VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 15:34 | 14/12/2018 (GMT+7)
.

Kết nối các thiết chế phát triển văn hóa đọc

08:55 | 04/12/2018
Việc tổ chức hoạt động phục vụ sách, báo tại các điểm bưu điện - văn hóa xã tạo cơ hội cho người dân, đặc biệt là nhân dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa có cơ hội tiếp cận thông tin, tri thức. Tuy nhiên, số lượng bản sách luân chuyển chưa nhiều, nội dung sách còn nghèo nàn, cũ và chưa phù hợp; tại một số điểm, tài liệu luân chuyển chủ yếu được cất giữ trong tủ khóa kín, nên không phát huy hiệu quả...

Hàng vạn người có cơ hội đọc sách 

Theo thống kê của Vụ Bưu chính, Bộ Thông tin và Truyền thông, sau 5 năm triển khai chương trình phối hợp công tác số 430/CTr-BVHTTDL-BTTTT giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền thông trong việc tăng cường tổ chức hoạt động phục vụ sách, báo tại các điểm bưu điện - văn hóa xã (BĐVHX) giai đoạn 2013 - 2020, đã có 62/63 tỉnh/thành phố ký kết chương trình phối hợp công tác giữa hai ngành, đạt tỷ lệ 98,4% (tỉnh Hòa Bình chưa tham gia ký kết) trong đó có 57 tỉnh/thành phố đã thực hiện luân chuyển sách, báo giữa thư viện cấp tỉnh, huyện và điểm BĐVHX; có 1.731 trong tổng số hơn 8.000 điểm BĐVHX tham gia chương trình luân chuyển sách báo (trong đó có 857 điểm thuộc các xã nông thôn mới). Tổng số lần luân chuyển là 9.617 lần, bình quân 150 đầu sách/điểm/lần với tần suất luân chuyển từ 3 - 6 tháng/lần.

Chương trình luân chuyển sách báo xuống cơ sở không chỉ đáp ứng nhu cầu của đông đảo người đọc ngoài thư viện, mà còn góp phần tạo dựng thói quen đọc sách, hình thành văn hóa đọc một cách sâu rộng tới mọi tầng lớp nhân dân. Theo Phó Giám đốc Thư viện Khoa học tổng hợp tỉnh Thái Bình Lê Thị Thanh, từ năm 2015 đến nay, các điểm BĐVHX đã được Thư viện tỉnh tăng cường sách theo Chương trình phối hợp giữa hai Bộ, tạo ra không khí mới tại các điểm BĐVHX. Hàng ngày có từ 1.000 - 1.500 lượt người đọc sách báo, tạp chí tại các điểm BĐVHX được luân chuyển sách, nhờ đó mà có thêm hàng vạn người dân nông thôn có cơ hội được đọc sách, thiếu niên nhi đồng có thêm địa điểm giải trí bổ ích...

Có thể nói, việc thực hiện luân chuyển sách đến các điểm BĐVHX đã thúc đẩy hoạt động thư viện phát triển, tăng cường sự quan tâm đầu tư và khẳng định vai trò của sách báo trong đời sống xã hội.

Chưa phát huy hiệu quả

Trong 57 địa phương triển khai chương trình, Bình Dương và Cần Thơ hỗ trợ từ ngân sách địa phương cho các điểm BĐVHX với 0,35% mức lương cơ bản/người/tháng; Hà Tĩnh hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng và trang thiết bị cho 8 điểm BĐVHX trong đó có xây mới 1 điểm; còn lại triển khai chương trình bằng nguồn kinh phí hạn hẹp của mình, hầu như chưa nhận được sự hỗ trợ tài chính từ các sở, ngành hoặc chính quyền địa phương. 7 địa phương gồm Bình Định, Hà Nội, Hải Phòng, Hòa Bình, Phú Yên, Sơn La, Vĩnh Phúc chưa triển khai Chương trình dù đã ký quy chế phối hợp, xây dựng kế hoạch luân chuyển cụ thể.

Tuy nhiên, việc thực hiện chương trình tại nhiều địa phương vẫn đối mặt với không ít khó khăn, theo Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Đức Hùng, nguồn sách từ kho lưu động của thư viện tỉnh phục vụ luân chuyển cho các điểm đọc sách lưu động và điểm BĐVHX được bổ sung hàng năm có hạn, không đáp ứng được số lượng và chất lượng hưởng thụ sách báo của người dân. Theo Thư viện tỉnh Nam Định, kho luân chuyển của Thư viện không thể bảo đảm yêu cầu về nguồn tài liệu đa dạng, phong phú khi thực hiện luân chuyển trên phạm vi rộng (187 điểm BĐVHX) và duy trì hoạt động luân chuyển thường xuyên, lâu dài. Hiện kho của Thư viện có 24.000 bản sách, đang thực hiện luân chuyển tại các trường học là 5.000 bản. Nếu phối hợp đưa sách, báo phủ kín các BĐVHX trên địa bàn tỉnh, sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không có nguồn sách bổ sung kịp thời.

Bà Vũ Thị Ân, Phó Giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp Đà Nẵng cho rằng, hiện nay, hầu hết các điểm BĐVHX đều phục vụ trả lương hưu, trợ cấp hàng tháng, cung cấp các dịch vụ bưu chính... nên việc phục vụ sách báo tại đây nếu làm tốt sẽ thu hút nhiều đối tượng bạn đọc. Thực tế, từ tháng 6.2014 đến hết năm 2015, Thư viện thành phố đã luân chuyển được 6/11 điểm BĐVHX, định kỳ 3 tháng 1 lần, mỗi lần là 200 bản sách/điểm. Từ năm 2016 đến nay, thư viện thành phố đã tạm ngừng luân chuyển sách do phía các điểm BĐVHX không phát huy được hiệu quả của nguồn sách, tài liệu luân chuyển chủ yếu được cất giữ trong tủ khóa kín do sợ bị mất mát, hư hỏng, không có người quản lý việc phục vụ sách báo cho người dân. Cơ sở vật chất, trụ sở các điểm BĐVHX chật hẹp, xuống cấp, không đáp ứng yêu cầu về chỗ ngồi cho bạn đọc...

Hiện tại, nhân viên tại các điểm BĐVHX phải kiêm nhiệm nhiều công việc, không có nghiệp vụ thư viện và rất nhiều nơi không có cơ chế hỗ trợ cho việc kiêm nhiệm thêm hoạt động phục vụ sách, báo. Trong khi đó, do chưa có quy định về tỷ lệ hao hụt sách trong quá trình luân chuyển cũng như phục vụ đọc, nhiều nhân viên đã phải tự bỏ tiền đền bù sách bị mất, thất lạc, dẫn đến khi nhận sách về, nhiều nhân viên không trưng bày, phục vụ. Do đó, bên cạnh tăng cường nguồn sách, báo, đặc biệt là sách mới, phù hợp với nhu cầu độc giả, phải có cơ chế, chính sách cho nhân viên phục vụ sách, báo...

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy, từ thực tế và những đề xuất của địa phương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ có văn bản gửi các địa phương, cơ sở đề nghị phối hợp triển khai thực hiện Chương trình, nhằm huy động sự vào cuộc, tạo sự đồng thuận và cú hích để phát triển văn hóa đọc ở cơ sở, kết nối các thiết chế phục vụ cộng đồng hiệu quả nhất. 

Ngọc Phương
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang