VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 15:34 | 14/12/2018 (GMT+7)
.

Điêu khắc nhỏ, cơ hội lớn

09:08 | 06/11/2018
Gần gũi với cuộc sống, chuyển tải những ý tưởng vượt ra ngoài kích thước và chất liệu, các tác phẩm điêu khắc nhỏ ngày càng được nhiều nghệ sĩ theo đuổi, sáng tạo và đông đảo công chúng đón nhận.

Ngôn ngữ đời sống

“Nhà điêu khắc tiền bối Lê Công Thành từng chọn làm các tác phẩm điêu khắc nhỏ, và khi có điều kiện ông phóng các tác phẩm đó ra không gian lớn. Theo tôi, đây cũng là một gợi ý, mở hướng đi mới cho nghệ thuật điêu khắc nhỏ; nghệ sĩ có điều kiện đến đâu thì thực hiện tác phẩm đến đó, không thể trông chờ vào kinh tế, cũng chẳng cần thiết kỳ công lựa chọn không gian lớn để trưng bày. Hơn thế nữa, điều kiện thích hợp để làm một điêu khắc thỏa sức mình không dễ gặp được”.

Nhà điêu khắc Thái Nhật Minh

Điêu khắc ở Việt Nam có lịch sử lâu đời nhưng thường gắn liền với những công trình tôn giáo như đình chùa, miếu mạo... Sau đó, đã có một thời kỳ các nhà điêu khắc quan tâm, mải mê với những công trình điêu khắc lớn, chiếm lĩnh không gian ngoài trời. Gần đây, các tác phẩm điêu khắc kích thước nhỏ mới được đánh giá cao khi dễ sử dụng trong khuôn viên hoặc không gian gia đình Việt. Theo đuổi loại hình này, nhiều tác giả mong muốn ngôn ngữ của điêu khắc xuất hiện trong đời sống, gợi ra trong sâu thẳm người dân nhận thức về nghệ thuật, thay vì những thứ đắt tiền nhưng kém giá trị thẩm mỹ.

Thực tế, 10 năm trở lại đây, các sáng tác điêu khắc nhỏ đã và đang có những đổi thay rõ rệt, từ sự gắn kết ít nhiều với nghệ thuật truyền thống, điêu khắc dân gian, điêu khắc tín ngưỡng, hay những hình tượng được chuyển thể từ văn học, điển hình hóa… thì nay các tác phẩm đã trở nên thoáng rộng hơn. Nhiều tác phẩm điêu khắc nhỏ có tư duy sáng tạo, mang vẻ đẹp tinh tế, chuyển tải đến người xem những ý tưởng vượt ra ngoài kích thước và chất liệu. “Các tác phẩm điêu khắc hiện không quá phụ thuộc vào hình tượng con người mà đơn thuần là hình khối, là không gian và trên hết là sự ngẫu hứng của cảm xúc. Nó thể hiện sự “dịch chuyển” trong tư duy nghệ thuật của nghệ sĩ trước những gì họ đang sống và trải nghiệm”, nhà điêu khắc Khổng Đỗ Tuyền chia sẻ.

Nhà điêu khắc Vũ Hữu Nhung, giảng viên Trường ĐH Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, cho biết, nhiều năm qua anh từng đi sâu khai thác, tìm tòi những sáng tạo bề mặt của gốm sành Phù Lãng. “Tôi cũng có nhiều cách làm, sau khi tham khảo ý kiến của đồng nghiệp, những người có chuyên môn đã nghiên cứu, khai thác bề mặt gốm cho bộ tác phẩm cá sấu của mình. Theo tôi, tạo hình tác phẩm chỉ là cái cớ, bên cạnh đó còn là chất liệu, dạng thức của sản phẩm sao cho nó mang nhiều sắc độ, trạng thái khác nhau, phù hợp với người sử dụng và không gian”.

Tiếp xúc chất liệu này từ năm 2000, qua 18 năm, nhà điêu khắc Vũ Hữu Nhung đúc rút kinh nghiệm, quá trình sử dụng chất liệu gốm có thể có nhiều hướng rẽ khác nhau, đương nhiên là khó khăn do những sáng tạo khác biệt, song là điều cần thiết để có tác phẩm ấn tượng.


Tác phẩm điêu khắc “Cá sấu” của Vũ Hữu Nhung, trưng bày tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA
Ảnh: Hương Sen

Nhiều cơ hội, dễ thực hiện

Theo nhà điêu khắc Thái Nhật Minh, khái niệm điêu khắc lớn hay nhỏ được sử dụng khi so sánh với đối tượng xung quanh nó. Từng có một thời gian dài, các nhà điêu khắc tập trung sáng tác phục vụ những công trình kiến trúc công cộng như công viên, quảng trường, rạp hát... hoặc các công trình tượng đài, song còn một mảng khác của điêu khắc là các tác phẩm đặt trong khuôn viên nhà ở, văn phòng, trung tâm giao dịch... Gần đây điêu khắc nhỏ được nhiều người quan tâm hơn do những thay đổi của xu thế nghệ thuật đương đại, không chỉ người chơi nghệ thuật mà chủ nhân nhiều ngôi nhà Việt đã chú trọng đến điêu khắc trong nhà, là mảng lâu nay vẫn bỏ ngỏ. Chính xu hướng mới này đưa điêu khắc nhỏ đến gần hơn người chơi nghệ thuật, gần hơn các nhà sưu tập.

Tác phẩm điêu khắc xuất hiện ngày càng nhiều trong lĩnh vực xây dựng nhà cửa, trang trí không gian nội thất. Người chơi nghệ thuật cũng đang từng bước tiếp cận các tác phẩm điêu khắc, tìm đến yếu tố mỹ thuật như đặt tượng, treo tranh tường, thay vì mua đồ phong thủy. “Nhà của người Việt hiện nay ngoài bày tranh còn có không gian cho điêu khắc. Điêu khắc salon, điêu khắc trong nhà thâm nhập vào không gian sống, không gian nội thất. Người chơi dễ sáng tạo, đầu tư hay kết hợp hơn so với điêu khắc không gian công cộng”, Thái Nhật Minh cho hay.

Với nhiều nghệ sĩ, tác phẩm điêu khắc nhỏ dễ thể hiện hơn do ít phải đầu tư tài chính, nhân công và thời gian. Cùng một khoản tiền đầu tư, thay vì thực hiện tác phẩm điêu khắc hoành tráng, mất thời gian khá dài để hoàn thành, thì có thể làm nhiều tác phẩm nhỏ hơn, nhiều ý tưởng được thực hiện hơn. Đó cũng là lý do khoảng 5 - 7 năm trở về đây, từ khi định hình được khuynh hướng sáng tác, nghệ sĩ Thái Nhật Minh tập trung nhiều vào điêu khắc nhỏ. “Chọn sáng tác một tác phẩm điêu khắc nhỏ được xem là vừa sức cho mỗi cá nhân nghệ sĩ. Có lẽ đó là lối đi, lối rẽ tốt cho tình hình điêu khắc hiện nay khi mà chưa có quy hoạch tổng thể không gian công cộng và thiếu không gian cho điêu khắc ngoài trời”.

Hương Sen­
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang