyết định thành lập văn phòng công nghiệp văn hóa trực thuộc Bộ Văn hóa để giúp phát triển văn hóa truyền thông quốc gia, với nhiều công ty đầu tư vào truyền thông và điện ảnh.

Năm 1998, trước e ngại sự tấn công của truyện tranh, phim hoạt hình, điện ảnh và âm nhạc đại chúng Nhật Bản, Bộ Văn hóa Hàn Quốc đã phân bổ ngân sách lớn để thành lập nhiều khoa công nghiệp văn hóa trong các học viện ở bậc học cao hơn. Ngay năm sau đó, bộ phim được đầu tư ngân sách lớn đầu tiên của Hàn Quốc - “Shiri” - đã trở thành bom tấn thương mại, thu về hơn 11 triệu USD, vượt qua tổng doanh thu của phim Hollywood “Titanic”.

Chạm đến mọi đối tượng

Năm 1999, phim Hàn Quốc được chiếu ở Trung Quốc và ngày càng nhiều người nghe nhạc Hàn Quốc. Nhóm nhạc H.O.T của Công ty giải trí S.M. là ban nhạc nam đầu tiên biểu diễn trong một đêm nhạc bán hết sạch vé tại Thủ đô Bắc Kinh năm 2000. Cũng trong năm này, bang Manipur của Ấn Độ bắt đầu sử dụng các sản phẩm giải trí Hàn Quốc bởi phim Bollywood bị cấm ở đây. Hãng thông tấn AFP đưa tin, một số cụm từ tiếng Hàn Quốc có thể nghe thấy trên chợ đường phố và trường học ở Manipur. Âm nhạc, điện ảnh, phim truyền hình Hàn Quốc bắt đầu mở rộng ra nhiều nơi ở Đông Bắc Ấn Độ. Đỉnh điểm của Làn sóng Hàn quốc thế hệ đầu tiên là năm 2004 khi bộ phim truyền hình “Dae Jang Geum” chinh phục được đông đảo khán giả trên khắp thế giới khi được xuất khẩu sang 64 quốc gia.

Phim truyền hình, điện ảnh và âm nhạc, đặc biệt là các nhóm nghệ sĩ thần tượng, xuất hiện dày đặc trên phương tiện truyền thông đại chúng. Năm 2002, video “Gangnam Style” của Psy chỉ sau 100 ngày đưa lên Youtube đã có 500 triệu lượt người xem và đến nay đã đạt 25 tỷ lượt người xem. Đi cùng với đó là nhiều sản phẩm của Hàn Quốc, trong đó có ẩm thực truyền thống, quần áo, trang sức hay một loạt sản phẩm chăm sóc da và đồ trang điểm. Làn sóng Hàn Quốc cũng làm nổi bật mối quan tâm với lịch sử, văn hóa và ngôn ngữ Hàn Quốc. Nhà phê bình văn hóa người Pháp Guy Sorman bình luận, trên thế giới mới chỉ có Mỹ, Pháp, Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc là vừa xuất khẩu văn hóa vừa xuất khẩu các sản phẩm. Giá trị kinh tế mà Hallyu mang lại đã đạt trên 20 nghìn tỷ won.

Văn hóa đại chúng Hàn Quốc đã chạm đến cuộc sống của mọi đối tượng công chúng, từ trẻ em xem các nhân vật hoạt hình Pororo và Dooly và hát những bài hát của chúng, đến thanh niên và người già thích nhảy theo “Bboom Bboom” của Momoland, rồi người nọ bày tỏ tình cảnh với người kia bằng những cái búng tay “trái tim oppa”. Chỉ tính riêng châu Á, khó có thể tìm thấy ai đó không biết Hallyu. Thanh niên, công nhân, bà nội trợ đều theo dõi chặt chẽ hoạt động của thần tượng của mình.

Giải mã sức hút

Văn hóa đại chúng Hàn Quốc được tiêu dùng khắp châu Á cũng như trên thế giới. Bạn băn khoăn làm thế nào các sản phẩm xuất khẩu của Hàn Quốc thu hút được sự quan tâm của số đông như vậy, khi nhiều người thậm chí không hiểu tiếng Hàn? Không chỉ ở châu Á, mà tại phương Tây, nhiều người cũng yêu thích âm nhạc và trung thành theo dõi các bộ phim truyền hình, điện ảnh Hàn Quốc trên internet, mặc dù phải đợi chính các fan làm phụ đề mới có thể hiểu chúng.

Theo ông Sung Tae Ho, Giám đốc cấp cao KBS, và TS. Liew Kai Khiun, Trường Công nghệ thông tin Wee Kim Wee, thuộc ĐH Công nghệ Nanyang, hiện tượng này là do sự tương đồng trong văn hóa Á Đông, mặc dù khác biệt về ngôn ngữ. TS. Liew Kai Khiun giải thích thêm, chính bởi người dân châu Á có tinh thần Á đông, như tôn trọng cha mẹ, tôn ti trật tự. Phần lớn phim truyền hình Hàn Quốc tập trung vào kiểu nhân vật Lọ Lem và Hoàng tử, hay những câu chuyện kết thúc có hậu. Cũng có một số phim đề cập đến cuộc đấu tranh của phụ nữ trong gia đình và tại nơi làm việc. Thường có những người đàn ông ga lăng, đẹp trai (hầu hết là giàu có) giúp họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống, rất khác so với những ông chồng, bạn trai hoặc đối tác trong đời thực của họ. Phụ nữ bị hút vào phim truyền hình Hàn Quốc để thoát khỏi cuộc sống thực tế của mình. Nó có thể là một kiểu giải thoát nhưng những bộ phim này cũng khích lệ phụ nữ cố gắng vươn lên để chứng tỏ mình.

Có thể gói gọn sức mạnh của Hallyu ở 3 cụm từ: Độc đáo, tinh tế và phổ thông, trong một chiến lược quốc gia bài bản. Phim truyền hình và âm nhạc Hàn Quốc mang đến cho khán giả phương Tây những cái đầy mới mẻ và khác biệt. Nhân vật, tình tiết và cả bối cảnh rất khó đoán. Âm nhạc thì phần lời vui nhộn, tiết tấu sôi động… Tất nhiên không thể không kể đến tài năng cũng tính chuyên nghiệp, nghiêm túc cống hiến cho nghệ thuật, của các nghệ sĩ Hàn Quốc, ở mọi loại hình, mọi công đoạn. Nhiều người trong số họ được sang Mỹ nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm một thời gian dài để tìm ra cách thức phù hợp trở về phát triển ngành công nghiệp sáng tạo trong nước.

Vì tất cả các lý do trên, cùng với sự sáng tạo không ngừng của ngành công nghiệp giải trí Hàn Quốc, các chuyên gia dự báo, Làn sóng Hàn Quốc vẫn sẽ gây bão trên khắp thế giới.

Ngọc Hà
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
18:14 01/02/2019
Xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, chính vì vậy những năm qua, huyện Than Uyên, Lai Châu đã nỗ lực huy động mọi nguồn lực cũng như thực hiện chương trình xã hội hóa giáo dục, đầu tư cơ sở vật chất trường lớp học, trang thiết bị đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
Quay trở lại đầu trang