VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 18:05 | 14/12/2018 (GMT+7)
.
Bảo hộ quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc

Chế tài mạnh, ý thức cao

06:59 | 03/11/2018
Vi phạm bản quyền tác giả trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, cụ thể là âm nhạc, không mới nhưng chưa bao giờ mất đi tính thời sự ở cả trong nước và quốc tế. Môi trường kỹ thuật số mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức, khó khăn trong vấn đề bảo vệ bản quyền, đòi hỏi phải có chế tài xử lý vi phạm đủ mạnh, sự đồng thuận, hợp tác tích cực của các tầng lớp nhân dân.

Tự bảo vệ mình

Những năm gần đây, các loại hình dịch vụ liên quan đến âm nhạc ngày càng phát triển mạnh. Thống kê của một tổ chức đưa ra tại Việt Nam cho thấy, có khoảng 200 website nhạc tên miền “.vn”, hàng trăm mạng xã hội, hàng nghìn trang thông tin điện tử tổng hợp, mà trên đó, các tổ chức, cá nhân truyền tải rất nhiều tác phẩm âm nhạc với mục đích kinh doanh. Điều đáng nói là, không có nhiều người thực hiện nghĩa vụ trả phí bản quyền khi truyền tải các tác phẩm đó, gây thiệt hại lớn cho tác giả, chủ sở hữu tác phẩm, tạo hình ảnh xấu về thị trường trong nước.

Phát biểu tại hội thảo “Quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường số” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức sáng 2.11, ông Ngô Huy Toàn, Trưởng Phòng thanh tra Báo chí và Thông tin trên mạng, Bộ Thông tin - Truyền thông cho biết, phản ánh từ chủ sở hữu đến cơ quan Nhà nước để yêu cầu xử lý vi phạm bản quyền âm nhạc không nhiều. “Tính trong một năm, chúng tôi chỉ tiếp nhận khiếu nại khoảng hơn 20 trong hàng nghìn vụ việc vi phạm”. Trong khi, các tổ chức, cá nhân vi phạm bản quyền tại Việt Nam gần như 100% đều đặt máy chủ ở Mỹ hay châu Âu, nơi có những quy định khác biệt. Vì thế, trong quá trình xử lý, phải phối hợp với tổ chức nước ngoài như MTA, BSA. “Tuy nhiên, vấn đề bảo vệ bản quyền chưa có nhiều hiệu quả”, ông Toàn thừa nhận.

Dễ nhận thấy đường đi của câu chuyện bản quyền ở nước ta. Khi vụ việc nào đó xảy ra, báo chí đưa tin rầm rộ, các chuyên gia, luật sư vào cuộc phân tích, mổ xẻ. Nhưng cuối cùng, việc minh bạch quyền tác giả chỉ như câu chuyện riêng của cá nhân hay tổ chức đó, rồi dần bị quên lãng. Ông Trương Quốc Việt, Trưởng phòng Pháp chế, Công ty Cổ phần SKY Music chia sẻ, Công ty đã sử dụng công nghệ để rà soát, quét tìm các nội dung độc quyền bị phân phối trái phép trên các website chia sẻ nhạc số. Cụ thể, hiện công ty tự động đối chiếu dữ liệu về các nội dung độc quyền và truy suất các website nhạc số để xuất báo cáo hàng tuần, bao gồm đầy đủ thông tin về nội dung bị vi phạm và link truy cập, ảnh chụp màn hình. Sau đó, bộ phận pháp chế tiếp nhận thông tin và thông báo cho các đơn vị quản lý website nhạc số tương ứng gỡ bỏ nội dung này. Từ đầu năm 2018 tới nay, SKY Music đã gỡ bỏ thành công 2.074/2.633 đường link dẫn tới nội dung vi phạm về âm nhạc, đạt tỷ lệ 79%.

Đẩy mạnh truyền thông

 “Cùng với việc đổi mới công nghệ, kỹ thuật, Chính phủ Hàn Quốc liên tục nỗ lực cải cách thủ tục, quy định, pháp luật để theo kịp và hỗ trợ công tác bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan. Năm 2016, Hàn Quốc thành lập Viện Bảo hộ bản quyền Hàn Quốc, nhằm giám sát và đưa ra khuyến cáo đối với tất cả trường hợp vi phạm, trong đó có lĩnh vực âm nhạc. Quy trình xử lý được chuyển giao toàn bộ cho Viện Bảo hộ bản quyền Hàn Quốc nhằm thực thi pháp luật một cách triệt để nhất”.

Ông Ahn Sung Seop, Trưởng phòng Hợp tác quốc tế, Ủy ban Bản quyền Hàn Quốc

Hiệp ước WIPO về quyền tác giả (WCT) và Hiệp ước WIPO về các cuộc biểu diễn và bản ghi âm (WPPT), liên quan đến quyền tác giả của các tác phẩm văn học nghệ thuật, và quy định về quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất các bản ghi âm. Hai hiệp ước này có thể gọi chung là “hiệp ước internet” được nhiều nước dùng điều chỉnh các nguyên tắc về bảo hộ quyền tác giả và giới hạn của bảo hộ quyền tác giả có thể được áp dụng.

Việt Nam tham gia Công ước Berne đến nay đã 13 năm, việc thực thi các quy định về quyền tác giả đã có một số ghi nhận, nhưng thực tế hoạt động này vẫn mang tính manh mún, đơn lẻ, chưa trở thành nhận thức chung của cả cộng đồng, xã hội. Theo đại diện các đơn vị, nếu không có các giải pháp hữu hiệu, mạnh mẽ, thì những sai phạm liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan sẽ trở thành lực cản cho các tác giả và nỗ lực sáng tạo của họ.

Để ngăn chặn nạn vi phạm bản quyền tràn lan hiện nay, một số ý kiến cho rằng, Cơ quan quản lý Nhà nước cần có mức phạt cao, đủ sức răn đe đối với đơn vị, cá nhân vi phạm. Đã tới lúc, pháp luật phải được đặt đúng vai trò của mình trong bảo vệ quyền lợi của tác giả, tiến tới hợp tác minh bạch và sòng phẳng. Thí dụ như Nhật Bản áp dụng quy định hình sự hóa hành vi vi phạm bản quyền. Tại Vương quốc Anh có cảnh sát sở hữu trí tuệ và tổ chức độc lập giám sát… Ở Việt Nam, về lâu dài, cần sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ cho phù hợp với sự phát triển của xã hội, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, chính xác cho việc bảo vệ quyền tác giả. Ông Trương Quốc Việt, đại diện SKY Music kiến nghị, với các vi phạm đã xác định được chủ thể mà bất hợp tác thì cần chủ động thu thập bằng chứng và tiến hành thủ tục khởi kiện tại Tòa án.

Các chuyên gia quốc tế thì kiến nghị đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức người dân trong việc thực thi Luật Sở hữu trí tuệ cũng như luật pháp quốc tế về vấn đề này. Ở Hàn Quốc, vấn đề bản quyền được đưa vào hệ thống trường học từ bậc tiểu học. Chuyên gia Đan Mạch cũng cho biết, việc tuyên truyền luật tới mọi người dân cần được quan tâm đúng mức. Chỉ khi nào hiểu luật, cùng với một hệ thống chế tài xử phạt thích đáng, người dân mới không phạm luật.

Hồng Hà
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang