VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 19:24 | 11/12/2018 (GMT+7)
.

Nồng nàn con chữ

08:03 | 01/12/2018
Ấy là những áng văn đẹp, cái đẹp không chỉ làm rung động mà còn biết kêu gọi. Nó gọi sự trở về, gọi nỗi nhớ và gọi cả góc tốt đẹp, thương yêu trong lương tâm mỗi con người…

Món quà văn chương

9 năm qua, hai chuyên mục hàng tuần Truyện ngắn và Tản văn của báo Thời nay - ấn phẩm của báo Nhân Dân có sự tham gia của nhiều nhà văn, nhà thơ, tác giả… trong cả nước, nhận được thiện cảm của bạn đọc. Ngày 28.11, báo Thời nay phối hợp NXB Hội Nhà văn tổ chức xuất bản hai cuốn sách: “Giấc mơ trên những cánh rừng”, “Nơi ta đã qua, người ta đã gặp”, chọn lọc các bài viết từ hai chuyên mục này. Đây được ví như món quà tri ân cả người viết lẫn người đọc, cho hành trình văn chương mang đầy cảm xúc và dự cảm trước thời đại.


Hai tác phẩm tập hợp những bài viết được chọn lọc đăng tải trên báo Thời nay

“Giấc mơ trên những cánh rừng” có sự góp mặt của 39 tác giả với 39 truyện ngắn, truyền tải tình cảm mến thương gia đình, dòng tộc, cộng đồng, quê hương, đất nước, thể hiện cái nhìn nhân văn trước thực tế xã hội, thiên nhiên, những dáng nét văn hóa từ nhiều vùng đất… “Nơi ta đã qua, người ta đã gặp” quy tụ 55 tác giả với 98 tản văn về cảnh quan, tập quán, ngôn ngữ, món ăn, kỷ vật, kỷ niệm tuổi trẻ, tuổi ấu thơ, những ứng xử và tâm sự đời thường, dung dị mà lay động. Đó là những lát cắt nhỏ trên những nẻo đường, con người trên mọi miền đất nước, là những phản chiếu để lại ấn tượng đẹp của niềm vui, nỗi buồn, lòng thương mến và trân quý trước muôn màu cuộc sống.

Chẳng lên gân, không gồng sức, chẳng làm ra vẻ văn chương cũng không cố tạo mùi triết lý vân vi này nọ, theo nhà văn Chu Lai, ấy thế mà kỳ lạ là cái triết lý, chất văn vẫn cứ bồi hồi nổi lên, nhen nhóm ẩn nhòa vào từng con chữ, từng hàng chữ làm cho ý tưởng câu chuyện bật nảy, bay lên, tỏa xuống khiến cho người đọc buộc phải chú tâm, ngẫm ngợi rồi giật mình. Tập truyện ngắn vì vậy mang đậm tính cộng hưởng giữa cuộc đời và văn chương. Đồng thời, người đọc cũng nhận ra chất truyện trong nhiều tác phẩm của tập tản văn. Chuyện về các thân phận như người đan len, cậu bé câm ở chùa, ông già vá xe đạp ở ngôi làng nhỏ… cứ như rủ rỉ bên tai, ru người đọc về chốn nào xa xôi mà rất đỗi thân thuộc. Nói như tác giả Phương Phương “thi thoảng muốn về, tôi lại muốn về”, nói như Nguyễn Thị Việt Hà “ở đây có mùi của ký ức, mùi của yêu thương”, như Lê Tấn Quỳnh “nhìn lại lòng mình thấy mọi điều dường như mới hơn và trong hơn”…

Dịch giả Thụy Anh cảm nhận, mặc dù mỗi tác giả có cách viết khác nhau nhưng đều chung một điểm là sự ấm áp ở các góc nhìn. Còn với nhà phê bình Hoài Nam: “Điều quan trọng hơn cả, đọc chúng, người ta thêm tin tưởng rằng, dù có thế nào thì người tốt và điều tốt vẫn cứ là những tồn tại có thật trong cuộc đời nhiều thương khó này”.

Góc nhỏ trên trang báo

Hai cuốn sách được ví như một giao điểm giữa báo chí và văn chương, như một cuộc gặp gỡ thú vị, phong phú của nhiều tác giả đã ghi tên mình trên văn đàn, trong bạn đọc. Đó là các nhà văn, nhà thơ như Hoàng Việt Hằng, Nguyễn Thanh Kim, Nguyễn Mỹ Nữ, Bùi Kim Anh, Nguyễn Ngọc Phú, Di Li, Võ Hồng Thu, Nguyễn Thị Việt Hà, Lữ Thị Mai, Đinh Phương… Có cả những gương mặt mới nhưng vẫn mang đến cảm giác gần gũi. Sự thân quen ấy có lẽ đến từ thông điệp lan truyền tình yêu cuộc sống.

Trong Lễ ra mắt sách, Trưởng ban Thời nay Bùi Trung Chính cho biết, thời điểm bắt đầu xây dựng đề án các chuyên mục đậm chất văn, với báo là sự liều lĩnh. Bởi cuộc sống ngày càng gấp gáp, việc thắp lên ngọn lửa tình yêu, lan truyền nhân văn bao giờ cũng đòi hỏi rất nhiều tài năng và dũng cảm. Có thể nói, truyện ngắn, tản văn được báo đăng tải những năm qua đã góp phần làm được điều này. “Chúng ta thấy những hiện tượng gây bức xúc trong xã hội và vẫn gánh vác nhiệm vụ thắp lên ngọn lửa tình yêu, lan tỏa qua mỗi số báo, chuyên mục, bài viết”.

Không mang tính chất thông tấn báo chí mà chú mục vào phong cách văn chương, nhưng các bài viết không phải những vấn đề xa xôi mà đi ngay vào ngóc ngách của đời sống thường nhật. Các bài viết đã chọn lựa, chiếu rọi, phát hiện ra vẻ đẹp, vấn đề trong đời sống, diễn đạt nó dưới lớp vỏ mang đầy tính nghệ thuật. Phong vị của ngôn ngữ, không gian của thể loại, cốt cách của giọng văn và phần hồn của câu truyện là yếu tố níu chân người đọc, để họ đón nhận, cảm hứng và suy nghĩ. Ở đây, ta không nhìn thấy điều gì quá đao to búa lớn mà thấy một đời sống giản dị đến nỗi đôi khi nó ở ngay bên cạnh nhưng vô tình đi qua, rồi khi bắt gặp trong các trang văn, ta quay nhìn lại và thấm thía.

Đó là những góc nhỏ văn chương cần cho một tờ báo. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng, trước hàng loạt vấn đề của đời sống đương đại, văn chương chính là câu trả lời căn bản và sâu thẳm. “Vì ngoài những thông tin về chính trị, xã hội người ta luôn cần được biết thông tin vô cùng quan trọng và bền vững, đó là thông tin về tâm hồn con người”.

Hải Đường
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang