VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 11:31 | 14/11/2018 (GMT+7)
.
Phát triển không gian sáng tạo

Điểm tựa chưa vững

08:41 | 08/11/2018
Các không gian văn hóa sáng tạo tại Việt Nam đang có sự tăng trưởng nhanh cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, để các không gian này đóng góp mạnh mẽ hơn vào sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa, cần sự hỗ trợ của Nhà nước cũng như có chính sách khuyến khích.

Tăng về lượng và chất

Theo nghiên cứu, Việt Nam hiện có khoảng 140 không gian sáng tạo, tăng khoảng 300% so với con số 40 không gian năm 2014. Về số lượng, không chỉ có sự xuất hiện của các không gian mới, mà còn có sự tham gia của các bên liên quan, gồm tổ chức nhà nước, cơ quan phát triển quốc tế, thành tố doanh nghiệp tư nhân và cá nhân ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Về chất lượng, các mô hình không gian sáng tạo kiểu cũ đã thoái trào và được thay thế bằng các mô hình mới, đáp ứng nhu cầu xã hội và tăng mối liên kết giữa các không gian này...

Tại Hội thảo “Vai trò của các không gian sáng tạo trong nền kinh tế sáng tạo” do Hội đồng Anh phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức diễn ra sáng 7.11, bà Nguyễn Phương Hòa - Phó Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - người tham gia quá trình xây dựng và triển khai Chiến lược Quốc gia về phát triển công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn 2030 cho rằng: Không gian sáng tạo có nhiều dạng thức khác nhau, từ studio nhỏ đến những cụm, trung tâm lớn, có cả không gian vật chất và không gian trên mạng, có những loại hình thử nghiệm. Tại Việt Nam, những năm gần đây xuất hiện nhiều loại hình không gian sáng tạo, không chỉ ở thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, mà còn ở nhiều tỉnh, thành.

Sự tăng trưởng cả về lượng và chất của các không gian này chứng tỏ những nỗ lực và tác động của Chiến lược Quốc gia về phát triển công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn 2030 - văn bản được coi là tiền đề cho hệ thống pháp lý hỗ trợ cho công nghiệp sáng tạo. Tuy vậy, ông Trần Vũ Nguyên, nguyên Giám đốc điều hành Vườn ươm Doanh nghiệp Đà Nẵng cho rằng, các bước tiếp theo để triển khai Chiến lược chưa rõ ràng, mối liên kết giữa các bộ, ngành về công nghiệp sáng tạo chưa được chặt chẽ. Để có tính thực tiễn cao hơn, cần có những đề án mang tầm quốc gia cụ thể cho từng ngành, từng nghề trong lĩnh vực văn hóa sáng tạo nói chung và các không gian văn hóa sáng tạo chính là điểm tựa của các hoạt động này với sự tham vấn của chuyên gia thực hành...


Triển lãm tại không gian văn hóa Heritage (Hà Nội)  
Nguồn: ITN

Hợp tác công - tư

Là một trong những không gian sáng tạo tại Đắk Lắk, Trung tâm Phát triển Nông thôn Tây Nguyên đã phối hợp với các cơ quan nhà nước để thực hiện các chương trình, đề án bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội tại Tây Nguyên. Bà Linh Nga Niê Hdăm - Giám đốc Trung tâm cho biết: Đồng hành với cộng đồng các dân tộc thiểu số, Trung tâm tập hợp các chuyên gia hoạt động lâu năm, có uy tín trong một số lĩnh vực, và tìm kiếm cơ hội tư vấn, chuyển giao công nghệ, tập huấn cho đồng bào dân tộc. Trung tâm đã phối hợp với các đơn vị của tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông để tập huấn nâng cao năng lực nghề thủ công cho đồng bào dân tộc M’nông, Ê đê. Qua sự tư vấn, thiết kế, hướng dẫn của Trung tâm, tới nay, đồng bào đã có một số sản phẩm thủ công xuất khẩu. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng tiến hành phục dựng một số lễ hội như lễ cúng sức khỏe, cúng nhà mới, cúng bến nước...; thực hiện đề án sưu tầm tập tục của người Ba Na; xây dựng đề án Bảo tồn văn hóa cộng đồng các dân tộc thiểu số ở TP Buôn Ma Thuột tầm nhìn đến năm 2030...

Còn theo ông Huỳnh Kim Tước, Giám đốc SaigonInnovationHub: “Một năm chúng tôi tổ chức khoảng 800 sự kiện, năm 2018 khoảng 1.000 sự kiện; hỗ trợ khoảng hơn 40.000 lượt người đến với các hoạt động liên quan tới sáng tạo. Toàn bộ là miễn phí. Nhà nước giao cho tôi không gian 2.000m2 và khoảng 1 triệu USD/năm. Chúng tôi huy động khoảng 4 triệu USD, nhiệm vụ lớn nhất là kết nối vai trò đại diện nhà nước với các nguồn lực khác, gồm tổ chức quốc tế, quỹ, nhà khoa học, công nghệ và cố gắng thúc đẩy cộng đồng sáng tạo, biến ý tưởng thành sản phẩm...”.

Đó là một số mô hình hợp tác công - tư trong không gian sáng tạo đang có xu hướng phát triển. Tuy nhiên, còn rất nhiều không gian sáng tạo nhỏ đang gặp thách thức như nguồn lực hạn chế, thiếu kỹ năng quản lý; sự khó khăn trong quy trình xin giấy phép tổ chức sự kiện với các không gian nghệ thuật và văn hóa. Đặc biệt, do các không gian sáng tạo vẫn còn mới mẻ tại Việt Nam nên không có tư cách pháp nhân. Theo luật pháp, tất cả không gian đều phải đăng ký giấy phép kinh doanh, và nhiều không gian có danh xưng khác nhau để phù hợp với vai trò, bối cảnh. Trong hệ thống thuế và Luật Doanh nghiệp, họ có thể là hộ kinh doanh gia đình, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần; còn trong cộng đồng, họ tự quảng bá là tổ chức phi lợi nhuận, trung tâm giáo dục, nhóm hợp tác, không gian làm việc chung hoặc không gian sáng tạo...

Mong muốn của nhiều người quản lý các không gian này là Nhà nước có ưu đãi về thuế và giảm thuế, coi đó là sự hỗ trợ thực tiễn nhất đối với sự sống còn của các không gian. Bên cạnh đó, công nhận và xác lập vị trí độc đáo của các không gian này trong hệ thống luật pháp là hoạt động kinh doanh phát triển cộng đồng; tái cơ cấu quy trình cấp phép và kiểm duyệt, bảo đảm đủ dễ dàng và đơn giản; có các chương trình tập huấn kỹ năng kinh doanh và quản lý cho các chủ không gian, đặc biệt là cho các không gian nghệ thuật và văn hóa; cũng như hỗ trợ tài chính, cấp vốn cho các không gian hỗ trợ tài năng trẻ, không gian ở vùng nông thôn và các không gian hỗ trợ dân tộc, nhóm yếu thế...

Thảo Nguyên
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang